Кіріспе

Чарльз Генри Селик (Charles Henry Selick Jr., 30 қараша 1952 жылы туған) – американдық кинорежиссер және саз аниматоры. Ол «Шырша алдындағы қорқыныш» (1993), «Джеймс және алып бұршақ» (1996), «Монкейбоун» (2001), «Кораллина» (2009) және «Венделл және жабайылар» (2022) тоқтау анимациялық фильмдерін режиссерлік еткенімен әйгілі. Селик сонымен қатар марқұм дауыс актері және суретші Джо Ранфтпен ынтымақтастықта жұмыс істегенімен де танымал.

Ерте өмір

Селик Нью-Джерси штатының Глен Ридж қаласында Мелани (туған аты Молан) мен Чарльз Х. Селиктің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Рамсон қаласында өсті. Селик 3-тен 12 жасқа дейін тек сурет салумен ғана айналысты. Оның анимацияға деген қызығушылығы ерте жасында оянды, ол Лотте Рейнигердің "Ахмед ханзадасының оқиғалары" тоқтату анимациялық фильмін және Рэй Гаррихаузеннің "Синбадтың жетінші саяхаты" фильміндегі анимациялық жандарды көргеннен кейін пайда болды. 1970 жылы Рамсон Фейр-Хейвен орта мектебін бітірді. Нью-Брансуиктегі Ратгерс университетінде ғылымды, Сиракуз университетінде және Лондондағы Сент-Мартинс өнер және дизайн колледжінде өнерді оқығаннан соң, Селик анимацияны оқу үшін Калифорния өнер институтына (CalArts) түсті. Ол Калифорния өнер институтының эксперименталды анимация бағдарламасында Жюль Энгельдің жетекшілігімен оқыды. Оның онда түсірген екі студенттік фильмі – "Фазалар" және "Түтіктердегі әңгімелер" Студенттік «Оскар» сыйлығына ие болды.

Дисней

Академиялық оқуын аяқтағаннан кейін ол «Pete's Dragon» және «The Small One» сияқты фильмдерде «кадр аралық суретші» және аниматор шәкірт ретінде Уолт Дисней студиясында жұмыс істеді. Диснейде жұмыс істеген кезінде ол Рик Хайнрикс, Йорген Клюбиен, Брэд Берд, Джон Маскер, Дэн Хаскетт, Сью және Билл Кройер, Эд Гомберт, Энди Гаскилл және Тим Бертон сияқты мамандармен танысып, бірге жұмыс істеді. Бертон Селик режиссерлік дебют жасаған «Рождество алдындағы қасірет» және «Джеймс пен алып шалқан» фильмдерінің продюсері болды, бұл фильмдерді Дисней өндірді. Көп жылдар өткен соң Селик өзінің сурет салу, анимация және әңгіме айту шеберлігін Диснейдің көрнекті өкілі Эрик Ларсоннан үйренгенін айтты.

Қосымша жұмыстар

Селиктің үшінші толық метражды фильмі – Monkeybone, 20th Century Fox компаниясы продюсерлік еткен Кая Блэклидің «Dark Town» атты андеграунд комиксінің тікелей түсірілім және тоқтамалы анимациядан жасалған бейімделуі. Фильм коммерциялық және сын тұрғысынан сәтсіз аяқталды. Вес Андерсонның «Стив Зиссумен бірге теңіз саяхаты» фильміндегі ойдан шығарылған теңіз жандарының анимациясын жасаған Селик, Андерсонның «Құралай мырза Түлкі» фильміне анимация директоры ретінде келісім шарт жасады. 2006 жылдың ақпан айында Селик Лайка студиясы үшін «Коралина» жобасымен айналысу үшін бұл жобадан бас тартты. Андерсонмен байланысын үзбеген Селик, режиссер Парижде болғанда «Құралай мырза Түлкі» фильміндегі сахналарды өзі ойнап, аниматорларға iPhone арқылы жібергенін айтты.

Коралин (2009)

Селиктің Лайкамен бірге түсірген алғашқы толық метражды фильмі – 2009 жылы шыққан, әйгілі фантастика жазушысы Нил Гейманның «Коралина» повесі негізінде түсірілген «Коралина» фильмі. Бұл стереоскопиялық 3D анимациялық фильмдердің алғашқысы болды. Фильм сыншылардан жағымды бағалар алды. «Коралина» «Оскар», BAFTA және «Алтын глобус» сыйлықтарының «Үздік анимациялық фильм» номинациясына ие болды.

Pixar-пен жұмыс

Селик 2009 жылы Laika студиясын тастап кетті. 2010 жылы Селик Pixar және The Walt Disney Company компанияларымен ұзақ мерзімді келісімшартқа отырып, тоқтатылған анимациялық фильмдерді ғана шығаруға міндеттенді. Бұл Селиктің өзінің бастапқы қызметіне оралуымен қатар, көптеген бұрынғы достарымен және әріптес аниматорлармен қайта қосылуына мүмкіндік берді. Оның Cinderbiter Productions деп аталған жаңа студиясы «жас ұрпақ үшін қорқынышты, әсерлі фильмдер жасауды мақсат тұтатын, бірін-бірі қолдайтын, шағын және жақын топпен» жұмыс істейтін жаңа тоқтатылған анимация компаниясы ретінде сипатталды. Селик пен Cinderbiter-дің осы келісім бойынша алғашқы жобасы, «ShadeMaker» атты фильм, 2013 жылдың 4 қазанында көрсетілуге жоспарланған. 2011 жылы фильмнің түсіріліміне рұқсат берілді және ол «Көлеңке патшасы» деп қайта аталды. 2012 жылдың тамызында, 50 миллион доллар жұмсалғаннан кейін, Walt Disney Pictures «шығармашылық және кестелік тұрғыдан фильм жоспарланған шығарылым күніне жетпегендіктен» жобаны тоқтатты. Селик енді жобаны басқа студияға ұсыну мүмкіндігіне ие болды. Кейінірек сұхбаттарында Селик фильмнің сол кездегі Pixar CCO Джон Лассетердің араласуынан зардап шеккенін айтты, ол сценарий мен өндірістің элементтерін үнемі өзгертіп, бюджеттің өсуіне себеп болды. 2022 жылғы сұхбатында Селик Disney-ден «Көлеңке патшасы» құқықтарын қайта алғанын және жобаны қайта жандандыру мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді. 2012 жылдың 28 сәуірінде Disney Нил Гейманның «Қабірлер кітабы» романының құқықтарын сатып алғаны жарияланды. Сол күні Селик «ShadeMaker» жұмысы аяқталғаннан кейін фильмді түсіретіні де хабарланды. Анимация тоқтатылған түрінде немесе тікелей эфирде түсіріле ме, әлі белгісіз болды. Студия мен Селик кестелеу және дамыту мәселелері бойынша келіспегеннен кейін, 2013 жылдың қаңтарында Рон Говард фильмді түсіретіні хабарланды. 2013 жылдың ақпанында Selick баспасөз хабарламасында K5 International компаниясының European Film Market-те «Көлеңке патшасы» фильмінің сатуын жүзеге асыратынын мәлімдеді. Фильмнің нақты қашан шығатыны әлі белгісіз. 2016 жылдың тамызында Селик өкілі фильм «қайтадан даму сатысында» екенін айтты, ал Селик өзінің басқа екі жобасы – «Қараңғы және Гримм ертегісі» және «Венделл мен жабайы» үстінде жұмысын жалғастырды. 2013 жылдың 16 қазанында Селик Адам Гидвицтің «Қараңғы және Гримм ертегісі» атты балалар романының фильмге бейімделуін жариялады.

Венделл және Уайлд (2022)

2015 жылдың 3 қарашасында Генри Селик Джордан Пил мен Киган Майкл Кеймен бірлесіп, Селиктың түпнұсқа әңгімесі негізінде «Wendell & Wild» атты жаңа тоқтау анимациялық фильмін жасап жатқаны хабарланды. 2018 жылы бұл фильмді Netflix компаниясы сатып алды. Фильм 2022 жылдың 28 қазанында Netflix платформасында көрсетілді.

Сақтау

2012 жылы Академия киноархиві Селиктің бірнеше қысқаметражды фильмдерін сақтап қалды: «Фазалар», «Сейпаж» және «Түтік әңгімелері».