Кіріспе

Ирландияда өсірілген таза тұқымды жарыс аттарының чемпионы Аркл, жарыс аттары.

Аркл (19 сәуір 1957 – 31 мамыр 1970) – ирландиялық таза тұқымды жарыс аттары. Архив пен Bright Cherry-ден туған құлын, ол 14 жарыста жеңілмеген, жазық жол жарыс аттарының және тұқымын жақсартатын Nearco-ның немересі болды. Арклды Ирландияның Дублин округіне қарасты Наул қаласының жанындағы Малахоу үйінің иесі Мэри Бейкер өсірді. Ол County Meath округіндегі Баллимаколл Stud шаруашылығында дүниеге келді. Оның иесі Вестминстер герцогинясы Энн Гровенор болды, ол оны Шотландияның Сазерленд аймағындағы Аркл тауының құрметіне атады, бұл тау оның Сазерленд иелігінің шекарасында орналасқан. Арклды Грингог, Килсаллаган, Дублин округінде Том Дрейпер жаттықтырды, ал тік жол жарыстары кезінде оны Пат Тааффе мінгізді. Аркл үш рет Челтенхэм алтын кубогын жеңіп, көптеген басқа да маңызды жарыстарда жеңіске жетті, бірақ жарақаты салдарынан оның мансабы қысқа болды. Timeform жүйесі бойынша 212 рейтингісі тік жол жарыс аттары арасындағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады.

Ерте өмір

Аркл – ақ дақтары жоқ құлын, оны Мэри Бейкер өсірді. Оның анасы – Bright Cherry, ол сегіз рет кедергілер арқылы жүгіріп жеңіске жеткен. Оның әкесі – Archive, ол жетекші әкесі Nearco-ның ұрпағы болғанымен, ешқашан жарыста жеңіске жетпеген және 48 гинея төлемақымен тұрған. Аркл 1957 жылдың 19 сәуірінде Мит округіне қарасты Ballymacoll ат шаруашылығында туған. Ол бір жастағы кезінде қастырылды. 1960 жылдың тамызында әлі аты жоқ қастырылған бие Дублиннің Баллсбридж қаласындағы Goff's Bloodstock Sales ат сату орталығына жіберілді, онда Вестминстер герцогинясының тапсырысымен Том Дрейпер оны 1150 гинеяға сатып алды. Жаңа иесі оны Шотландиядағы оның иелігіндегі таудың атымен Аркл деп атады. Бір жыл Eaton Hall, Вестминстердің Чеширдегі иелігінде өткізгеннен кейін, Аркл 1961 жылдың тамызында Ирландияға қайтып, Дублиннің солтүстігіндегі Kilsallaghan қаласындағы Том Дрейпердің Greenogue ат қорасында жаттығуларға түсті.

1961/1962 жылғы ұлттық аңшылық маусымы

Арклдың тұңғыш жарыс алаңындағы дебюті 1961 жылдың 9 желтоқсанында Муллингарда болды, онда ол Луг Эннел пластинасындағы 17 қатысушының ішінде үшінші орын алды – бұл бампер жарысы еді. Бұл әуесқой жокейлерге арналған жарыс болды, және оны Лорд Дономордың ұлы, Дрипердің маңызды иелерінің бірі – Марк Хели Хатчинсон аттырды. 1961 жылғы Сент-Стефан күні Аркл Леопардстаунда тағы бір бампер жарысына қатысты. Тағы да Хели Хатчинсон аттырған ол, он қатысушының ішінде төртінші орынды иеленді. 1962 жылдың қаңтарында Аркл Наванда үш мильдік Бектив Новиц Хардледе секіріп өту жарысында тұңғыш рет өнер көрсетті. Тұрақты жокей Пэт Таафф сүйіктісі Керфороға мініп, Арклге аттанды, ал Арклге шабандоздыққа тұтқындардан Лиам Маклауглин шақырылды. Аркл 26 қатысушыны жеңіп, 1 1/2 ұзындықпен жеңіске жетті, бұл оның жаттықтырушысын "Менің ойымша, бізде бір нәрсе бар!" деуге итерді. Келесі жарысында, Наастағы екі мильдік Rathconnel Handicap Hurdle-де ол алғаш рет Тааффпен бірге қатысты. Он қатысушыдан тұратын топта 2/1 фаворит ретінде старт алып, ол төрт ұзындықпен жеңіске жетті. Маусым 1962 жылдың сәуір айында екі жеңіліспен аяқталды. Маклауглин аттырған Аркл Балдойлдағы екі мильдік Балбригген кедергісінде орын алмады, бұл оның мансабындағы алғашқы төрттен тыс қалған жалғыз жағдай еді. Содан кейін екеуі Фейрихаустағы "Жаңа мүгедектер кедергісінде" төртінші орынды иеленді, ал Аркл жазды өзінің иесінің Майнот, Кильдар графтығындағы Брайанстаун Хаустағы фермасында өткізді.

1962/1963 жылғы ұлттық аңшылық маусымы

Бес жасар Аркл 1962/1963 жылғы маусымды Ирландияда кедергілер арқылы екі жеңіспен бастады, бір рет Тааффе мінгізіп, ал екінші рет Тааффе салмақты ұстай алмағандықтан, оның тұрақты жаттықтырушысы Пэдди Вудс мінгізді. 1962 жылдың 17 қарашасында Аркл Челтенхэмдегі Хониборн Чейзде алғаш рет тік бөктерден жүгірді. Тааффе мінгізіп, ол барлық келесі тік бөктерден жүгірістерінде оны мінгізетін болатын, Аркл 11/8 фаворит ретінде старт алып, 20 ұзындықпен жеңіске жетті. Бұл Англиядағы оның алғашқы жарысы болды және жеңісі оған "The Times" газетінде "ұсыныс беретін жас ат" деп сипаттауға мүмкіндік берді. 1963 жылғы Челтенхэм фестиваліне дайындық ретінде Аркл ақпан айында Леопардстаундағы Миллтаун Новиц Чейзге қатысты. Ол 1/2 фаворит ретінде старт алып, сегіз ұзындықпен жеңіске жетті. Кейіннен жарыс оның құрметіне Аркл Новиц Чейз деп аталып қайта жаңартылды. 1963 жылдың наурыз айында Аркл Челтенхэм фестивалінде алғаш рет өнер көрсетті. Бродвей Новиц Чейзде 4/9 фаворит ретінде старт алған ол соңғы кедергіден бұрын жылдамдыққа ие болып, жиырма ұзындықпен жеңіске жетті. Маусым Аркл Брайанстаундағы дәстүрлі жазғы демалысына кеткенге дейін Ирландияда тағы екі жеңіспен аяқталды.

1963/1964 жылғы ұлттық аңшылық маусымы

Аркл маусымды Доноумор пластинасында, Наванда өткен жарыста жеңіспен бастады, онда оған бұрынғы чемпион жокей Т. П. Бернс отырды. Ол Англияға аттанбас бұрын, Гоуран Парктегі Керидің коттеджіндегі кедергілермен жүгірісте оңай жеңіске жетті, содан кейін Ньюберидегі Хеннесси Алтын кубогында 1963 жылғы Алтын кубок иесі Милл Хауспен күткен алғашқы кездесуі болды. Он аттан тұратын алаңда Милл Хаус 15/8 фаворит ретінде шықты және 5/2 коэффициентпен бастаған Арклге 5 фунт салмақ қосты. Аркл үшінші соңғы кедергіде Милл Хаустан бір ұзындық қалып қойды, ол жерге қонғанда сығалап, қарқынын қайта табуға уақыт кетті, нәтижеде үшінші орынға ие болды. Аркл Ирландияда үш рет жеңіске жетті: Рождестволық кедергілермен жүгіріс, Тиестес кедергілермен жүгіріс және Леопардстаун кедергілермен жүгіріс, ал 1964 жылғы Челтенхэм Алтын кубогында Милл Хауспен тағы бір кездесуге дейін. Аркл бұрынғы жеңілісінің өшін алды, Милл Хаусты (бұрынғы жылы жарысты жеңген) бес ұзындықпен жеңіп, өзінің алғашқы Алтын кубогын 7/4 коэффициентімен жеңіп алды. Басқа бір бұрынғы жеңімпаз және жоғары санаттағы кедергілермен жүгіруші Па Сеул жиырма бес ұзындықпен үшінші орынға, ал Милл Хаусты бұрын жеңген жалғыз жылқы Кингс Нефью төрт аттың соңғысы болды. Бұл оның жарысқа фаворит ретінде шықпағанының соңғы реті болды. Сол жылы Алтын кубокке барлық дерлік екі ат қатысты – және бұл келесі екі жыл бойы қалыпты жағдайға айналды, себебі Арклді тең салмақта жеңудің қажеті болмады, сондықтан қалған аттар тек жүлделі орындар үшін жарысты. Челтенхэмдегі жеңісінен үш апта өткен соң Аркл Ирландияның Фейрхаус ірі жарысына қатысты. Ирландиядағы жарыс органдары Ирландия Grand National-да бұрын-соңды болмаған екі салмақ жүйесін енгізді – біреуі Аркл қатысқанда, екіншісі қатыспағанда қолданылатын. Аркл 1964 жылғы жарысты бір ұзындық айырмамен жеңіп алды, бірақ ол қарсыластарынан 30 фунтқа салмақ артық көтерді.

1964/1965 ұлттық аңшылық маусымы

Ирландиядағы жаттығу жарысынан кейін Аркл Ньюбериге қайтып келді, өткен жылғы Хеннесси Голд Кап турнирінде Милл Хаустан жеңілгені үшін кек алу мақсатында. Тоғыз аттан тұратын жарыста Аркл 5/4 фаворит ретінде, ал Милл Хаус 15/8 фаворит ретінде басталды. Тааф Арклға алға шығуға және Милл Хауспен бірге секіруге мүмкіндік берді, ал тік жолға кіргенде Милл Хаустың күші таусылды. Аркл он ұзындыққа озып жеңіске жетті, ал Милл Хаус төртінші орынға түсті. Бір аптадан соң Аркл Челтенхэмдегі Масси Фергюсон Голд Кап жарысына қатысты. Ол сұр түсті "Flying Wild" биесінен бір ұзындыққа қалып, үшінші орынға ие болды, оған 32 фунт салмақ берілді. Аркл Ирландияға оралып, Леопардстаундағы Хэндикап Чейзде екінші рет жеңіске жетті, содан кейін 1965 жылғы Челтенхэм Голд Кап турнирінде жеңімпаз атанды, бұл жолы Милл Хаусты жиырма ұзындыққа озып кетті. Маусымның соңғы жарысы - Сандаун Парктегі Уитбред Голд Кап турнирі. Аркл алты қарсыласына кем дегенде 35 фунт салмақ бергеніне қарамастан, бес ұзындыққа озып жеңіске жетті және мансабындағы ең ірі сыйлықты - 8 230 фунт стерлингті жеңіп алды.

1965/1966 жылғы ұлттық аңшылық маусымы

Аркл 1965/1966 жылғы маусымда бес рет жарыста жеңіліссіз болды, Сандаун қаласында Галлагер Алтын Кубогын, екінші рет Хеннесси Алтын Кубогын, Кемптон қаласында Король Георг VI Тейзін, үшінші рет Леопардстаундағы Хэндикап Тейзін (Арклдың алғашқы фотофиниші болған бұл жарыста 42 фунт салмақ артық болса да Height O'Fashion-ды мойынның шамалы айырмасымен ұтып) және үшінші рет Челтенхам Алтын Кубогын жеңді. 1966 жылғы жарыста ол Челтенхэм Алтын Кубогын жеңу үшін тарихтағы ең аз бағамен таңдалған фаворит болды, тікелей 1/10 коэффициентімен бастады. Ол жарысты отыз ұзындықпен жеңіске жетті, Дормант пен тағы үш қарсыласынан оқшау алға шықты, бірақ жарыстың басында он бірінші тосқауылдан өткенде трибунадағы жанкүйерлеріне қарап, қате жіберді. Дегенмен, бұл оның қарқынын баяулатпады, тіпті құлауға да жақын болған жоқ. Арклдің ерекшелігі – тосқауылдан секіргенде алдыңғы аяқтарын қиыстыруы.

1966/1967 жылғы ұлттық аңшылық маусым

1966 жылдың қараша айында Аркл Ньюбериге үшінші рет қатарынан Хеннесси Алтын кубогында жеңіске жете алу үшін оралды. Алдын ала жарысқа қатыспай, сегіз ай бойы жарыс жолында болмаған және екі апта бұрын жаттығу кезінде кері кетуге ұшыраған ол, одан кем дегенде 33 фунт салмақ көтерген бес қарсыласына қарсы тұрды. Жеңіске үміткер емес Stalbridge Colonist 35 фунт салмақ артық алып, Арклды финиш сызығына жақындап келе жарысқа шақырды және жарты ұзындық айырмамен жеңіске жетті. Арклдың алдындағы қиындықтарды көрсету үшін, жарысқа дайын жеңімпаз келесі екі Челтенхэм Алтын кубогында екінші және үшінші орындарға ие болды, ал үшінші орында 33 фунт салмақ алған 1969 жылғы Алтын кубоктың болашақ жеңімпазы What A Myth тұрды. Бұл Арклдың шамамен екі жылдан бергі алғашқы жеңілісі болды; жарыс комментаторы Питер О’Салливан оны «тамаша, көркем күш-жігер» деп сипаттады. Аркл 18 күннен кейін жеңіске оралды, ол Аскоттағы SGB Handicap Chase-те әдеттегідей 12 тас 7 фунт салмақпен өнер көрсетті. Ол Vultrix-ке 35 фунт салмақ берді, ол өзі өткен жылы жарыста 12 тас 1 фунт салмақпен жеңіске жеткен жоғары сыныпты аңшы еді, және Аркл оны 15 ұзындықпен жеңді, осы кезде оның жаттықтырушысы Райан Прайс «Аркл – тірі құбылыс» деп мәлімдеді. 1966 жылдың 27 желтоқсанында Аркл Кемптон Парктегі Король Георг VI Chase жарысына қатысты, бірақ ашық канавадан секіріп бара жатып сақшы рельсіне тырнағымен тиіп, педаль сүйегін сынып алды. Осы жарақатқа қарамастан, ол жарысты аяқтады және финиш сызығына жақындап келе жеңімпаз Dormant-тан жарты ұзындыққа қалып қойды, оған ол әлі де 21 фунт салмақ берген еді. Көрінетіндей сал болған Аркл атпен жүретін жедел жәрдем машинасына тиеліп, жарыс алаңындағы тұраққа жеткізілді, онда оның жараланған аяғы гипске оралған күйде екі ай бойы қалды.

Зейнеткерлік

Аркл төрт ай гипсте болды, бірақ жаттығуға қайта оралу үшін жеткіліктідей жазылып, бірақ ол ешқашан қайтадан жарысқа қатыспады. Ол зейнеткерлікке шығып, иесімен Брайанстаунда қарапайым ат ретінде мінілді, бірақ 1969 жылы оның денсаулығы нашарлап, артқы аяқтарында қаттылық белгілері пайда болды, бұл артриттен болуы мүмкін. Оның жүруіне қиындық туды және ауырсыну сезімі болғандықтан, 1970 жылдың 31 мамырында он үш жасында Брайанстаундағы тұсаулықта өлтірілді. Ол Брайанстаундағы өрісіне жерленді.

Мұра

Аркл, қарапайым тілмен "Өзі" деп аталатын, өмірінде ұлттық батырға айналып, аңызға ұласты. Грингог шаруашылығына әлемнің түкпір-түкпірінен, тіпті тек "Аркл, Ирландия" деген адреспен жіберілген фанат хаттары келіп түсті. Оның күнделікті жеміне екі пинта Гиннес қосылғаны белгілі болған соң, Компания "позитивті жарнама" үшін шаруашылыққа тегін жеткізуді міндеттеме берді. Арклдің Timeform рейтингі 212 – бұл тікұюға арналған жарыстардағы ең жоғары көрсеткіш. Тек Дрейпердің тәрбиеленушісі Флайнгболт ғана 210 рейтингімен оған жақын болды. Рейтинг бойынша одан кейін 192 ұпаймен Спринтер Сакр, содан кейін 191 ұпаймен Кауто Стар және Милл Хаус тұр. 2004 жылы ол Desert Orchid-ті аз айырмамен жеңіп, Racing Post сауалнамасындағы барлық уақыттағы ең сүйікті британдық немесе ирландтық жарыс аты болып танылды. Аркл зейнетке шыққаннан кейін, 1969 жылы Жылқы көрмесінде болған сияқты, түрлі қоғамдық шараларға қатысты. Ол әндерде жырланды, маркаларда бейнеленді және ескерткіштермен мәңгіленді. 1972 жылы Вестминстер герцогинясы Челтенхэм жарыс жолында оның ескерткішін ашты; 2014 жылы 1.1 масштабты қоладан жасалған мүсін Грингог шаруашылығына ең жақын қала Ашборнда ашылды. Арклдың құрметіне екі жүлде, екеуі де 1-ші дәрежелі, аталды: 1969 жылы Аркл Челлендж Трофисі Челтенхэм жарыс жолындағы Котсуолд Чейсін алмастырды; ал Леопардстаундағы Миллтаун Новиц Чейсі Аркл Новиц Чейсі деп өзгертілді. 1976 жылы Арклдің денесін эксгумациялау және оның қаңқасын Ирландия Ұлттық Тұқымдық Орталығында көрсету туралы даулы шешім қабылданды. Арклдың жокеюі Тааффе бұл шешімге қарсы болды, ол: "Мен оның қаңқасын онда көргенімді ұнатпадым. Мен оған ұзақ қарауға шыдамадым" деді.