Кіріспе

Мультипакторлы эффект – радиожиіліктік (RF) күшейткіштердегі вакуумдық түтіктер мен толқын жетектерінде кездесетін құбылыс. Белгілі бір жағдайларда, екінші электронды эмиссияның алмалы-жолталмалы электромагниттік өріспен резонансқа түсуі электронның экспоненциалды көбеюіне алып келеді, бұл RF құрылғысына зақым келтіруі және тіпті оны бүлдіруі мүмкін.

Механизм

Көппакторалы механизм бетке қатысты RF электр өрісінің бағытымен қатар, магнит өрісіне және оның бағытына да байланысты (қараңыз 61-66 бб.). Көппактордың екі түрі бар: металл беттердегі екі беттік көппактор және металл немесе диэлектрик беттердегі бір беттік көппактор.

Металдардағы екі беттік мультипактор

Бұл металл электродтар арасындағы кеңістікте пайда болатын мультипактор эффектісі. Көбінесе радиожиілікті (RF) электр өрісі бетке перпендикуляр болады. Электронның ұшу уақыты мен радиожиіліктік өріс циклы арасындағы резонанс – мультипактордың даму механизмі. Мультипактордың пайда болуы келесі үш шарттың орындалуына байланысты: бір түскен электронға шамамен бір немесе одан көп электрон бөлінуі (бұл беттің екінші электронды эмиссия коэффициентіне байланысты), электронның бөлінген беттен соқтығысқан бетке дейінгі уақыты радиожиіліктік кезеңнің жартысының толық еселігіне тең болуы, және екінші электронды эмиссияның орташа коэффициенті бір немесе одан көп болуы.

Бір бетті көп қабатты

Магниттік өрістер ескерілген кезде мультифакторлы эффект бір бетте пайда болуы мүмкін. Теорияны 91-105 беттерде қараңыз, ал симуляциялар мен тәжірибелер туралы ақпаратты... Бір беттік мультифакторлы құбылыс металл бетінде қиылысқан тұрақты магнит өрісі болғанда да мүмкін. Бұл диэлектрлік бетте де болуы мүмкін, мұнда көбінесе радиожиілік электр өрісі бетке параллель болады. Диэлектрлік бетке жиналған оң заряд электрондарды қайта бетке тартады.

Геометрияның әсері

Мультипактировка бет пішініне және электр және магнит өрістерінің нақты таралуына байланысты. Көппакторлық эффектіні азайту немесе тіпті жою үшін геометрияға негізделген бірнеше техника бар: бірі – электрондар эмиссиясы болатын жерде электр өрістерінің бағытын дәл өзгертетін ұсақ ойыстар арқылы, соның нәтижесінде кейбір электрондарды процеске қолдау көрсетпейтін бағыттарға итереді. Тағы бір тәсіл – екі нүктелі мультипактировкада электрондардың ұшу уақытын периодты түрде өзгертетін беттің ірі толқындары арқылы, осылайша мультипакторлық резонанс жағдайын бұзады. Содан кейін, қуыстың бетінің қисықтығында электрондардың бастапқы нүктеге немесе қуыс сәулелік түтіктің өтпелі бетіне қайта оралу мүмкіндігін жоятын нақты өзгерістер жасалады. Бұл әртүрлі беттік өзгерту техникалары әртүрлі геометрияларда мультипактировканы басу үшін тиімді құралдарды ұсынады.

Тарих

Бұл құбылысты алғаш рет 1924 жылы Нанси қаласында француз физигі Камиль Гаттон байқаған. 1934 жылы электрондық теледидарды ойлап тапқан Фило Т. Фарнсворт мультипакторды анықтап, зерттеді және оны күшейткіш ретінде пайдалануға тырысты. Бүгінгі таңда бұл көбінесе бөлшектерді жеделдетушілердің, вакуумдық электрониканың, радарлардың, спутниктік байланыс құрылғыларының және тағы басқа да құрылғылардың қалыпты жұмысына кедергі келтіретін мәселе болып табылады. Компьютерлерді мультипактингті зерттеу үшін алғаш рет 1970-ші жылдардың басында қолданған, осы кезде ол SRF қуысының жұмысын шектеуші маңызды фактор екені анықталды. 1998 жылы (Кишек) мультипактордың жаңа түрі ұсынылды, кейіннен тәжірибе жүзінде дәлелденді, онда диэлектрлік беттің зарядталуы мультипакторлық разрядтың динамикасын едәуір өзгертеді.