Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Spruance класты эсминецтері

Spruance класты эсминецтері АҚШ-та Екінші дүниежүзілік соғыста салынған көптеген эсминецтерді алмастыру үшін әзірленді және 1970-ші және 1980-ші жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған негізгі эсминецтер болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Азия-Тынық мұхитында Мидуэй шайқасы және Филиппин теңізіндегі шайқас сияқты ірі теңіз шайқастарында сәтті басшылық еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Раймонд А. Спраунстың құрметіне аталған. 1975 жылы енгізілген бұл класс газ турбиналық қозғалтқышпен, ұшу алаңымен және екі орташа көтергіштікке ие тікұшақтарға арналған ангармен, толыққанды цифрлық қару-жарақпен және автоматтандырылған 127 мм (5 дюймдік) зеңбіректермен жабдықталған. Spruance класы бастапқыда авиациялық топты сүйемелдеу, негізінен су астына қарсы күрес (ASW) жүргізу, сондай-ақ әуе шабуылына қарсы (AAW) зымырандармен және кемелерге қарсы шектеулі мүмкіндіктермен жабдықталған. Кластың екі дюжинаға жуық кемесі құрлықтағы нысаналарды шабуылдау үшін Tomahawk крылаты зымырандарымен жаңартылды. Әскери-теңіз күштері жоспарланған мерзімнен бұрын осы классты пайдаланудан тоқтатты, соңғы кеме 2005 жылы қызметтен шығарылды. Көптеген Spruance эсминецтері мақсаттық нысана ретінде қолданылып, қиратылды немесе жойылды. Оның корпусы мен қозғалтқыш бөлігі 1980-ші жылдары салынған Ticonderoga класты крейсерлердің құрылысына негіз болды. Бұл класс АҚШ-тың негізгі эсминецтері ретінде Arleigh Burke класты эсминецтерімен алмастырылды.

Дизайн

Спрауэнс сол дәуірдегі басқа эсминстерден әлдеқайда үлкен болды, ол сол кездегі басқарылатын зымырандық крейсерлермен (CG және CGN) және Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жеңіл крейсерлерімен (CL) салыстыруға болатын. Бұл оларға тікұшақтар үшін ұшу алаңы мен екі орташа көтергіштікке ие тікұшақтарға арналған жабық ангарды орналастыруға мүмкіндік берді – бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминецтері мен крейсерлері үшін алғашқы рет болды. «Spru cans» газ турбиналық қозғалтқышты қолданған алғашқы ірі АҚШ Әскери-теңіз кемелері болды: төрт General Electric LM2500 газ турбинасы, шамамен 80 000 ат күші (60 МВт) қуат өндірді. Бұл конфигурация (1960 жылдары Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерімен әзірленген және COmbined Gas And Gas, немесе COGAG деп аталатын) өте табысты болды және кейінгі АҚШ соғыс кемелерінің көпшілігінде қолданылды. 2010 жылдың мәліметтері бойынша, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлық беткі соғыс кемелері (ядролық қуатпен жұмыс істейтін әуе тасымалдаушылар мен LCS 1 ерекшеліктерінен басқа) LM2500 COGAG жүйесін пайдаланды, әдетте әрбір валға екі турбинадан. Кемелер бастапқыда дау тудырды, әсіресе АҚШ Конгресінің мүшелері олардың қарапайым сыртқы түрінің және бастапқы қару-жарағының – екі зеңбірек пен ASROC және Sea Sparrow зымырандарының – кеңестік конструкциялармен салыстырғанда кемелердің әлсіз екенін көрсететініне сенді. Еңбек және техникалық мәселелер құнының өсуіне және құрылыстың кешігуіне әкелді. 29 қыркүйек 1979 жылы тағы бір кемеге – «Хейлерге» тапсырыс берілді. «Хейлер» бастапқыда DDH (Destroyer, Helicopter) түрінде жоспарланған, ол Spruance класының стандартты конструкциясына қарағанда көбірек су астына қарсы тікұшақтарды тасымалдауға тиіс болған. Ақырында DDH құру жоспары тоқтатылып, DD 963 класының корпусының сәл өзгертілген нұсқасы пайдалануға берілді. Бастапқыда Иран Әскери-теңіз күштері үшін Mark 26/Standard AAW зымырандық жүйесімен жабдықталған төрт қосымша кеме салынды және АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін «Kidds» ретінде тапсырылды. «Kidd» класының эсминецтері Spruance класының корпусын пайдаланды, бірақ олар Spruance класының мүлдем болмаған аумақтық әуеге қарсы соғыс мүмкіндіктері бар, жалпы мақсаттағы көбірек жетілдірілген кемелер болды. Spruance класының барлық кемелерін осы стандартқа дейін жеткізу жоспарланған, бірақ бұл тым қымбатқа түсті. Кемелердің корпусының сәл ұзартылған нұсқасы да қолданылды, бастапқыда DDG 47 класының эсминецтері ретінде жоспарланған, бірақ 1980 жылы кемелердің Aegis соғыс жүйелерімен қамтамасыз етілгеніне және адмирал мен оның штабына лайықты штаб-пәтерлеріне баса назар аудару үшін крейсерлер ретінде қайта тағайындалды. Spruance корпусына негізделген, истребительдермен және ASW тікұшақтарымен жабдықталған V/STOL шағын әуе кемесін салу мүмкіндігі жан-жақты қарастырылды, бірақ өндіріске енгізілген жоқ.

Жаңартулар

Spruance конструкциясы модульдік болып табылады, бұл кемеге толық жүйелерді оңай орнатуға мүмкіндік береді. Бастапқыда суастына қарсы соғыс үшін жобаланған, бірақ жеті кеме – Comte de Grasse, Merrill, Conolly, John Rodgers, Leftwich, Deyo және Ingersoll – бастапқыда Tomahawk крейсерлік зымыраны үшін жұптап орнатылған төрт дөңгелек брондалған ұшырғыш құрылғысымен (ABL) жаңартылды, ASROC ұшырғышының екі жағында, оларға құрлықтағы нысандарға шабуыл жасау мүмкіндігін берді. Қалған 23 кемеде 61 ұялы Mark 41 тік ұшыру зымырандық жүйесі (VLS) орнатылып, ASROC ұшырғышы алынып тасталды және қару-жарақ жүктемесін арттыруға мүмкіндік берді. ABL кемелерінің бірі – Deyo, VLS жаңартуын алды, ал Harry W. Hill – VLS жаңартуы тоқтатылғандықтан Tomahawk-ты алмаған жалғыз Spruance болды. Hill және қалған 6 ABL жабдықталған кемелер осы топтағы алғашқы қызметтен шығарылған кемелер болды. Merrill 1980 жылдың 19 наурызында Tomahawk крейсерлік зымыран бағдарламасын сынау үшін Әскери-теңіз күштерінің сынақ платформасы ретінде қызмет етті. Merrill 1990 жылдарға дейін екі ABL және ASROC ұшырғышын алып жүрді, содан кейін ASROC ұшырғышы алынып тасталды. David R. Ray 1980 жылдары RAM жүйесін сынақтан өткізді, бірақ сынақтан кейін жүйе алынып тасталды. Oldendorf AN/SPQ 9B кемеге қарсы зымыран қорғанысы (ASMD) өртті басқару радарын сынау платформасы болды. AN/SPQ 9B барлық белгілі және күтілетін теңіз бетімен сырғанап өтетін зымырандарды анықтау үшін қолданылады. Arthur W. Radford San Antonio класындағы десанттық кемелердің мачтасын жобалауға көмектескен Advanced Enclosed Mast/Sensor жүйесін сынады. Кемінде он VLS кемесінде, соның ішінде Cushing, O'Bannon және Thorn, 21 ұялы Mark 49 RIM 116 Rolling Airframe Missile ұшырғышы орнатылған. Spruance класындағы эсминецтер "Шөл даулы" операциясы кезінде 112 құрлықтағы нысандарға шабуыл жасайтын Tomahawk зымыранын атып түсірді.

Пайдаланудан шығару

Жыл сайын 28 миллион доллар үнемдеу үшін Әскери-теңіз күштері Spruance класындағы кемелерді пайдаланудан шығаруды үдетті, бірақ олар күтімі мен жаңартуы жасалғанда 2019 жылға дейін қызмет ете алатын еді. Spruance және Kidd кластарындағы соңғы модификацияларға қарамастан, олардың пайдалануы қымбатқа түсетін және көптеген адамдарды қажет ететін болып саналды, ал Арли Берк класы Aegis жауынгерлік жүйесінің арқасында тиімдірек және әмбебап болды, сонымен қатар шығындары да аз болды. 1990 жылдардың соңына қарай көптеген Арли Берк класындағы эсминецтер флот құрамына енді. Flight I Arleigh Burke кемелерінде тек ұшу палубасы болған, ал Flight IIA және одан кейінгі кемелерге жабық ангар қосылды, бұл олардың авиациялық жабдықтарын Spruance класына теңестірді. Әскери-теңіз күштері ағымдағы эсминецтер мен крейсерлерді жаңа (DDG 1000) эсминецтерімен алмастыруды жоспарлады, бірақ 2010 жылғы қорғаныс бюджеті үш DDG 1000 құрылысын ғана қаржыландырды. Арли Берк класындағы кемелерді жасау жалғасты және Кушинг, соңғы Spruance класындағы эсминец 2005 жылдың 21 қыркүйегінде қызметтен шығарылғаннан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жалғыз операциялық эсминец класына айналды. Кушинг 2009 жылдың 29 сәуірінде нысана ретінде батырылмас бұрын Пәкістан Әскери-теңіз күштеріне ұсынылды. Kidd класындағы төрт эсминец 1998 жылы қызметтен шығарылып, 2005 және 2006 жылдары Тайваньға сатылды. Spruance класындағы кейбір кемелер ескі кластар сияқты сақтауға алынды немесе шетелдік теңіз күштеріне сатуға ұсынылды. Кейбірлері бұзылып, қалғандарының көп бөлігі түрлі флоттық жаттығуларда нысана ретінде батырылды. Ал бұрынғы Пол Ф. Фостер 2005 жылы бұрынғы Декэтурдың орнына Өзін-өзі қорғау сынақ кемесі ретінде пайдаланылды. Қашықтан басқарылатын SDTS нысана баржасын сүйреп әкеледі, бұл экипажға жылжымалы нысана сияқты кемеге тікелей қарумен оқ атуға мүмкіндік береді.

Сыныптағы кемелер

+ Spruance эсминецтері класының кемелері Атауы Қабықша нөмірі Тіреу тасы қалдырылды Шақырылды Қызметке кірді Қызметтен шығарылды Тағдыры Сілтеме Spruance DD 963 27 қараша 1972 10 қараша 1973 20 қыркүйек 1975 23 наурыз 2005 нысана ретінде батып, 8 желтоқсан 2006 Paul F. Foster DD 964 6 ақпан 1973 22 ақпан 1974 21 ақпан 1976 27 наурыз 2003 жойылды, 6 сәуір 2004; Өзіне қорғаныс сынақ кемесі ретінде қолданылады Kinkaid DD 965 19 сәуір 1973 25 мамыр 1974 10 шілде 1976 7 қаңтар 2003 нысана ретінде батып, 14 шілде 2004 Hewitt DD 966 23 шілде 1973 24 тамыз 1974 25 қыркүйек 1976 19 шілде 2001 металлға сатылды, 9 тамыз 2001 Elliot DD 967 15 қазан 1973 19 желтоқсан 1974 22 қаңтар 1977 2 желтоқсан 2003 нысана ретінде батып, 25 маусым 2005 Arthur W. Radford DD 968 31 қаңтар 1974 1 наурыз 1975 16 сәуір 1977 18 наурыз 2003 Делавэр жағалауынан жасанды риф ретінде батырылды, 10 тамыз 2011 Peterson DD 969 29 сәуір 1974 21 маусым 1975 9 шілде 1977 4 қазан 2002 нысана ретінде батып, 16 ақпан 2004 Caron DD 970 1 шілде 1974 24 маусым 1975 1 қазан 1977 15 қазан 2001 нысана ретінде батып, 4 желтоқсан 2002 David R. Ray DD 971 23 қыркүйек 1974 23 тамыз 1975 19 қараша 1977 28 ақпан 2002 нысана ретінде батып, 11 шілде 2008 Oldendorf DD 972 27 желтоқсан 1974 21 қазан 1975 4 наурыз 1978 20 маусым 2003 нысана ретінде батып, 22 тамыз 2005 John Young DD 973 17 ақпан 1975 6 қаңтар 1976 20 мамыр 1978 30 қыркүйек 2002 нысана ретінде батып, 13 сәуір 2004 Comte de Grasse DD 974 4 сәуір 1975 26 наурыз 1976 5 тамыз 1978 5 маусым 1998 нысана ретінде батып, 7 маусым 2006 O'Brien DD 975 9 мамыр 1975 8 шілде 1976 3 желтоқсан 1977 24 қыркүйек 2004 нысана ретінде батып, 9 ақпан 2006 Merrill DD 976 16 маусым 1975 1 қыркүйек 1976 11 наурыз 1978 26 наурыз 1998 нысана ретінде батып, 1 тамыз 2003 Briscoe DD 977 21 шілде 1975 28 желтоқсан 1976 3 маусым 1978 2 қазан 2003 нысана ретінде батып, 25 тамыз 2005 Stump DD 978 25 тамыз 1975 1 қаңтар 1977 19 тамыз 1978 22 қазан 2004 нысана ретінде батып, 7 маусым 2006 Conolly DD 979 29 қыркүйек 1975 3 маусым 1977 14 қазан 1978 18 қыркүйек 1998 нысана ретінде батып, 29 сәуір 2009 Moosbrugger DD 980 3 қараша 1975 23 шілде 1977 16 желтоқсан 1978 15 желтоқсан 2000 металлға жіберілді, 2006 John Hancock DD 981 16 қаңтар 1976 29 қазан 1977 10 наурыз 1979 16 қазан 2000 металлға жіберілді, 2007 Nicholson DD 982 20 ақпан 1976 11 қараша 1977 12 мамыр 1979 20 желтоқсан 2002 нысана ретінде батып, 30 шілде 2004 John Rodgers DD 983 12 тамыз 1976 25 ақпан 1978 14 шілде 1979 4 қыркүйек 1998 металлға жіберілді, 2006 Leftwich DD 984 12 қараша 1976 8 сәуір 1978 25 тамыз 1979 27 наурыз 1998 нысана ретінде батып, 1 тамыз 2003 Cushing DD 985 2 ақпан 1977 17 маусым 1978 21 қыркүйек 1979 21 қыркүйек 2005 нысана ретінде батып, 14 шілде 2008 Harry W. Hill DD 986 1 сәуір 1977 10 тамыз 1978 17 қараша 1979 29 мамыр 1998 нысана ретінде батып, 15 шілде 2004 O'Bannon DD 987 21 ақпан 1977 25 қыркүйек 1978 15 желтоқсан 1979 19 тамыз 2005 нысана ретінде батып, 6 қазан 2008 Thorn DD 988 29 тамыз 1977 3 ақпан 1979 16 ақпан 1980 25 тамыз 2004 нысана ретінде батып, 22 шілде 2006 Deyo DD 989 14 қазан 1977 20 қаңтар 1979 22 наурыз 1980 6 қараша 2003 нысана ретінде батып, 25 тамыз 2005 Ingersoll DD 990 5 желтоқсан 1977 10 наурыз 1979 12 сәуір 1980 24 шілде 1998 нысана ретінде батып, 29 шілде 2003 Fife DD 991 6 наурыз 1978 1 мамыр 1979 31 мамыр 1980 28 ақпан 2003 нысана ретінде батып, 23 тамыз 2005 Fletcher DD 992 24 сәуір 1978 16 маусым 1979 12 шілде 1980 1 қазан 2004 нысана ретінде батып, 16 шілде 2008 Hayler DD 997 20 қазан 1980 2 наурыз 1982 5 наурыз 1983 25 тамыз 2003 нысана ретінде батып, 13 қараша 2004