Кіріспе
Америкалық кинорежиссер және романист
Чарльз Стюарт Кауфман (19 қараша 1958 жылы туған) – американдық сценарист, кинорежиссер және романист. Ол «Джон Малкович болу» (1999), «Адаптация» (2002) және «Жадынан мүлдем өшіру» (2004) фильмдерін жазды. «Синекдоке, Нью-Йорк» (2008), «Аномалиса» (2015) және «Мен бәріне нүкте қоюды ойлап тұрмын» (2020) фильмдерін ол өзі жазып, режиссерлік етті. 2020 жылы Кауфман өзінің алғашқы романы «Құмырсқа» романын жариялады. Заманының ең белгілі сценаристтерінің бірі Кауфман «Оскар» сыйлығын, үш BAFTA сыйлығын, екі «Independent Spirit» сыйлығын және «Америка жазушылар гильдиясы» сыйлығын алды. Фильм сыншысы Роджер Эберт 2009 жылы «Синекдоке, Нью-Йорк» фильмін «онжылдықтың ең жақсы фильмі» деп атады. Кауфманның үш сценарийі «Америка жазушылар гильдиясының» барлық уақыттағы ең үздік 101 киносценарий тізіміне енді.
Ерте өмір және білім
Кауфман 1958 жылғы 19 қарашада Нью-Йорк қаласында еврей отбасында Хелен мен Майрон Кауфманның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Нью-Йорк штатының Масапеква қаласында өсті, кейін Коннектикут штатының Вест-Хартфорд қаласына көшіп, орта мектепті бітірді. Орта мектепте Кауфман драма үйірмесіне қатысты, көптеген қойылымдарда ойнағаннан кейін соңғы курста «Play It Again, Sam» қойылымында басты рөлді сомдады. Кауфман мен Прох өзінің сценарийлерін өндіріске қоюға тырысып, оларды киноиндустриядағы көптеген адамдарға жіберді. Екеуіне Алан Аркиннен «Толығымен сәйкес келмейтін жағдай» сценарийі туралы қолдау хаты ғана келді. Талантты агент табу ниетімен ол «Үйленген балалар», «Ньюхарт», «Гарри Шендлинг шоуы» және «Симпсондар» сериалдары негізіндегі түпнұсқа сценарийлер жинағын жазды. Жазушылық жолын қуа жүріп, өзін және әйелін Денизді асырау үшін клиенттерге қызмет көрсету саласында уақытында жұмыс істеді. 1980-жылдардың соңында Кауфман Миннеаполисте тұрып жұмыс істеді, «Star Tribune» газетіне жоғалған газеттер туралы келіп түсетін қоңырауларға жауап берді. «Being John Malkovich» жобасының табысынан кейін Кауфманның тағы бір сценарийі өндіріске қойылды: «Адамның табиғаты», оны Мишель Гондри режиссерлік етті, ал Кауфман мен Джонзе продюсерлік етті. Кауфман мен Джонзе тағы да сценарийші және режиссер ретінде бірікті, бұл оған тағы бір «Оскар» номинациясын және екінші «BAFTA» сыйлығын әкелді. Фильмде Кауфманның және оның құрастырылған ағасы Дональдтың бейнесі көрсетілген, ол Кауфманмен бірге фильмнің авторы ретінде көрсетілген. Бұл идея Кауфманға Сьюзан Орлианның «Орхидея ұрысы» кітабын фильмге бейімдеуге тырысқанда келді. Жазушылық дағдарысқа тап болған Кауфман сценарийді сценарийді бейімдеудегі қиындықтарының шамадан тыс сипаттамасына айналдырды. Кауфман «Қауіпті сананың жасырын сырлары» фильмінің сценарийін жазды, ол «The Dating Game» сияқты танымал ойын-шоулардың авторы және «The Gong Show» шоуының жүргізушісі Чак Барристің «бейресми автобиографиясына» негізделген. Фильм Барристің ЦРУ-дың жасырын агенті болғаны туралы мәлімдемесіне ден қояды. Бұл Джордж Клунидің режиссерлік дебюті болды. Кауфман Клуниді сценарийге онымен кеңеспей-ақ үлкен өзгерістер енгізгені үшін сынады (оның орнына Клуни Барриспен кеңесті). Кауфман Уильям Арнольдқа берген сұхбатында: «Жазушының әдеттегі жұмысы – сценарийді тапсырып, кейін көзге көрінбеу. Бірақ менің жолым солай емес. Мен бастауынан соңына дейін қатысқым келеді. Бұл режиссерлер [Гондри мен Джонзе] мұны біледі және құрметтейді». 2004 жылы шыққан «Жадының мәңгілік шуағы» Кауфманның режиссер Мишель Гондримен екінші серіктестігі болды. Кауфман Гондримен және француз суретшісі Пьер Бисмутпен бірге фильм үшін алғашқы «Оскар» сыйлығын «Үздік түпнұсқа сценарий» номинациясы бойынша және үшінші «BAFTA» сыйлығын жеңіп алды. Үштік фильмнің сценарийі үшін PEN American Center 2005 сыйлығын алды. Дэвид Эдельштейн «Slate» журналында фильмді «Филип К. Диктің ішінде аударылған қорқынышты шындық» деп сипаттады, Сэмюэл Беккетке, Крис Маркерге, Джон Гуарге – біздің заманауи сынған санамыздың ең ұлы драматургтеріне сілтеме жасады. Бірақ тоқымасы – Кауфманның таза туындысы».
Режиссерлік дебюттері мен мансаптық күрестер (2005-2014)
Картер Бервеллдің "Theater of the New Ear" атты екі еселенген "дыбыстық пьесасына" қатысуға келіскеннен кейін, Кауфман "Үміт театрдан кетеді" атты дыбыстық пьесасын жазды және режиссерлік етті, ал өндірістегі басқа пьеса, Sawbones, Коен ағайындылары жазды және режиссерлік етті. "Үміт театрдан кетеді" - бұл орта жастағы әйелдің өмірі мен қарым-қатынастарына қанағаттанбаған, пьесаның ішіндегі пьесаны көріп, Хоуп Дэвис, Питер Динклейдж және Мерил Стриптің қойылымдарын көрсеткен оқиға. Театрдың жаңа құлағы 2005 жылы сәуір айында Нью-Йорктің Бруклиндегі Сент-Энн қоймасында дебют жасады. Кезекті жоспарлар қақтығысына байланысты, "Жаңа құлақ театрының" кейінгі қойылымдарында Коэнс пьесасы көрсетілмеген, оны Кауфман ""Франсис Фреголи"" деген псевдониммен жазған "Аномализа" қойылымымен алмастырған. Аномализа әлемдегі барлық адамдарды бірдей деп санайтын (Дэвид Теулис) адам (Том Нунан) туралы, ол ерекше жағдайды (Дженнифер Джейсон Ли) кездестіргенше. Кауфман өзінің режиссерлік дебютын постмодерндік фильммен жасаған. Synecdoche, New York, Филип Сеймур Хоффман бастаған ансамбль актерлері. Ол 2008 жылы Канн кинофестивалінде көрсетілді. Фильмнің идеясы Кауфман мен Спайк Джонске қорқынышты фильмді түсіру туралы ұсыныс түскенде пайда болды. Олар әдеттегі қорқынышты фильмдер түсірудің орнына, өлім мен өмірдің қысқалығы сияқты қорқынышты нәрселерді түсіруге келісті. Кауфман Джонз "Жабайы заттар қайда" жобасынан шығып, оны түсіруді шешкеннен кейін фильмді түсіруді шешті. Фильмнің премьерасы 2008 жылғы Канн кинофестивалінде өтті, онда сыншылар екіге бөлінді, кейбіреулері оны жылдың ең жақсы фильмі деп атады, ал басқалары оны өркөкірек деп тапты. Шығарылғаннан бері бірнеше жылдар бойы ол 21-ғасырдың ең жақсы фильмдерінің тізімінде болды. Фильмнің нашар табысы Кауфманға өзі режиссер ретінде жазған сценарийлер үшін қаржы табу қиынға соқты. Кауфман "Фрэнк немесе Фрэнсис" атты фильмді жазуға және түсіруге дайындалды. Сюжеттің егжей-тегжейі расталды, бірақ ол интернеттегі ашу мәдениеті туралы музыкалық комедия және оның жұлдыздары Джек Блэк, Николас Кейдж, Стив Карелл, Кевин Клайн, Кэтрин Киннер, Пол Рубенс, Джаки Уивер және Элизабет Бэнкс. 2012 жылдың шілдесінде Блэк жобаны қаржыландырудың тоқтағанын айтты, өйткені студия Synecdoche, New York қаржылай сәтсіздікінен кейін табысқа жету мүмкіндігі туралы сенімді емес еді. Жобаның болашағы белгісіз болса да, Кауфман "Бұл әлі де болуы мүмкін. Бірақ оны қайта құру керек. Бізде бүкіл актерлік құрам бар еді, біз дайындыққа кіріп жатыр едік. Сондықтан, мен адамдарды қайтарып алуым керек еді, кім біледі, олар енді қызығушылық таныта ма. Бірақ қазір ақшамыз жоқ, сондықтан бұл екінші мәселе". Режиссерлік жұмысын жасауға тырысқан кезде Кауфман көптеген шығарылмаған сценарийлер жазып, жалдамалы жазушы ретінде жұмыс істей берді. Бұлардың ішінде Спайк Джонз режиссерлік еткен, өмір сүрген барлық адамдар мекендеген планетаға арналған сатира; Джордж Сондерстің CivilWarLand in Bad Decline кітабының бейімделуі, Бен Стиллер режиссерлік еткен; және Артур Герцогтың IQ 83 романының бейімделуі, Стив Карелл. Кейіннен ол IQ 83 сценарийін HBO үшін шектеулі серияға айналдыруға тырысты, бірақ нәтиже жоқ. Ол сондай-ақ Кунг-Фу Панда 2 және Ад Астра сияқты фильмдерде кредиті жоқ қайта жазуларды жасады.
Кинодағы жұмысын жалғастыру және тұңғыш романы (2015 қазіргі уақытқа дейін)
Кауфманның бұрынғы әріптесі Дино Стаматопулос Дана Карви Шоудан Кауфманның Аномалиса пьесасының сценарийін тоқтату қозғалысы анимациялық фильмге бейімдеуге қызығушылық танытты. Кауфманның рұқсатымен Стаматопулос фильмді қаржыландыру үшін Kickstarter көпшілік қаржылай қолдау веб-сайтына жүгінді. Kickstarter-дегі парақ 2012 жылдың тамызында құрылды және қаржыландыру аяқталғанға дейін 406 237 доллар берілді. Фильмнің қалған 8 миллион долларлық бюджеті фильмнің продюсерлік компаниясы - Starburns Industries-тің қаржысына бөлінді. Кауфман фильмді бұрын тоқтатылған кино түсіру тәжірибесі бар Дьюк Джонсонмен бірге түсірді, ал драмалық өндірістің бастапқы актерлері өз рөлдерін қайталап қайталанды. Ол өзінің әлемдік премьерасын 2015 жылдың 4 қыркүйегінде Telluride кинофестивалінде өткізді, ол сыншылардың жалпыға бірдей мақтауына ие болды. Фильм Венеция кинофестивалінде қазылар алқасының үлкен сыйлығын жеңіп алды және "Үздік анимациялық фильм" номинациясы бойынша Академия сыйлығына ұсынылды, бірақ "Синэкдоке" сияқты ол да кассада нашар табыс тапты. Кауфманның тұңғыш романы, Antkind, 2020 жылдың шілдесінде жарық көрді. Кауфман 2016 жылы романның түсірілмейтінін және өзі "мүмкін емес фильм" туралы екенін айтты. Antkind кітабында кино сыншысы Б. Розенберг өртеніп кеткен үш айлық анимациялық фильмді еске түсіруге тырысады. Фильмді өз әріптестерінің құрметін және құрметіне ие болудың соңғы мүмкіндігі деп санай отырып, Б. комедияны, кино теориясын, философияны және Antkind-тің 706 беті бойынша әлеуметтік пікірлерді зерттейтін абсурдтық саяхатқа шығады. 2018 жылдың қаңтар айында Кауфманның Иэн Ридтің 2016 жылғы "Мен нәрселерді аяқтау туралы ойлаймын" романының экранизациясын жазу және режиссерлік ету бойынша жұмыс істеп жатқаны хабарланды. 2018 жылдың желтоқсанында Бри Ларсон мен Джесси Племонс басты рөлдерді ойнауға келісімшарт жасағаны туралы хабарланды. Фильм "отбасылық фермаға әйелдің сапары туралы оқиға, ол күтпеген жолмен жолға шығып, оны қашып кетеді, [және] айқын шиеленістің, психологиялық әлсіздік пен үрейдің бұрмаланған қоспасы пайда болады" деп сипатталды. Жоба 2019 жылдың наурызында түсіріле бастады, Ларсонның орнына Джесси Бакли, актерлік құрамға Тони Коллетт пен Дэвид Теулис қосылды. 2023 жылы Кауфман өзінің алғашқы қысқаметражды фильмін "Шакалдар мен отқапырлар" атты фильмді түсірді. Бас кейіпкерді бейнелейтін Ева Х.Д. өлеңінің негізінде фильмді толықтай Samsung Galaxy S22 смартфонында кинематографшы Чейс Ирвин түсірді. Кауфман Райан Гослингтің продюсерлік компаниясына армандар туралы сценарий жазды, онда Гослинг ойнауы мүмкін және Рид Морано режиссерлік етуі жоспарланған "Естелік полициясы" романының бейімделуі.
Тақырыптар мен әсерлер
Кауфманның шығармалары метафизикалық немесе парапсихологиялық тұрғыдан жеке бастың дағдарысы, өлім және өмірдің мәні сияқты жалпыға ортақ тақырыптарды зерттейді. Оның туындылары белгілі бір санатқа жатқызуға қарсы болғанымен, кейде сюрреалистік деп сипатталады. Ол метафикцияны әдеби тәсіл ретінде пайдаланады және кейде өзінің шығармаларында, әсіресе "Адаптация", "Үміт театрдан кетеді" және "Antkind" туындыларында, өмірінен ойдан шығарылған "фактілерді" қосады. Гендерлік идентичность та оның туындыларында жиі кездесетін тақырып. Кауфманның ерте туындыларында маймылдар қайта-қайта пайда болады: "Джон Малкович болуда" Лоттеде Илияс есімді шағын маймыл бар; "Адамның табиғатында" Пуф маймыл ретінде тәрбиеленеді; "Қауіпті сананың жасырын сырларында" Пенни маймыл туралы арман көреді; ал "Адаптацияда" бастапқы deus ex machina батпақтың маймылы болды. Кауфман өзінің сүйікті жазушылары және режиссерлері ретінде немесе оның туындыларына әсер еткендер ретінде Франц Кафка, Сэмюэл Беккет, Эжен Ионеско, Станислав Лем, Фланнери О’Коннор, Ширли Джексон, Патрисия Хайсмит және Коэн ағайындыларын атады. Ол сондай-ақ Том Нунанның "Не болды" романын өзінің сүйікті кітабы ретінде айтқан.
Жеке өмір
2020 жылға қарай Кауфман Манхэттенде тұрып жатыр, 1998 жылдан бері Калифорния штатының Пасадена қаласында өмір сүрген. Ол Денис Монаганға үйленген, олардың Анна есімді қызы бар.