Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың Оңтүстік-Шығыс Айдахо штатында орналасқан тарихи қолданыстан шығарылған ядролық реакторы.
Historic decommissioned nuclear reactor in southeast Idaho, United States
Эксперименталды селекциялық реактор I (EBR I) – Арко қаласының оңтүстік-шығысында, Айдахо штатының шөлінде 18 миль (29 км) қашықтықта орналасқан, қолданыстан шығарылған ғылыми-зерттеу реакторы және АҚШ-тың ұлттық тарихи ескерткіші. Бұл әлемдегі алғашқы көбейту реакторы болды. 1951 жылдың 20 желтоқсанында сағат 13:50-де ол әлемдегі алғашқы электр энергиясын өндіретін ядролық электр станцияларының біріне айналды, осымен 200 ватттық төрт шамды жарықтандыруға жеткілікті электр қуатын өндірді. EBR I кейіннен ғимаратты қуаттандыруға жеткілікті электр қуатын өндірді және 1964 жылы қолданыстан шығарылғанға дейін тәжірибелік мақсаттарда пайдаланыла берді. Мұражай мамыр айының соңынан қыркүйек айының басына дейін келушілерге ашық.
Experimental Breeder Reactor I (EBR I) is a decommissioned research reactor and U. S. National Historic Landmark located in the desert about 18 mile (29 km) southeast of Arco, Idaho. It was the world's first breeder reactor. At 1:50 p. m. on December 20, 1951, it became one of the world's first electricity generating nuclear power plants when it produced sufficient electricity to illuminate four 200 watt light bulbs. EBR I subsequently generated sufficient electricity to power its building, and continued to be used for experimental purposes until it was decommissioned in 1964. The museum is open for visitors from late May until early September.
Тарих
Ұлттық реакторды сынау станциясының (2005 жылдан бастап Айдахо ұлттық зертханасы) құрамында EBR I құрылысы 1949 жылдың соңында басталды. Реактор Аргонн Вест деп аталған Айдахо штатындағы Аргонн ұлттық зертханасында Уолтер Зинн басқаратын команда жобалап, салды. Бастапқы кезеңдерде реакторлық қондырғы Чикаго шоғыры 4 (CP 4) және Зинннің отты шоғыры деп аталды. 1951 жылдың басында EBR I-де реактор орнатылды (Айдаходағы алғашқы реактор) және 1951 жылдың 24 тамызында қуатты пайдалануға кірісті. Сол жылдың 20 желтоқсанында EBR I алғаш рет электр энергиясын өндірді. Келесі күні реактордың қуаты бүкіл ғимаратты жарықтандыруға жеткілікті болды. EBR I реакторы 1,4 МВт жылу энергиясын өндіріп, одан 200 кВт электр энергиясын жасады. EBR I-де электр энергиясын өндіру – реакторда жасалған электр энергиясын алғаш рет пайдалану болды, бірақ оны кейде ядролық реакторда электр энергиясын алғаш өндіру деп жаңылыс айтады. Дегенмен, ядролық реактормен өндірілген әлемдегі алғашқы электр энергиясы 3 жыл бұрын, 1948 жылдың қыркүйегінде Теннесси штатындағы Оук Ридж ұлттық зертханасындағы X-10 графит реакторындағы тәжірибе кезінде алынған. 1955 жылы тағы бір маңызды жетістікке қол жеткізілді: Аргонн ұлттық зертханасы жобалап, салған және басқарған қайнаған су реакторы BORAX III сыртқы жүктемелерге қосылып, Айдахо штатындағы Арко қаласын қуатпен қамтамасыз етті – бұл қаланың тек ядролық энергиямен қамтамасыз етілген алғашқы жағдайы. EBR I-нің жобалау мақсаты электр энергиясын өндіру емес, көбейту реакторының болуы мүмкін екенін көрсететін ядролық физика теориясын растау болды. 1953 жылы жүргізілген тәжірибелер реактордың бөліну кезінде қосымша отын өндіретінін көрсетті, осылайша бұл гипотеза расталды. 1955 жылдың 29 қарашасында EBR I реакторы салқындатқыш ағынының сынағы кезінде ішінара балқыды. Ағындылық сынағы салқындатқыш ағынының өзгеруіне реактордың күтпеген реакциясының себебін анықтауға бағытталған. Кейіннен реактор қосымша тәжірибелер үшін жөнделді, нәтижесінде отын таяқшалары мен оларды тіреп тұратын қалың пластиналардың жылулық кеңеюі күтпеген реакцияның себебі екені анықталды. EBR I атом энергиясынан электр энергиясын өндірген әлемдегі алғашқы реакторлардың бірі болды, сонымен қатар ол әлемдегі алғашқы көбейту реакторы және электр энергиясын өндіру үшін плутоний отынын қолданған алғашқы реактор (Clementine ядролық реакторын да қараңыз). EBR I-нің бастапқы мақсаты Энрико Фермидің отын көбейту принципін – ядролық реактордың тұтынатын отыннан артық отын атомдарын өндіре алатынын дәлелдеу болды. EBR I осы принципти дәлелдеді.
As part of the National Reactor Testing Station (since 2005 Idaho National Laboratory), EBR I's construction started in late 1949. The reactor was designed and constructed by a team led by Walter Zinn at the Argonne National Laboratory Idaho site, known as Argonne West. In its early stages, the reactor plant was referred to as Chicago Pile 4 (CP 4) and Zinn's Infernal Pile. Installation of the reactor at EBR I took place in early 1951 (the first reactor in Idaho) and it began power operation on August 24, 1951. On December 20 of that year, EBR I produced electricity for its first time. The following day, the reactor produced enough power to light the whole building. The EBR I produced 200 kW of electricity out of 1.4 MW of heat generated by the reactor. The production of electricity at EBR I is the first time that a reactor created in house available electricity, and it is sometimes misreferred to as the first time that a nuclear reactor has ever created electricity. However, the world's first electricity produced by a nuclear reactor occurred during an experiment 3 years earlier in September 1948 at the X 10 Graphite Reactor at the Oak Ridge National Lab in Tennessee. Later in 1955, another nuclear milestone was reached when an experimental boiling water reactor plant called BORAX III (also designed, built, and operated by Argonne National Laboratory) was connected to external loads, powering the nearby city of Arco, Idaho, the first time a city had been powered solely by nuclear power. The design purpose of EBR I was not to produce electricity but instead to validate nuclear physics theory that suggested that a breeder reactor should be possible. In 1953, experiments revealed the reactor was producing additional fuel during fission, thus confirming the hypothesis. On November 29, 1955, the reactor at EBR I suffered a partial meltdown during a coolant flow test. The flow test was trying to determine the cause of unexpected reactor responses to changes in coolant flow. It was subsequently repaired for further experiments, which determined that thermal expansion of the fuel rods and the thick plates supporting the fuel rods was the cause of the unexpected reactor response. Besides being one of the world's first to generate electricity from atomic energy, EBR I was also the world's first breeder reactor and the first to use plutonium fuel to generate electricity (see also the Clementine nuclear reactor). EBR I's initial purpose was to prove Enrico Fermi's fuel breeding principle, a principle that a nuclear reactor can produce more fuel atoms than it consumes. EBR I proved this principle.
Дизайн
EBR I уран металл отыны және NaK негізгі салқындатқышын пайдаланды. Бұл 1959 жылы алғаш рет сынапқа ұшыраған, кейінірек салынған Dounreay жылдам реакторының бастапқы конфигурациясымен толық сәйкес келді. Негізгі сұйық металл салқындатқыш, реактордың активтік аймағы арқылы жылуды сіңіре отырып, қоректендіру резервуарынан гравитациялық түрде ағып өтеді. Содан кейін салқындатқыш жылу алмастырғышқа ағып өтеді, онда ол осы жылуды екінші салқындатқышқа, тағы бір сұйық металға береді. Негізгі салқындатқыш электромагниттік сорғы арқылы қоректендіру резервуарына қайтарылады. Екінші салқындатқыш қазанға жіберіледі, онда ол жылуды суға береді, буды тудырады. Бұл бу турбинаға бағытталады, осылайша электр энергиясы өндіріледі. Бұл бу конденсатталып, су сорғысы арқылы қазанға қайта оралады.
EBR I used uranium metal fuel and NaK primary coolant. It was in this identical to the initial configuration of the later Dounreay Fast Reactor which first went critical in 1959. The primary liquid metal coolant flows by gravity from the supply tank through the reactor core, where it absorbs heat. Then, the coolant flows to heat the exchanger, where it gives up this heat to the secondary coolant, another liquid metal. The primary coolant is returned to the supply tank by an electromagnetic pump. The secondary coolant is pumped to the boiler, where it gives up its heat to water, generating steam. This steam passes to the turbine, which is how electricity is produced. This steam the condenses and returned to the boiler by a water pump.
Құрылғыны жою және мұра
EBR I реакторы 1964 жылы Аргонн ұйымымен тоқтатылып, оның орнына жаңа реактор – Эксперименталды селекциялық реактор II орнатылды. Ол 1965 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, ал оның салтанатты ашылуы 1966 жылғы 25 тамызда президент Линдон Джонсон мен Гленн Т. Сиборгтың басшылығымен өтті. 2004 жылы ол IEEE Milestone мәртебасына ие болды.
EBR I was deactivated by Argonne in 1964 and replaced with a new reactor, Experimental Breeder Reactor II. It was declared a National Historic Landmark in 1965 with its dedication ceremony held on August 25, 1966, led by President Lyndon Johnson and Glenn T. Seaborg. It was also declared an IEEE Milestone in 2004.