Кіріспе

Чилидің Сантьяго қаласындағы мемлекеттік университет. Чили университеті (lang es) – Чилидің Сантьяго қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. Ол 19 қараша 1842 жылы құрылып, 17 қыркүйек 1843 жылы ашылды. Бұл елдегі ең көне университет. Ол бұрынғы отарлық Сан-Фелипе Корольдік университетінің (1738 жыл) (испанша: Real Universidad de San Felipe) жалғасы ретінде құрылды және академиялық, ғылыми және әлеуметтік салаларда бай тарихқа ие. Университет ұлттық және аймақтық мәселелерді шешуге, сондай-ақ Чилидің дамуына үлес қосуға ұмтылады. Ол ғылым, технология, әлеуметтік ғылымдар және өнер салаларындағы көшбасшылығы мен инновациясы үшін Латын Америкасының ең жақсы университеттерінің бірі ретінде танылады. Ол елдің ең маңызды және беделді университеті болып саналады. Оның бес кампусы 200-ден астам зерттеу ғимараттарын, денсаулық сақтау орталықтарын, мұражайларды, театрларды, обсерваторияларды және спорттық инфрақұрылымды қамтиды. Оқу орнында 40 000-нан астам бакалавр және магистратура студенттері оқиды, 60-тан астам түрлі бакалавр және кәсіби бағдарлама, 38 докторлық бағдарлама және 116 магистратура бағдарламасы бар. Көрнекті түлектерінің қатарында Нобель сыйлығының лауреаттары Пабло Неруда және Габриэла Мистраль, Чилидің жиырма бір президенті, оның ішінде қазіргі президент Габриэль Борич, сондай-ақ басқа елдердің екі президенті (Мексика және Эквадор) бар.

Жетекшілердің рейтингісі және сапаны аккредиттеу

QS университетінің рейтингісі Чили университетін 2021 жылы Латын Америкасында төртінші, ал әлем бойынша 180-шы орынға қойды. Оқу орны академиялық бедел және жұмыс берушілердің пікірі категорияларында ең жоғары 100 ұпай жинады. Шанхай Цзяотун университеті (Қытай) және Еуропалық Одақ ғылыми-зерттеу көрсеткіштеріне негізделген университеттердің әлемдік рейтингісі оны әлемдегі 400 үздік университеттің қатарына енгізеді. SCImago Institutions Rankings (SIR) зерттеу, инновация және вебте көріну негізінде мекемелерді бағалайды. 2017 жылғы есепте, онда әлемдегі 4500-нен астам жоғары оқу орны мен ғылыми орталық қамтылған, Чили университеті Чилиде бірінші, Латын Америкасында 10-шы және әлемде 424-ші орынды иеленді. Бұл оқу орнының жетістіктерін көрсететін тағы бір зерттеу – 11 000-нан астам университеттің вебтегі қатысуын және әсерін өлшейтін Веб университеттерінің рейтингісі (Webometrics). Бұл рейтинг бойынша колледж елде көшбасшы, Латын Америкасында алтыншы және әлем бойынша 371-ші орында тұр. AméricaEconomía жасаған 2016 жылғы рейтингте Чили университеті Чилиде бірінші орынға ие болды, зерттеу сапасы, аккредитация, инфрақұрылым және инклюзивтілік көрсеткіштері бойынша ең жоғары баға алды.

Аккредитация

2011 жылдың 21 желтоқсанында Чили университеті Ұлттық аккредиттеу комиссиясынан (CNA) міндетті салалардың барлығы (институционалдық басқару және бакалавриат деңгейіндегі оқыту) және таңдаулы салалар (ғылыми зерттеулер, магистратура және орта білім берумен байланыс) бойынша жағымды баға алды. Осылайша, университет 2011 мен 2018 жылдар аралығындағы кезеңге агенттік тағайындаған ең жоғары мерзім – жеті жылға аккредиттелді. Чили университеті, Католик университеті, Сантьяго университеті, Вальпараисо Католик университеті және Консепсьон университеті – бұл елдегі ең жоғары аккредитацияға ие болған жалғыз білім беру мекемелері.

Тарих

1841 жылы мемлекеттік білім министрі Мануэль Монт «ғылымдар мен гуманитарлық ғылымдарды дамыту және жетілдіру» үшін корпорацияны қаржыландыру идеясын ойлап тапты. Венесуэла ақыны және гуманисті Андрес Белло жобаны жасады, ол 1842 жылдың 19 қарашасында шағын өзгерістермен заңға айналып, Чили университетінің құрылуына әкелді. Екінші маңызды өзгеріс 1981 жылдың 3 қаңтарында болды, сол кезде тағы бір жарлық университетті толығымен қайта құрылымдады. Оның барлық провинциялық кампустары бөлініп, Universidad Técnica del Estado (қазіргі Universidad de Santiago de Chile және Universidad de Atacama) провинциялық кампустарымен біріктірілді және Universidad de Talca, Universidad de Valparaiso, Instituto Pedagógico (Педагогикалық институт, қазір Universidad Metropolitana de Ciencias de la Educación), Universidad de Antofagasta, Universidad de Tarapacá, Professional Instituto de Osorno (қазіргі Universidad de los Lagos), Instituto Professional de Chillán (қазіргі Universidad del Bío Bío), Universidad de la Frontera және Universidad de la Serena сияқты жеке университеттер ретінде бекітілді. Кейбір факультеттер, мысалы, Португалия даңғылында орналасқан және қазір Universidad Mayor-ға тиесілі, жекешелендіріліп, Пиночеттің жақтастарына төмен бағаға сатылды. Бұл өзгерістер диктатураның ықпалды кеңесшілері тарапынан ұйымдастырылды, олар Аугусто Пиночет және басқа да оңшыл үкімет шенеуніктері солшыл деп санайтын елдің саясатына, экономикасына, қоғамдық саясатына және интеллектуалдық қозғалыстарына университеттің ықпалын азайту мақсатында жасалды. Чили университеті толығымен қайта құрылғанға қарамастан, зерттеулер, түсушілердің басымдығы және әлеуметтік әсері тұрғысынан Чилидің ең беделді университеті болып қала береді.

Ұйым

Университет қауымдастығы ғалымдардың, студенттердің және қызметкерлердің бірлескен жұмысын қамтиды, олар университет міссиясы мен қызметтерін іске асыруға қатысады.

Үкімет

Президент (ректор): жоғары билік және заңды өкіл, оны жоғары деңгейдегі және мекемеде кемінде бір жыл жұмыс істеген оқытушылар сайлайды. 2022 жылдан бері университет президенті – Роза Девес Алессандри. Президент орынбасары (проректор): академиялық, экономикалық, әкімшілік, құқықтық және студенттік мәселелер бойынша ректордың кеңесшісі, бес вице-президенттің қызметін үйлестіреді. Университет кеңесі (Consejo Universitario): ең жоғары деңгейдегі шешімдерді бекітуге жауапты және президенттен, декандардан және республика президентінің екі өкілінен тұрады. Бағалау кеңесі (Consejo de Evaluación): институционалдық және жеке деңгейде бағалау процестерін, біліктілікті және аккредиттеуді үйлестіреді. Университет Сенаты (Senado Universitario): оған президент төрағалық етеді және 36 мүшеден тұрады: 27 академиялық қызметкер, 7 студент және 2 әріптес қызметкердің өкілі.

Академиялық ақпарат

Чили университеті білімнің барлық салаларында бакалавриат және магистратура бағдарламаларын ұсынады, олардың сапасы Ұлттық аккредиттеу комиссиясы тарапынан екі салада да ең жоғары баллмен мойындалды (2011–2018 жылдар).

Бакалавриат

Университетте барлығы 69 оқу бағдарламасы бар, оның 55-і кәсіби білім беруге, ал 14-і жоғары санатты білім беруге бағытталған. Бұған қоса, Академиялық бакалавриат бағдарламасы да бар, ол тікелей академиялық мәселелер жөніндегі вице-президенттерге есеп береді. Бағдарламаларға қабылдау іріктеу сынағы (Prueba de Selección Universitaria) немесе Академиялық бакалавриат бағдарламасы арқылы жүзеге асырылады. Университет сонымен қатар ерекше жетістіктерге ие спортшыларға, көзі көрмейтін студенттерге, басқа елдерде медиа саласын оқыған адамдарға, этностық келісімдерге, ішкі карьералық өзгерістерге және басқа оқу орындарында оқыған адамдарға арнайы қабылдау мүмкіндігін ұсынады. Сонымен қатар, 2012 жылы университет барлық мамандықтар бойынша арнайы орындармен мемлекеттік білім беру жүйесінің студенттері үшін Sistema de Ingreso Prioritario de Equidad (SIPEE) деп аталатын қабылдаудың ерекше жүйесін енгізді. 2014 жылы Физика және математика факультеті гендерлік теңдік бағдарламасын (PEG) іске қосты, ол күту тізімінде тұрған алғашқы 40 әйел үміткерге арналған арнайы орындар ұсынады.

Бітіруші

Чили университеті елдегі ең ірі және күрделі аспирантуралық жүйеге ие, ол 36 докторлық бағдарлама, 116 магистрлік бағдарлама, 38 түлектерге арналған бағдарлама және 69 мамандандырылған курспен құралған.

Негізгі ғылыми-зерттеу жобалары

Чили университеті – Чилидің ғылыми және технологиялық зерттеулер саласындағы негізгі мекемесі. Ол ғылыми жарияланымдардың үштен бірін қамтиды, сондай-ақ негізгі ғылымдар, технологиялар, гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар және өнер салаларын қоса алғанда, көптеген академиялық салалардағы бәсекеге қабілетті зерттеу жобаларының үлкен бөлігін іске асырады. Жарияланымдар: 2010-2016 жылдар аралығында халықаралық ISI – WOS журналдарында 12 037 ғылыми жарияланым. Негізгі зерттеу жобалары: Ұлттық ғылым және технологияны дамыту қоры (FONDECYT) мен Ұлттық ғылым және технология жөніндегі комиссиясы (CONICYT) 2016 жылы қаржылаған 105 жоба. Мыңжылдық институттар: Чили университетіне экология және биологиялық әртүрлілік, жасуша динамикасы және биотехнология, күрделі инженерлік жүйелер салаларында 4 институт берілді. Мыңжылдық орталықтар: ғылым салаларында 5 орталық. Ұлттық басымдықтар қоры (FONDAP) және Fondos Basales жүйесі арқылы материалтану, математикалық модельдеу, астрофизика, жасуша және молекулалық биология салаларында Чили университетіне 7 орталық берілді. "Зерттеу сақиналары" (үш немесе одан көп зерттеу тобының бірлестігі) табиғи және нақты ғылымдар мен әлеуметтік ғылымдар салаларында Чили университетіне 6 жоба табыс етілді.

Кампустар мен инфрақұрылым

Университеттің 3,168,373 м² қалалық жері, 648,502 м² құрылыс алаңы және 103,884,600 гектар егіс жері бар.

Кампустар

Институттың бес кампусы бар, барлығы астаналық аймақта орналасқан. Хуан Гомес Милас кампусы: Бұл Ñuñoa-да орналасқан, онда Өнер, ғылым, әлеуметтік ғылымдар, философия және гуманитарлық факультеттер, сондай-ақ Байланыс және бейне институты мен академиялық бакалавр бағдарламасы орналасқан. Қазіргі уақытта кампустың инфрақұрылымын жаңа ғимараттар, саябақтар және демалыс аймақтарымен жаңғырту үшін Хуан Гомес Миллас екі жүз жылдық бастамасы жүзеге асырылуда. Боучэф кампусы: Физикалық және математикалық ғылымдар факультеті 1922 жылдан бері осы кампуста орналасқан. 2014 жылы Beauchef Poniente жаңа ғимараты ашылды, оның ауданы 50,000 м2, жеті қабаты жер үстінде және алты қабаты жер астында орналасқан. Сондай-ақ, жаңа кеңселер, аудиториялар, спорттық, демалыс және тұрақ орындары бар. Оңтүстік кампус: 1999 жылы кампус ретінде құрылған және 3 миллион шаршы метрден астам аумақты алып жатыр. Ол ветеринария және жануарлар ғылымдары, ауыл шаруашылығы ғылымдары және орман шаруашылығы ғылымдары факультеттерін біріктіреді және Антумапу деп аталатын сектордағы Ла Пинтанада орналасқан. Сондай-ақ, Макулда орналасқан осы Кампусқа Тамақтандыру және тамақ технологиясы институты (ИНТА) аспирантурада оқыту және зерттеу үшін жатады. Андрес Белло кампусы: Сантьяго мен Провиденсияның орталығында орналасқан және университеттің ең көне және танымал ғимараттарының бірі: Заң факультетінің ғимараты және Архитектура және қала құрылысы факультеті. Сондай-ақ, осы кампусқа Қоғамдық істер институты, Экономика және бизнес факультеті, Студенттер федерациясының (FECh) үйі, Білім беру саласындағы алдыңғы қатарлы зерттеулер орталығы (CIAE) және Орталық қызметтердің 15-ші мұнарасы жатады. Солтүстік кампус: Ол Тәуелсіздікте орналасқан және денсаулық сақтау, биомедицина және қоғамдық денсаулық салаларындағы елдің ғылыми зерттеулері мен адам ресурстарын даярлаудағы ең маңызды орталық болып табылады. Бұл кампуста Химиялық ғылымдар және фармацевтика, стоматология медицинасы және Чили университетінің клиникалық ауруханасы (HCUCH) орналасқан.

Негізгі үй

1872 жылы Сантьяго қаласының орталығындағы Бернардо О’Хиггинс алаңы бойында орналасқан неоклассикалық стилдегі маңызды ғимарат ашылды. Бұл жобаның авторы Люсьен Амброаз Хено, ал құрылысын Фермин Вивацета жүзеге асырды.

Кітапханалар мен цифрлық ресурстар

Каталогта 3 миллионнан астам кітап, журналдар, диссертациялар және басқа да библиографиялық жазбалар бар, олар университеттың 48 кітапханасына қолжетімді. Кітапханалар 27 536 шаршы метр аумақты құрайды, онда 5 278 оқу орны және 1 082 компьютер университет қауымдастығының қолдануына арналған. 50 000 000-нан астам құжаттарға қол жеткізуге болады: кітаптар, диссертациялар, журналдар мен мақалалар, сондай-ақ карталар, қолжазбалар, ноталар, қолөнер бұйымдары, фотосуреттер, аудио және бейне материалдары сияқты тарихи құндылығы бар сандықталған материалдар.

Чили университетінің электрондық жарияланымдары институционалдық репозиторий, академиялық журналдар және электрондық кітап порталы арқылы тегін қолжетімді.

Мәдениет

«Доминго Санта-Крус» (CEAC) өнер және мәдениет кеңейту орталығының тұрақты көркемдік жиынтықтары арқылы университет музейлері, көрме залдары және театрлар тарату және насихаттау жұмыстарын жүзеге асырады.

Маңызды деректер

1842 жылы құрылған, Чилидегі ең көне жоғары оқу орны. Чили университетінде елде және Оңтүстік Америкада университетте оқыған алғашқы әйел болды: Элоиса Диас Инсунза 1887 жылы дәрігер мамандығын аяқтады. Бірінші әйел заңгер Матильда Труп 1892 жылы бітірді; бірінші әйел фармацевтикалық химик Гризельда Хинозоса 1899 жылы; бірінші әйел инженер Хустисия Эспада 1919 жылы; және бірінші әйел агроном Виктория Тагле 1922 жылы. Олардың барлығы Чили университетінде білім алды. 1906 жылы Чили университетінің студенттік федерациясы (FECH) құрылды – елдегі алғашқы және ең көне студенттік ұйым. Осы оқу орнында Аманда Лабрака алғашқы әйел академик болып тағайындалды: 1922 жылы 36 жасында Аманда Лабрака Гуманитарлық факультеттегі төтенше профессор болып тағайындалды. Екі ұлттық Нобель жүлдесі осы университетпен байланысты: 1923 жылы университет Габриэла Мистральге испан тілінің мұғалімі атағын берді, ал 1954 жылы ол құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. 1957 жылғы қаңтарда қайтыс болғаннан кейін оның мәйіті Бас үйдің Құрмет залында үш күн бойы қойылды; ал Пабло Неруда 1921 жылы Педагогикалық институтқа оқуға түсті. 1962 жылы Педагогикалық факультет оған «әмбебап деңгейдегі көрнекті поэзиялық еңбегі үшін» академиялық мүше мәртебесін берді. Ақын Чили университетіне 3500-ге жуық кітаптан тұратын кітапханасын және Caracolas жинағын сыйға тартты. Клиникалық ауруханада алғашқы бүйрек трансплантациясы 1966 жылы жасалды. Чилидің алғашқы ауа райы спутнигінің суреті 1966 жылы осы университетте алынды. Алғашқы электрондық хат 1985 жылы университеттен жіберілді. Компьютер ғылымдары кафедрасының зерттеушілері электрондық пошта арқылы әріптестеріне, Сантьяго университетінің Компьютерлік инженерия кафедрасына «Егер бұл электрондық хат сізге жетсе, біз шампан ашамыз» деген мәтінді жіберді. 1987 жылы университет Чилидегі алғашқы доменді (.cl) тіркеді. Ол www.uchile.cl болды. Сенаты бар алғашқы университет осы, ол 2006 жылдан бері жұмыс істеп келеді. 2007 жылы Физика-математика факультетінің студенттері Чилидегі алғашқы күн энергиясымен жүретін көлік – «Eolian» құралын жасады. Астрономия кафедрасының суперноваларды зерттеуі 2011 жылы Брайан П. Шмидттың физика саласындағы Нобель жүлдесін алуына әкелген зерттеулердің негізі болды. 207 Ұлттық ғылым, әдебиет, өнер, тарих, гуманитарлық ғылымдар, журналистика, театр, білім және музыка саласындағы жүлделердің 172-сі Чили университетінің түлектері, оқытушылары немесе студенттері болды.