Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Географиялық ақпараттық жүйелер бағдарламалық қамтамасыз етуі компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету.
Geographical information system software
computer software
Географиялық ресурстарды талдауды қолдау жүйесі (әдетте GRASS GIS деп аталады) – географиялық ақпараттық жүйелер (ГИС) бағдарламалық жиынтығы, ол геокеңістіктік деректерді басқару және талдау, кескіндерді өңдеу, графика мен карталар жасау, кеңістіктік және уақыттық модельдеу және визуализациялау үшін қолданылады. Ол растрлық, топологиялық векторлық, кескіндерді өңдеу және графикалық деректерді өңдеуге қабілетті. GRASS GIS мониторда және қағазда карталар мен кескіндерді көрсету; растрлық және векторлық деректерді, оның ішінде векторлық желілерді өңдеу; көп спектрлі кескіндерді өңдеу; және кеңістіктік деректерді құру, басқару және сақтау үшін 350-ден астам модульді қамтиды. Ол GNU General Public License (GPL) лицензиясы бойынша тегін және ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету ретінде лицензияланған және жарияланған. Ол OS X, Windows және Linux сияқты бірнеше операциялық жүйелерде жұмыс істейді. Пайдаланушылар бағдарламалық қамтамасыз ету мүмкіндіктерімен графикалық пайдаланушы интерфейсі (GUI) арқылы немесе QGIS сияқты басқа бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы GRASS-қа қосыла алады. Олар модульдермен тікелей қолданба іске қосатын арнайы қабықша арқылы немесе стандартты қабықшадан жеке модульдерді тікелей шақыру арқылы да байланыса алады. Соңғы тұрақты нұсқасы (LTS) – GRASS GIS 7, ол 2015 жылдан бері қолжетімді. GRASS әзірлеу тобы – көптеген орындарда жұмыс істейтін әзірлеушілерден тұратын көпұлттық топ. GRASS – Ашық кодты геокеңістіктік қордың алғашқы сегіз бағдарламалық жобасының бірі.
Geographic Resources Analysis Support System (commonly termed GRASS GIS) is a geographic information system (GIS) software suite used for geospatial data management and analysis, image processing, producing graphics and maps, spatial and temporal modeling, and visualizing. It can handle raster, topological vector, image processing, and graphic data. GRASS GIS contains over 350 modules to render maps and images on monitor and paper; manipulate raster and vector data including vector networks; process multispectral image data; and create, manage, and store spatial data. It is licensed and released as free and open source software under the GNU General Public License (GPL). It runs on multiple operating systems, including OS X, Windows and Linux. Users can interface with the software features through a graphical user interface (GUI) or by plugging into GRASS via other software such as QGIS. They can also interface with the modules directly through a bespoke shell that the application launches or by calling individual modules directly from a standard shell. The latest stable release version (LTS) is GRASS GIS 7, which is available since 2015. The GRASS development team is a multinational group consisting of developers at many locations. GRASS is one of the eight initial software projects of the Open Source Geospatial Foundation.
Сәулет
GRASS екі және үш өлшемді растрлық және векторлық деректерді қолдайды. Векторлық деректер моделі топологиялық болып табылады, яғни аудандар шекаралар мен центроидтармен анықталады; бір қабаттың ішінде шекаралар бір-бірімен жапсаса алмайды. Керісінше, OpenGIS Simple Features векторларды геореференцияланбаған векторлық иллюстрация бағдарламасындай еркін анықтайды. GRASS – белгілі бір ГИС есептеулерін орындайтын құралдар жұмыс істейтін орта ретінде құрастырылған. Графикалық интерфейске негізделген бағдарламалық жасақтамадан өзгеше, GRASS пайдаланушысына модульдер деп аталатын GRASS командаларын орындауға мүмкіндік беретін, өзгертілген ортасы бар Unix қабықшасын ұсынады. Ортаның жағдайы географиялық аймақ және қолданылып жатқан карта проекциясы сияқты параметрлерді қамтиды. Барлық GRASS модульдері осы жағдайды оқиды және орындалған кезде қосымша нақты параметрлерді (мысалы, кіріс және шығыс карталары немесе есептеуде қолданылатын мәндер) алады. GRASS модульдерінің және мүмкіндіктерінің көпшілігін графикалық пайдаланушы интерфейсі арқылы (GRASS модулімен қамтамасыз етіледі) қабықта географиялық деректерді өңдеуге балама ретінде пайдалануға болады. GRASS дистрибуциясы 350-ден астам негізгі модульді қамтиды. Оның сайтында пайдаланушылар жасаған 100-ден астам қосымша модульдер ұсынылады. Кітапханалар мен негізгі модульдер C тілінде жазылған. Басқа модульдер C, C++, Python, Unix қабықшасы, Tcl немесе басқа да скрипт тілдерінде жазылған. Модульдер Unix философиясы негізінде жасалған, сондықтан оларды Python немесе қабықша скриптерін пайдаланып, C бағдарламалауды білмейтін пайдаланушылар күрделі немесе мамандандырылған модульдерді құру үшін біріктіре алады. GRASS және Quantum GIS (QGIS) жобалары арасында ынтымақтастық бар. QGIS-тің соңғы нұсқаларын GRASS ортасында орындауға болады, бұл QGIS-ті GRASS-қа қарағанда басқа графикалық ГИС бағдарламалық жасақтамаларына ұқсайтын, пайдаланушыға ыңғайлы графикалық интерфейс ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. GRASS-ты Java-да JGRASS ретінде қайта іске асыруға бағытталған тағы бір жоба бар.
GRASS supports raster and vector data in two and three dimensions. The vector data model is topological, meaning that areas are defined by boundaries and centroids; boundaries cannot overlap within one layer. In contrast, OpenGIS Simple Features, defines vectors more freely, much as a non georeferenced vector illustration program does. GRASS is designed as an environment in which tools that perform specific GIS computations are executed. Unlike GUI based application software, the GRASS user is presented with a Unix shell containing a modified environment that supports execution of GRASS commands, termed modules. The environment has a state that includes parameters such as the geographic region covered and the map projection in use. All GRASS modules read this state and additionally are given specific parameters (such as input and output maps, or values to use in a computation) when executed. Most GRASS modules and abilities can be operated via a graphical user interface (provided by a GRASS module), as an alternative to manipulating geographic data in a shell. The GRASS distribution includes over 350 core modules. Over 100 add on modules created by users are offered on its website. The libraries and core modules are written in C. Other modules are written in C, C++, Python, Unix shell, Tcl, or other scripting languages. The modules are designed under the Unix philosophy and hence can be combined using Python or shell scripting to build more complex or specialized modules, by users, without knowledge of C programming. There is cooperation between the GRASS and Quantum GIS (QGIS) projects. Recent versions of QGIS can be executed within the GRASS environment, allowing QGIS to be used as a user friendly graphical interface to GRASS that more closely resembles other graphical GIS software than does the shell based GRASS interface. Another project exists to re implement GRASS in Java as JGRASS.
Тарих
GRASS 1982 жылдан бері үздіксіз даму үстінде және көптеген АҚШ федералды агенттіктері, университеттері мен жеке компаниялар қатысты. GRASS-тың негізгі компоненттері мен оның шығарылымдарына күш-жігерді біріктіруді басқаруға бастапқыда АҚШ армиясының құрылыс инженерлік зерттеу зертханасы (USA CERL), АҚШ армиясының инженерлер корпусының филиалы, Иллинойс штатының Шампейн қаласында басшылық жасады. USA CERL GRASS-тың соңғы нұсқасын 4.1 нұсқасы ретінде 1992 жылы аяқтады және 1995 жылға дейін осы нұсқаға бес жаңарту мен түзетулер ұсынды. USA CERL сонымен қатар GRASS 5.0 қозғалатын нүкте нұсқасының негізгі компоненттерін жазды. GRASS бағдарламасын әзірлеуді USA CERL АҚШ әскерінің жерді басқару және экологиялық жоспарлау саласындағы бағдарламалық құралға деген қажеттілігін қанағаттандыру үшін бастады. Мұның басты себебі – Ұлттық экологиялық саясат туралы заң болды. Даму платформасы Unix, VAX аппараттық құралдарында жұмыс істеді. 1982 жылдан 1995 жылға дейін USA CERL GRASS-ты дамытуға жетекшілік етті, оған көптеген басқалар, соның ішінде университеттер мен басқа да федералдық агенттіктер қатысты. USA CERL 4.1 нұсқасынан кейін (1995) GRASS-қа қатысуын тоқтатты, бірақ 1993 жылдан бастап даму шағын түзетулермен шектелді. Бейлор университетінде бағдарламалық құралды өз үстіне алу үшін құрылған топ GRASS 4.2 нұсқасын шығарды. Осы кезеңде бағдарламалық құрал Linux жүйесіне көшірілді. 1998 жылы қазіргі жоба жетекшісі Маркус Нетельер GRASS 4.2.1 нұсқасының шығарылуын жариялады, онда жаңа графикалық интерфейспен бірге маңызды жақсартулар енгізілді. 1999 жылдың қазан айында бастапқыда ашық лицензияда болған GRASS бағдарламалық құралының лицензиясы 5.0 нұсқасында GNU GPL-ге өзгертілді. Содан бері GRASS ғылыми зерттеулер мен инженерияның көптеген салаларында қолданылатын қуатты бағдарламалық кешенге айналды. Мысалы, ол r.sun арқылы күн энергиясының фотоэлектрлік өнімділігін бағалау үшін қолданылады. 2015 жылдан бастап GRASS бүкіл әлемде академиялық және коммерциялық салаларда, сондай-ақ NASA, NOAA, USDA, DLR, CSIRO, Ұлттық парктік қызмет, АҚШ халық санағы бюросы, USGS және көптеген экологиялық консалтингтік компаниялар сияқты көптеген мемлекеттік мекемелерде қолданылады. 2015 жылдан бастап соңғы тұрақты нұсқа (LTS) GRASS GIS 7 болып табылады. Ол 2015 жылы шығарылды, 2011 жылы шығарылған ескі тұрақты тармақ (6.4) орнына келді. 7-ші нұсқаға үлкен деректерді қолдау, жылдам топологиялық 2D/3D векторлық қозғалтқыш, қуатты векторлық желілерді талдау, толық уақыттық шеңбер және көптеген басқа мүмкіндіктер мен жақсартулар қосылды. 2015 жылдан бастап GRASS дамуы екі тармаққа бөлінеді: тұрақты және дамытылатын. Тұрақты тармақ көптеген пайдаланушыларға ұсынылады, ал дамытылатын тармақ жаңа мүмкіндіктерді сынау үшін пайдаланылады.
GRASS has been under continuous development since 1982 and has involved a large number of federal US agencies, universities, and private companies. The core components of GRASS and the management of integration of efforts into its releases was originally directed by the U. S. Army Construction Engineering Research Laboratory (USA CERL), a branch of the U. S. Army Corps of Engineers, in Champaign, Illinois. USA CERL completed its last release of GRASS as version 4.1 in 1992, and provided five updates and patches to this release through 1995. USA CERL also wrote the core components of the GRASS 5.0 floating point version. The development of GRASS was started by the USA CERL to meet the need of the United States military for software for land management and environmental planning. A key motive was the National Environmental Policy Act. The development platform was Unix running on VAX hardware. During 1982 through 1995, USA CERL led the development of GRASS, with the involvement of many others, including universities and other federal agencies. USA CERL officially ceased its involvement in GRASS after release 4.1 (1995), though development had been limited to minor patches since 1993. A group formed at Baylor University to take over the software, releasing GRASS 4.2. Around this time, a port of the software to Linux was made. In 1998, Markus Neteler, the current project leader, announced the release of GRASS 4.2.1, which offered major improvements including a new graphical user interface. In October 1999, the license of the originally public domain software GRASS software was changed to the GNU GPL in version 5.0. Since then, GRASS has evolved into a powerful software suite with a wide range of applications in many different areas of scientific research and engineering. For example, it is used to estimate potential solar photovoltaic yield with r. sun. As of 2015, GRASS is used in academic and commercial settings around the world, and in many government agencies including NASA, NOAA, USDA, DLR, CSIRO, the National Park Service, the U. S. Census Bureau, USGS, and many environmental consulting companies. as of 2015, the latest stable release version (LTS) is GRASS GIS 7. It was released in 2015, replacing the old stable branch (6.4) which was released in 2011. Version 7 added many new features, including large data support, a fast topological 2D/3D vector engine, powerful vector network analysis, a full temporal framework and many other features and improvements. as of 2015, GRASS development is split into two branches: stable and developmental. The stable branch is recommended for most users, while the development branch operates as a testbed for new features.