Кіріспе

Нью-Хейвен Грин – АҚШ, Коннектикут штаты, Нью-Хейвен қаласының орталық ауданында орналасқан жеке меншік парк және демалыс аймағы. Ол Нью-Хейвендегі алғашқы пуритан отарлаушыларының тоғыз шаршылы жоспарының орталық алаңын құрайды және отарлаушы Джон Брокетт жобалап, өлшеу жүргізген. Бүгінде Грин Колледж, Чапель, Шіркеу және Елм көшелерінің қазіргі асфальтталған жолдарымен шектелген. Темпл-стрит Гринды жоғарғы (солтүстік-батыс) және төменгі (оңтүстік-шығыс) бөліктерге бөледі. Гринде Халықаралық өнер және идеялар фестивалі, Нью-Хейвен джаз фестивалі сияқты көптеген қоғамдық шаралар өтеді, сондай-ақ жазғы джаз және классикалық музыка концерттері ұйымдастырылады, оларға жүздеген мың адам келеді, және күнделікті парктегі әдеттегі іс-шаралар да жүзеге асырылады. Нью-Хейвен Грин тарихи ауданы онда орналасқан 19 ғасырға жататын үш шіркеудің архитектуралық маңыздылығы үшін Ұлттық тарихи ескерткіш ауданы деп жарияланды. Нью-Хейвен Грин – елдегі ең көне және танымал қалалық жасыл алаңдардың бірі, оның тарихы кем дегенде 1638 жылға дейін жетеді. 2017 жылдың шілде айынан бастап Нью-Хейвен қаласы Гринде тегін қоғамдық WiFi ұсынады.

Тарих

Жасыл – дәстүрлі қалалық жасыл алаң (ортақ пайдаланымдағы жер) және бастапқыда «базар» деп аталған. Ол 1638 жылы салынған. Пуритандар осы алаңды Мәсіхтің екінші келуінде құтылатындарына сенген адамдардың санын – 144 000-ды қабылдай алатындай етіп жобалаған деседі. Алғашқы жылдары Жасыл күзет үйі, түрме және мектеп орны болған. Жасыл Нью-Хейвен жасағының парад алаңы ретінде пайдаланылды, олар Бенедикт Арнольдтың басшылығымен Лексингтон және Конкорд шайқасы туралы естігеннен кейін Массачусетс штатына асығып, Америка революциясындағы Бункер-Хилл шайқасына қатысты. Бұл 1779 жылы британдықтардың Нью-Хейвенге шабуыл жасап, қаланың көп бөлігін өртеп жіберуіне себеп болды. Жасыл Нью-Хейвен тұрғындары үшін алғашқы 150 жыл бойы басты жерлеу орны болды, бірақ 1821 жылға қарай бұл әдет тоқтатылып, көптеген қабір тастары Гроув-стрит зиратына көшірілді. Дегенмен, марқұмдардың денелері орын аударған жоқ, сондықтан олар әлі де Жасылдың топырағының астында қалды. Шамамен 4000-нан 5000-ға дейін адам осы жерге жерленген, олардың ішінде Бенедикт Арнольдтың бірінші әйелі, президент Рутерфорд Б. Хейздің отбасы мүшелері, пастор Джеймс Пирпонт (Йель университетінің негізін қалаушысы) және Нью-Хейвеннің негізін қалаушылардың бірі, шіркеудің және 19 жыл бойы Нью-Хейвен колониясының губернаторы болған Теофилус Итон бар. 2012 жылдың 29 қазанында «Сэнди» дауылынан соққан жел Үстіңгі Жасылдағы емен ағашын құлатты. Топырақ пен тамырлар арасында адам қаңқасы табылды. Полиция және сот-медициналық сарапшылар оқиға орнына шақырылды. Сүйектер колониялық дәуірге, яғни Жасыл зират ретінде пайдаланылған кезге жатады. Оның орнына салынған Гроув-стрит зираты 1797 жылы құрылды. Қабірдің шағын бөлігі қазір Орталық шіркеудің мазарда сақталып тұр.

Нью-Хейвендегі ортақ және бөлінбеген жерлердің иелері комитеті

Жеке тұлғалардың өздігінен сайланған тобы, Нью-Хейвендегі ортақ және бөлінбеген жерлердің иелері комитеті, жасыл алаңның меншігін ұстап тұрады. Бұл бес мүшеден тұратын комитет жасыл алаңның үлкен, басты бөлігін қадағалайды. Иелер қаланың көрнекті тұрғындарының қатарынан таңдалады. Мүшелер өмір бойына тағайындалады, ал біреу қайтыс болған жағдайда, қалған төртеу жиналып, жаңа мүшені сайлайды.

Жасыл желде

Жоғарғы жасыл алаңда XIX ғасырдың басындағы үш тарихи шіркеу орналасқан, олар қаланың теократиялық тамырларын көрсетеді. Үш шіркеудің екеуі 19-ғасырдың басындағы ықпалды архитекторлар Итиел Таун мен Ашер Бенджаминнің еңбегі, ал олардың бірі – елдің алғашқы ірі готикалық жаңғыру үлгісіндегі құрылысы. Осы архитектуралық мұраның арқасында 1970 жылы жасыл алаң Ұлттық тарихи ескерткіштер ауданы деп жарияланды. Үш шіркеу: United Church on the Green (United Church of Christ / Congregational), немесе Солтүстік шіркеу, 1814 жылы Дэвид Ходли федералды стильде салған. "Center Church on the Green" немесе The First Church of Christ (Мәсіхтің біріккен шіркеуі / қауымдық) 1639 жылы құрылды. Қазіргі шіркеу 1812 жылы архитектор Итиел Таунның георгиан стилінде жобаланған. Орталық шіркеудің жер астындағы бөлімінде (криптасында) шамамен 137 адамның сүйектері анықталған, ал 1000-нан астам адамның сүйектері танылмаған күйде сақталған. Сара Резерфорд Троубридж криптадағы ең көне тасқа (1687 жыл) ие. Trinity Church on the Green – 1752 жылы құрылған епископтық қауым, сонымен қатар 1813 жылы Итиел Таун жобалаған және 1814-1815 жылдар аралығында салынған. Бұл АҚШ-та анықталған алғашқы готика стиліндегі шіркеу. Ол 1816 жылы қасиетті деп жарияланды. Төменгі жасыл алаңда Беннет фонтаны (1907 жылы салынған және Афинадағы Лисикрат монументі үлгісінде жасалған) және Бірінші дүниежүзілік соғыс ескерткіші бар гранитті ту қондырғысы (1928 жылы Дуглас Орр жобалаған) және фонтан (2003 жылы қосылған) орналасқан. Бұрын жасыл алаңның шеттері Джеймс Хиллхаус егіп берген шыршалардың әдемі қаптамасымен жабылған, бірақ олардың көпшілігі голланд шыршасы ауруынан қурады. 1980 жылдары Нью-Хейвен бау-бақша клубының күш-жігерімен ауруға төзімді шыршалар отырғызылды, бұл Нью-Хейвенге «Шыршалы қала» деген лақап ат берген ағаштардың мұрасын сақтау мақсатында жасалды.

Жасыл жердің айналасында

Жасыл аймақпен шектес муниципалдық, коммерциялық және университеттерге қатысты құрылыстар орналасқан. Жасылдың солтүстік-батыс жағында, Колледж көшесінен өтетін, Фелпс қақпасы мен Йель университетінің ғимараттары Ескі кампустың шекарасында тұр. Ескі кампус салынбас бұрын, Йельдің Ескі кірпіш қатарындағы ғимараттар осы жердегі жасыл аймақпен шектесетін еді. Чапел көшесі бойында, оңтүстік-батыс жағында дүкендер, барлар және Клэрдің бұрышындағы Копия сияқты танымал мейрамханалар бар. Жасылдың оңтүстік-шығыс жағында, Чёрч көшесінен өтетін, 1832 жылы салынған және 1990 жылы қалпына келтірілген Биржа ғимараты мен Джеймс Гэмбл Роджерс салған Ричард К. Ли АҚШ сотының ғимараты (1913) орналасқан. Бұл жерде бұрын Дэвид Ходли салған Тонтин қонақ үйі болған. Нью-Хейвеннің Викториялық қалалық әкімшілігі (1861 жылы Генри Остин салған; Герберт С. Ньюман мен серіктестері қалпына келтіріп, кеңейтті) және Амистад ескерткіші де осы жасыл аймақтың соңында орналасқан. Ескерткіш Амистад тұтқындарын Нью-Хейвенде ұстаған түрме орнында тұр. Көрермендер оларды жаттығу үшін жасылға шығарғанда көруге келіп, түрмеде көру үшін он екі жарым цент төлеген. Төменгі жасылдың шығыс бұрышына қарама-қарсы, 1927 жылы Крос пен Крос жобалаған, колониялық стильдегі Юнион және Нью-Хейвен сенім ғимараты (қазіргі Уэллс Фарго және Юнион пәтерлері) орналасқан. Дизайн жасыл аймақтағы федералды шіркеулерге құрмет көрсету болып табылады және тіпті Біріккен шіркеуден куполды да алған. Солтүстік-шығыс жағында, төменгі жасылдың бойында Кас Гилберт салған (1908) Нью-Хейвен тегін қоғамдық кітапханасы орналасқан. Кітапхана бұрын Дэвид Ходли жобалаған Бристоль үйінің орнында болған, оның есігі қазір Метрополитен өнер мұражайында сақталуда. Кітапхананың жанында неоклассикалық стильдегі Нью-Хейвен округінің соты тұр. Сот ғимаратын Нью-Хейвен сәулетшілері Уильям Аллен мен Ричард Уильямс жобалаған. Сот ғимаратының алдындағы мүсіндерді мүсінші Ж. Масси Ринд жасаған, ал сот ғимаратының ішіндегі фрескалар мен лунеттерді суретші Т. Томас Гилберт салған. Үстіңгі жасыл аймақ "Сапалы қатар" деп аталатын, Нью-Хейвендегі ең көне құрылыстардың бірі бар: федералды стильдегі ақ жабынталған Николас Каллахан үйі (бұрынғы мейрамхана, қазір Йель Елиху ағалар клубы), федералды Эли В. Блейк үйі (қазіргі Бітірушілер клубы), 1767 жылы салынған федералды Джон Пирпонт үйі (қазір Йель университетінің Коернер орталығы) және 1829 жылы Таун мен Дэвис жобалаған кірпіштен салынған грек стиліндегі губернатор Ральф Исаакс Ингерсолл үйі.