Кіріспе

Нью-Хейвен Колизейі – АҚШ-тың Коннектикут штатындағы Нью-Хейвен қаласының орталығында орналасқан спорт және ойын-сауық аренасы. Құрылысы 1968 жылы басталып, 1972 жылы аяқталды. Колизей 2002 жылдың 1 қыркүйегінде қала әкімі Джон Де Стефано кішісінің бұйрығымен ресми түрде жабылды және 2007 жылдың 20 қаңтарында жарылыс арқылы бұзды. Аренаның толық атауы – Нью-Хейвен ардагерлерінің ескереуіне арналған Колизей, бірақ жергілікті тұрғындар көбінесе оны «Нью-Хейвен Колизейі» деп атады. Колизей толық сыйымдылығымен 11 497 адамды қабылдай алды және 4,5 акр (18 000 м²) жерді алып, Колумбтың рыцарьдары ғимаратының жанында, Оук-стрит жолының/34-бағыттың қалалық бөлігіне қарап орналасқан.

Үйлестірілген іс-шаралар

Колизейде Америка Хоккей Лигасының «Нью-Хейвен Найтс», «Нью-Хейвен Найтхокс», «Нью-Хейвен Сенаторлары» және «Нью-Хейвен жыртқыштары» командалары, сондай-ақ 1984 жылғы Метро Атлантик Атлетика Конференциясы және Йель Университетінің 2002 жылғы Ұлттық шақыру турнирі ерлер баскетбол турнирінің ашылу турындағы ойындары өтті. Сонымен қатар, ол 1993 жылы «Коннектикут Костерс» роллер-хоккей командасының, 2000–01 маусымда IBL-дің «Коннектикут Прайд» командасының және 2002 жылы «Нью-Хейвен Нинжас» af2 командасының үйі болды. UConn Huskies ерлер баскетбол командасы 1978 жылдан 1987 жылға дейін аренаны қосымша үй ретінде пайдаланып, онда үй ойындарын өткізді. «Ice Capades» мұз шоуы да Колизейде ұйымдастырылды. «Нью-Хейвен Колизейі» Йель Университетінің хоккей командасы үшін де екінші үй болды, жылдар бойында Колизейде эпизодтық түрде ойындар өткізілді. АҚШ Әйелдер Олимпиадалық құрамасы 2001 жылдың 15 желтоқсанында Швециямен көрсету ойынын өткізді. 1986 жылы Колизей Ван Халеннің «Live Without a Net» атты мультиплатиналық концерттік фильмінің түсірілім орны болды. Сол дәуірдің көптеген танымал музыкалық жұлдыздары да Колизейде өнер көрсетті. 1986 жылдың 27 тамызында Эдди Ван Хален мен оның тобының танымал «Eruption» солосы осы аренада орындалды. WWE SmackDown-ның пилоттық эпизоды 1999 жылдың 27 сәуірінде Колизейде түсіріліп, екі күннен кейін UPN телеарнасында көрсетілді. Tool тобы 2002 жылдың 20 тамызында соңғы музыкалық өнерпаз болды. Колизейде өткен соңғы шара – World Wrestling Entertainment ұйымдастырған кәсіби күрес шоуы болды, ол 1972 жылдан бері аренадағы түпкілікті шаралардың бірі еді. WWE Колизейді өзінің үй аренасы деп есептеді, себебі ол тарихының көп бөлігінде Коннектикут штатының Стэмфорд қаласындағы WWE штаб-пәтеріне ең жақын орналасқан жер болды. Көптеген матчтар алдымен WTNH, сондай-ақ жергілікті UHF телеарналарында көрсетілді.

Құрылыс

Колизей бұрынғы Нью-Хейвен аренасының, Нью-Хейвен қаласының жабық спорт және ойын-сауық орталығының орнына салынды. Колизей, сондай-ақ жақын орналасқан Колумб рыцарлары ғимараты архитектор Кевин Рош пен Roche Dinkeloo компаниясымен жобаланды. Арена дизайнының бір қызықты ерекшелігі – тұрақ орны Колизей құрылысының үстіне салынды; бұл аймақтағы жоғары жер асты суы деңгейіне байланысты болды, ол жер асты тұрақтарын салуды тым қиындатты. Бұл қызықты шешім болғанымен, тұраққа кіру үшін қажет болған шиыршықты пандустардың ұзындығынан бұл дизайн көпке ұнаған жоқ. Жақын маңдағы Йель университетінің танымал сәулет тарихшысы Винсент Скалли өзінің қазіргі заманғы сәулет лекцияларында бұл дизайсты "Құрылымдық көрсетушілік" деп атады. Дизайнның басқа да ерекшеліктері, мысалы көшедегі дүкендер мен көрме залы толыққан жоқ.

Қиындық

1980 жылдары тұрақтардың құрылымы нашарлап, сыртқы жағына үлкен кенеп панельдерін орнатуға тура келді. Осы мәселені шешу үшін жөндеу жұмыстары жүргізілді. Қалалық қаржыны жоғалтып отырғандықтан, қала 2002 жылы нысанды жапты. Бірақ, ешқандай қоғамдық тыңдау, референдум немесе сауалнама өткізілмеді. Бірнеше топ, жергілікті мүдделі тараптар және Колизейді сақтау коалициясы Колизейді сақтап, жаңарту үшін күш салды, бірақ нәтиже болмады. Басқалары аренаны бұзу жоспарын қолдады. Қала әкімі Де Стефано ғимаратты алты ай ішінде жабып, бұзуды жоспарлағанмен, іс жүзінде төрт жылдан астам уақыт кетті. Колизейдің құлауына себеп болған факторлардың бірі – 1990 жылдары Оңтүстік Коннектикут нарығында салыстырмалы көлемдегі жаңа және жаңартылған (көбінесе мемлекеттік қаржымен) нысандардың пайда болуы болды. Бриджпорттағы Харбор-Ярд аренасы кіші лига хоккей командасы – Бриджпорт Саунд Тайгерсті қабылдады. Мохеган Сан Аренасы шамамен бір сағаттық қашықтықта салынды және Коннектикут Сан командасының үйіне айналды. Көптеген музыкалық топтар Уоллингфорд қаласындағы (Коннектикут штаты) Оукдейл театрын жалдай бастады, ол жаңартылып, кеңейтілгеннен кейін. Штат аренаға жаңа бояу, таңбалар мен есептегіш тақталарға 5,5 миллион доллар бөлгенімен, Колизей жаңа нысандармен бәсекелесе алмады. Ең ерте 1980 жылдары Колизей "ақ пил" деп сыналды. Сондай-ақ, қала әкімі Де Стефано қала ресурстарын спорт командаларын тартудың орнына өнер мен мәдени шараларға инвестициялау стратегиясын ұсынды.

Құру

Нақты бұзу жұмыстары 2005 жылдың қазан айының соңында арена аумағының көп бөлігін алып тастаумен басталды. 2007 жылдың 20 қаңтарында таңғы сағат 7:50-де, жылдар бойы дау-жанжал мен кешігулерден кейін, Колизей ақыры 2000 фунттан астам жарылғыш затты пайдаланып жарылыс арқылы қиратылды. Жарылыс Мериден және Нортфорд қалаларында естілгені айтылды. Қирағанда, айналағы аумақты үлкен шаң мен түтін бұлты жауып, жағалауға қарай жылдам тарады. 20 000-нан астам адам жақын маңдағы Темпл-стрит гаражынан және басқа ғимараттардан бақылады, ал жақын жердегі пәтерлердің тұрғындары эвакуацияланды. Екі спиральді пандус жарылыс арқылы қиратылмады, кейіннен дәстүрлі әдістермен жойылды. Қала Колизейді жаңа қалалық / Лонг-Уорфты дамыту жоспарымен ауыстыруды жоспарлап отыр, оған Лонг-Уорф театрының орнын ауыстыру және Gateway Community College үшін жаңа кампус құру кіреді. 2007 жылдың 4 желтоқсанында бұрынғы Колизей орнында 400 орындық уақытша тұрақ ашылды, бірақ бұл жерді қонақ үй, жүздеген тұрғын үйлер және коммерциялық алаңдармен қайта дамыту жоспарлары ілгерілеуде. LiveWorkLearnPlay бас дамытушысы жобаны 2013 жылы мақұлдады, бірақ коммуналдық желілерді жылжыту және жоспарланған тас жолдарды жақсартумен байланысты шығындарға байланысты құрылыс кешіктірілді. 2009 жылдың 12 қаңтарында Колумб ордены Нью-Хейвен қаласы, Stamford Wrecking Company және Demolition Dynamics Company компанияларына қарсы сотқа шағым түсірді. Сот талабында Колизейдің қарсы бетінде орналасқан Колумб ордені ғимараты мен Колумб ордені мұражайына келтірілген залалдың өтемі талап етілуде.

Құлатудан кейін

2021 жылдың 4 наурызында Колизейде өткен барлық концерттерді тіркеген плакат тұраққа орнатылды. Бұл Колизей мен рок-н-ролл мәдениетін еске алуға арналған шара болды.