Кіріспе

Конкордтағы көл, Массачусетс штаты. Уолден көлі Массачусетс штатының Линн қаласында орналасқан.

Уолден көлі – Америка Құрама Штаттарының Массачусетс штатындағы Конкорд қаласында орналасқан танымал көл. Ол 10 000–12 000 жыл бұрын мұздықтар шегінуі нәтижесінде пайда болған қазаншаның көрнекті мысалы.

Тарих

Жазушы, трансценденталист және философ Генри Дэвид Торо 1845 жылдың жазынан бастап екі жыл бойы көлдің солтүстік жағалауында өмір сүрді. Тороға Валден жолымен шектесетін жалпы жер учаскесіндегі бір бөлмелі үйде тұратын және зығыр талшықтарын матаға тоқу арқылы күнкөріс қамтамасыз ететін бұрынғы құл әйел Зилпа Уайт әсер етті. Уайттың өзі үшін қамтамасыз ету қабілеті, Конкордтағы басқа әйелдердің көпшілігі жалғыз өмір сүрмеген кезде, ерекше жетістік болды. Тороның көлдегі тәжірибесі туралы жазған «Уолден немесе Орман өмірі» атты еңбегі көлді танымал етті. Сол жердегі жер Тороның досы және ұстазы Ральф Уолдо Эмерсонға тиесілі болды, ол Тороға оны эксперименті үшін пайдалануға рұқсат берді. 1995 жылы «Халық жері үшін сенім» қоры тарихи үйді сатып алуға көмектесті, ол Торо институтының зерттеу орталығы мен кітапханасына айналды. Торо ормандағы мөлдір судың бастауын ойлайды. Ол оның көзге көрінетін кіреберісі немесе шығысы жоқ екенін байқап, түбінде белгісіз бұлақ болуы мүмкін деп санайды. Қазан тәрізді жер бедерінің қоршауларын және берік жағалауын байқап, бұл жерді бірегей, табиғи геологиялық құбылыс қалыптастырды деген тұжырымға келеді, сонымен қатар жергілікті мифтерді мойындайды:

Кейбіреулер жағалаудың қалай осылай реттелген түрде тас төселгенін түсінбейді. Менің қалалық тұрғындарым барлығы ежелгі адамдардан естіген дәстүрді естіген, олар жастық шақтарында естігенін айтады, ежелгі үндістер бір төбеде, қазіргі көл жерге терең бойлағандай, аспанға жоғары көтерілген жерде, «pow wow» өткізген, және олар көптеген дөрекі сөздер айтқан, әңгіме бойынша, бірақ үндістер ешқашан осы әрекетке кінәлі болған емес, және олар осымен айналысып жатқанда төбе сілкініп, кенеттен шөгіп кетті, және тек бір ескі әйел, Уолден есімді, қашып қалды, және көл оның құрметіне аталды. Бұл төбе сілкінгенде осы тастар төбеден төмен құлап, қазіргі жағалауды құрады деген болжам бар. Кез келген жағдайда, бұл жерде бұрын көл болған жоқ, ал қазір бар, және бұл үнді аңызы ешқандай жағынан осы жердің ежелгі қоныстанушысының есебімен қайшы емес, ол мұнда алғаш келгенде, өзінің таяқшасымен будың жұқа көтерілісін көргенін және қарақұйрықтың тұрақты түрде төмен бағытталғанын жақсы есте сақтайды, және ол мұнда ұңғыма қазуға шешім қабылдады. Тастарға келетін болсақ, көптеген адамдар олардың осы төбелердегі толқындардың әрекетімен түсіндірілуі қиын деп ойлайды, бірақ мен айналадағы төбелердің осы тастарға толы екенін байқадым, сондықтан олар оларды көлге жақын теміржол кесігінің екі жағында қабырғаларға жинауға мәжбүр болды; және сонымен қатар, жағалау ең тік болған жерде тастардың көпшілігі бар; сондықтан, өкінішке орай, бұл енді маған құпия емес. Мен тас төсеушіні анықтадым. Егер атау ағылшын жерінің атынан, мысалы, Сафрон Уолденнен алынбаса, онда ол бастапқыда «Қоршалған көл» деп аталған болуы мүмкін.

Романтизм, "Аққулар" (Уолден, 1854)

Сондай-ақ "Аққулар" атты еңбегінде Торо судың айналасындағы материалдық емес тәжірибелерді, басқалардың айтуынша және өзінің өзінің басынан өткен тәжірибелерді сипаттайды. Жақсы оқыған және трансценденталист болған Торо, демек романтизммен жақсы таныс болған, осы оқиғаларды Америкадағы Грааль аңызының орны ретінде көлді түсіндіруге немесе ашуға мүмкіндік беретіндей етіп баяндайды. Келесі үзіндіде Уолден көлінің жоғалып бара жатқан қазына сандығы, Вольфрам фон Эшенбахтың "Парзиваль" неміс романындағы басты кейіпкердің граальмен кездесуінің шағын эпизодын еске салады, ал көлдегі каноэ – "Ертегідегі" қайыққа ұқсас. (Гёте классицист болғандықтан, романтист емес, "Парзивальға" жағымды пікір білдірген.) Торо былай жазды: Ғимараттың құрылысында қазба отын қолданылмайды және көптеген басқа да тұрақты дизайндық ерекшеліктері бар.

Әсерлер

Уолден көлі американдық «Уолден Медиа» кинокомпаниясының атына түрткі болды және кәсіби және әуесқой фотографтардың көбінесе суретке түсіретін нысаны болып табылады.