Кіріспе

Джон Мозес Браунинг жасаған пистолет патроны.

.380 ACP (Automatic Colt Pistol, сондай-ақ .380 Auto, .380 Automatic немесе 9×17mm) – атыс қаруын жасаушы Джон Мозес Браунинг әзірлеген, жиексіз, тік қабырғалы пистолет патроны. Патрон қаптама аузында бекітіледі. Ол 1908 жылы Colt компаниясы өздерінің жаңа Colt Model 1908 қалталық, шайбасыз, жартылай автоматты пистолеті үшін ұсынды және содан бері өзін-өзі қорғау үшін танымал болып, көптеген қол пистолеттерінде (әдетте кішкентай қаруларда) кеңінен қолданылып келеді. .380 ACP-нің басқа да атаулары: .380 Auto, 9×17mm, 9mm Browning, 9mm Corto, 9mm Kurz, 9mm Short және 9mm Browning Court (C.I.P. белгілемесі). Оны .38 ACP-мен шатастыруға болмайды. .380 ACP патронның диаметрімен аталмайды, себебі .380 ACP патронының пулясының нақты диаметрі .355 дюймды құрайды.

Дизайн

.380 ACP патроны Браунингтің алдыңғы .38 ACP дизайнынан туындады, ол маргиналды ғана күштірек болды. .380 ACP нағыз жиексіз етіп жасалған, дәлдігін арттыру үшін жиегінің орнына гильзаның аузында бекітіледі. Бұл салыстырмалы түрде аз қуатты конструкциялар, .380 ACP-ден күштірек оқтарды ату үшін қажет болатын ұңғыманы құлыптау механизмі жоқ, инерциялық пистолеттер үшін көзделген. Инерциялық принципті пайдалану арқылы конструкцияны қарапайымдастыруға және құнын төмендетуге болады, себебі ұңғыманы құлыптау механизмі қажет емес, өйткені сырғанақтың (слайдтың) массасы мен кері серіппесінің күші, патронның салыстырмалы түрде төмен итеру күшіне байланысты, патронның кері серпіліс энергиясын сіңіруге жеткілікті. Инерциялық принцип сонымен қатар ұңғыманы рамаға бекітуге мүмкіндік береді, бұл дәлдікті арттырады, дәстүрлі қысқа серпілісті пистолеттерден өзгеше, оларда сырғанақтың және ұңғыманың жиналысын ашу үшін ұңғыма еңкеюі керек. Инерциялық жүйенің кемшілігі – ол патронның кері серпілісіне қарсы тұру үшін сырғанақтың (слайдтың) белгілі бір массасын қажет етеді. Патронның қуаты қаншалықты жоғары болса, сырғанақтың (слайдтың) инерциясы кері серпілісті қауіпсіз сіңіруі үшін құралы соншалықты ауыр болуы керек, яғни белгілі бір калибрдегі стандартты инерциялық пистолет, серпілісті пайдаланатын теңдес қарудан ауыр болады. Инерциялық қарулар .380 ACP-ден үлкен калибрде де жасалуы мүмкін, бірақ сырғанақтың (слайдтың) қажетті салмағы мен серіппенің күші осы таңдауды азырақ танымал етеді. .380 ACP-нің төмен қуаты құлыптау механизмін қажет етпесе де, .380 ACP патронына арналған бірнеше құлыпталған ұңғымалы пистолеттер бар, мысалы Remington Model 51, Kel Tec P3AT және Glock 42; олардың үшеуі де инерциялық .380 ACP қаруларынан жеңіл болу үшін жасалған. Сондай-ақ, салыстырмалы түрде кішкентай (инерциялық) автоматтары бар, мысалы Ingram MAC 11 және чехиялық vz. 83.

Пайдаланушылар

.380 ACP 1908 жылы АҚШ-та және 1912 жылы Еуропада пайда болғаннан бері кеңінен қолданылып келеді. Кейіннен екінші дүниежүзілік соғысқа дейін кем дегенде бес еуропалық елдің әскерлері оны стандартты тапанша патроны ретінде қабылдады: Чехословакия (Vz.38), Венгрия (FEMARU 37M) және Италия (барлығы отандық конструкцияларды пайдаланды), сондай-ақ Нидерланды мен Югославия (екеуі де FN Model 1922-ні қабылдады). Бұл калибрдегі жүздеген мың пистолетті басып алған немесе сатып алған Германия да оны кеңінен қолданды. Неміс офицерлері арасында Walther PPK сияқты неміс коммерциялық үлгілері өте танымал болды. Италия армиясы Beretta M1934-ті пайдаланды, бірақ Италия әуе күштері мен теңіз күштері Beretta M1935-ті қабылдағанда 7.65 мм / .32 ACP патронын қолдануын жалғастырды. .380 ACP екінші дүниежүзілік соғысқа дейін .32 ACP пистолеттерімен салыстырғанда орташа қуатты қызметтік тапанша патроны саналды, бірақ соғыстан кейін оны әскери қызметте ұзақ уақыт қолдаған елдердің саны азайып кетті (1960 жылдары НАТО стандарттаудан кейін оны 9×19 мм Parabellum алмастырды). 1970 жылға дейін Еуропа полиция күштері оны кеңінен пайдаланды, содан кейін оны осы нарықта қуаттырақ 9×19 мм тапаншалар ығыстыра бастады. Ол әдетте кішкентай және жасыруға оңай болған қарулар үшін қосымша қару ретінде қолданылады (өте аз "мини-пистолеттер" .380 ACP-ден үлкен калибрде жасалады, ал олардың кейбіреулері жақында ғана жасалған), сондай-ақ жеке қорғануға арналған патрон ретінде азаматтық нарықта танымал. .380 ACP патроны жасырын тапаншалар үшін өзін-өзі қорғау жағдайында таңдау ретінде қолайлы. Defense Distributed компаниясының "Wiki Weapon" жобасында оқтан 3D принтерде атыс қаруын жасау үшін осы патрон қолданылды.