Дональд Фейген: Американдық музыкант және Steely Dan тобының құрылтайшысы

Кіріспе

Американдық музыкант

Дональд Джей Фейген (10 қаңтар 1948 жылы туған) – американдық музыкант, 1970 жылдардың басында музыкалық әріптесі Уолтер Бекермен бірге құрылған Steely Dan тобының негізін қалаушы, жетекші вокалисі, ән жазушысы және клавишашысы. Steely Dan тобымен жұмысынан бөлек, Фейген 1982 жылы шыққан және жеті «Грэмми» сыйлығына ие болған «The Nightfly» альбомынан бастап төрт жеке альбомын жарыққа шығарды. 2001 жылы Фейген Steely Dan тобының құрамында Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. 2017 жылы Бекер қаза болғаннан кейін Фейген Steely Dan атымен жекелеген гастрольдерді жалғастыруда.

Ерте өмір

Фейген 1948 жылғы 10 қаңтарда Нью-Джерси штатының Пасайк қаласында дүниеге келді. Ол он жасқа келгенде отбасысы Пасайк қаласына жақын орналасқан Фэр-Лоун қаласына көшті. Он жасында ол ата-анасы мен кіші әпкесімен бірге Нью-Джерси штатының Оңтүстік Брансуиктің жаңадан салынған Кендалл Паркіне көшіп келді. Бұл ауысу оны мазалады. Ол қала маңындағы өмірді ұнатпады. Кейін ол мұны "түрме сияқты еді. Менің ойымша, мен [ата-анамның] шешімдеріне сенімділігімді жоғалттым. Бұл мен өмірімді қалай қарайтынымды түсінгенімнің алғашқы уақыты болса керек" деп еске алды. Кендалл Парктегі өмірі, оның ішінде жасөспірім кезіндегі түнгі радиоға деген құмарлығы, оның кейінгі "The Nightfly" альбомына шабыттандырды. 1960 жылдардың басында, 12 жасынан бастап, ол жиі "Village Vanguard" клубына баратын, онда оған әсіресе Эрл Хайнс, Вилли "Арыстан" Смит және Билл Эванс әсер етті. Ол үнемі автобуспен Манхэттенге джаз музыканттары Чарльз Мингустың, Сонни Роллинстің, Телониус Монк пен Майлз Дэвистің өнер көрсетулерін көруге барып тұратын. Ол фортепианода ойнауды үйреніп, мектептің оркестрінде баритон сазын тартып ойнады. Жасөспірім шағында ол соул, фанк, Motown және Sly and the Family Stone музыкасына қызығушылық танытты. Ол сондай-ақ Босвелл әпке-қарындастарына, Генри Манчини мен Рей Чарльзге деген құрметін білдірді. 1967 жылы Уолтер Бекер кофеханада. Бекер мен Фейген болашақ актер Шеви Чейзді қоса алғанда, әртүрлі музыканттарды "Leather Canary", "Don Fagen Jazz Trio" және "Bad Rock Band" топтарын құруға шақырды. Фейген өзінің колледж кезеңіндегі топтарының "Фрэнк Заппаның материалдарын орындайтын Kingsmen" сияқты естілгенін айтты. Топтардың ешқайсысы ұзаққа созылмады, бірақ Фейген мен Беккердің серіктестігі берік болды. Дуэттің мансабының басында Jay and the Americans тобымен жұмыс істеді, олар үшін псевдонимдерді пайдаланды. 1970 жылдардың басында олар Steely Dan-нің 1970 жылдардағы барлық альбомдарын шығарған ABC/Dunhill Records үшін поп-әндер жазушылары ретінде жұмыс істеді.

Стиллі Дэн

Бекер мен Фейген 1970 жылдың жазында Steely Dan тобын құрды, бұл гитарист Дэни Диас жариялаған "жаз музыкалық білімі бар басист және клавишник" деген Village Voice газетіндегі жарнамаға жауап ретінде болды. Диас бірден олардың қабілеттеріне, әсіресе олардың дайын түпнұсқа материалдарының көптігіне таң қалды. (Бит-ұрпақ әдебиетінің жанкүйерлері болған Фейген мен Беккер, Уильям С. Берроуздың "Жылаңаш түскі ас" романында айтылған бумен жұмыс істейтін вибратордың атымен топты атады.) Топтың алғашқы құрамы 1971 жылдың желтоқсанында Лос-Анджелесте құрылды, онда Беккер мен Фейген ABC/Dunhill үшін штаттық ән жазушылар ретінде жұмыс істеу үшін көшіп келген. Бекер мен Фейген топтың ядросын құрады және барлық әндерді олар жазды, Бекер бас гитарада, кейін жетекші гитарада, ал Фейген клавиштерде және вокалда болды. 1974 жылы үшінші LP шыққаннан кейін, топтың басқа мүшелері кетіп қалды немесе шығарылды, содан кейін бұл Бекер мен Фейген басқарған студиялық жобаға айналды. Steely Dan-нің ең көп сатылған альбомы – 1977 жылы шыққан Aja альбомы, ол платиналық сертификат алды. Үш жылдан кейін Gaucho альбомын шығарды. Олардың келесі альбомы 1995 жылға дейін күтілді, ол Alive in America концерттік альбомы болды. 2000 жылы бірнеше Грэмми сыйлығын жеңіп алған Two Against Nature альбомы, ал Steely Dan-нің соңғы альбомы Everything Must Go 2003 жылы жарық көрді. Two Against Nature атты концерттік DVD-сінде топтың тарихынан алынған материалдар бар. 2024 жылдың қазіргі күніне дейін Фейген Steely Dan ретінде гастрольдік сапарларын жалғастыруда.

Жеке мансап

Steely Dan тобының 1981 жылы тарап кетуінен кейін, Фейген 1982 жылғы қазан айында өзінің тұңғыш жеке альбомын – The Nightfly шығарды. АҚШ-та миллионнан астам дана сатылғаны үшін платиналық сертификат алды және Billboard Top 200 альбомдар тізімінде 11-орынға жетті. Бірінші сингл – "I. G. Y.", 1982 жылғы қыркүйекте шығып, Hot 100 хит-парадында 26-орынды иеленді. "New Frontier" (1983 жылғы қаңтар) синглы 70-орынға жетті және музыкалық видеомен бірге жарық көрді. The Nightfly альбомы "Жылдың үздік альбомы" номинациясына ие болды. 2002 жылы Rhino Records альбомның 20 жылдығына арнап The Nightfly-дың DVD Audio нұсқасын шығарды. Nightfly Trilogy MVI Boxed Set-тен алынған "True Companion" бонус трегі Heavy Metal фильмінің саундтрегінде жетінші трек ретінде орын алды. Фейген сондай-ақ Майкл Дж. Фокс қатысқан 1988 жылғы "Bright Lights, Big City" фильмінің саундтрегіне "Century's End" әнін қосты. 1980-жылдардың қалған бөлігінде Фейген саундтректерге үлес қосып, Premiere журналында баған жазды. 1990-жылдардың басында New York Rock and Soul Revue тобымен гастрольдік сапарға шықты. Бекер мен Фейген 1986 жылы модель және әнші Рози Веланың тұңғыш альбомында жұмыс істеу үшін қайта бірікті. Фейген Уолтер Беккердің 1994 жылғы "11 Tracks of Whack" дебюттік жеке альбомын продюсерлік етіп, оған клавиатурада ойнады. Беккер Фейгеннің 1993 жылғы "Kamakiriad" екінші альбомын шығарды, ол "Жылдың үздік альбомы" номинациясына ұсынылып, Top 200 альбомдар тізімінде 10-орынға жетті. Фейгеннің алғашқы үш альбомы MVI (Music Video Interactive) форматындағы Nightfly Trilogy жинағында шығарылды. Әрбір альбомда DTS 5.1, Dolby 5.1 және PCM Stereo араластырулары бар, бірақ MLP кодталған трек жоқ, сонымен қатар бонус аудио және бейне мазмұны да бар. Фейгеннің төртінші альбомы – "Sunken Condos" 2012 жылы жарық көрді және Billboard Top 200 альбомдар тізімінде 12-орынға жетті. 2013 жылы Фейген "Eminent Hipsters" атты автобиографиясын жариялады. Питер Джонстың "Nightfly: The Life of Steely Dan's Donald Fagen" өмірбаяны 2022 жылы жарық көрді. Фейген жиі әртүрлі псевдонимдерді қолданады. Ол "Can't Buy a Thrill" альбомының саптамасын Тристан Фабриани деген атпен жазды, осы атпен Jay and the Americans тобымен бірге сахнада ойнағанда да қолданды (ал Бекер Гас Махлерді пайдаланды). Жеке альбомдарында, нақты аспапты (бас, вибрафон, горн) имитациялау үшін синтезатордың дыбысын жазғанда, ол өзінің псевдонимдерінің бірін – Illinois Elohainu, Phonus Quaver немесе Harlan Post деп көрсетті.

After Steely Dan's breakup in 1981, Fagen released his debut solo album, The Nightfly, in October 1982. It was certified platinum for sales of over a million copies in the U. S. and reached 11 on the Billboard Top 200 albums list. The first single, "I. G. Y. ", released in September 1982, peaked at number 26 on the Hot 100. The follow up single, "New Frontier" (January 1983), peaked at number 70 and was accompanied by a music video. The Nightfly was nominated for the Grammy Award for Album of the Year. In 2002, Rhino Records released a DVD Audio version of The Nightfly in honor of the album's 20th anniversary. The bonus track, "True Companion", from the Nightfly Trilogy MVI Boxed Set is track seven on the Heavy Metal film soundtrack. Fagen also contributed "Century's End" to the soundtrack for the 1988 Michael J. Fox film, Bright Lights, Big City. During the rest of the 1980s, Fagen contributed to soundtracks and wrote a column for Premiere magazine. In the early 1990s, he toured with the New York Rock and Soul Revue. Becker and Fagen reunited in 1986 to work on the debut album by model and singer Rosie Vela. Fagen co produced and played keyboards on Walter Becker's solo album debut 11 Tracks of Whack (1994). Becker produced Fagen's second album, Kamakiriad (1993), which was nominated for the Grammy Award for Album of the Year and reached number 10 on the Top 200 albums chart. Fagen's first three albums were released in a box set, Nightfly Trilogy, in the MVI (Music Video Interactive) format. Each album features DTS 5.1, Dolby 5.1 and PCM Stereo mix but no MLP encoded track, along with bonus audio and video content. Fagen's fourth album, Sunken Condos, was released in 2012. It reached 12 on the Billboard Top 200 albums list. In 2013, Fagen published an autobiography titled Eminent Hipsters. A biography Nightfly: The Life of Steely Dan's Donald Fagen by Peter Jones was published in 2022. Fagen frequently uses aliases. He wrote the liner notes to Can't Buy a Thrill under the name Tristan Fabriani, which he used on stage when he played keyboards for Jay and the Americans (Becker used Gus Mahler). On his solo albums, when he played or programmed a synthesizer part to replicate a real instrument (bass, vibraphone, horns) he credited one of his aliases: Illinois Elohainu, Phonus Quaver, or Harlan Post.

Стиль және тақырыптар

Фейген өзін өзімен оқыған пианист және өзімен оқыған вокалист ретінде сипаттайды, бірақ ол Беркли музыкалық колледжінде бірнеше семестр оқыды және 1970 жылдардың ортасында көп жылдық гастрольдердің салдарынан дауысының шаршағанын сезінген соң, сақтық үшін бірнеше вокал сабақтарын алды. Ол өнерпаз болуды үйренгенмен, Фейген бастапқыда сахналық қорқыныштан күшті зардап шекті, бұл Steely Dan продюсері Гари Кацты Steely Dan-нің тұңғыш альбомы «Can't Buy a Thrill»-дегі екі әнді орындау үшін Дэвид Палмерді жалдауға итермеледі. Бұл сондай-ақ 1970 жылдардың басында топтың гастрольдерінде Ройс Джонс пен Майкл Макдональдты әншілер ретінде шақыруға әкелді. Фейген Fender Rhodes электр пианиносымен және Wurlitzer электр пианиносымен ойнайды. Роберт Кристагаудың сөзіне сүйенсек, мәтін жағынан Фейген – «хиппилерге» немесе оның буынының контрмәдениетінің идеяларына қызығушылық танытпайтын «патологиялық иронист»: «Оның 60-шы жылдары – Кеннеди жылдары, сол кезде ақылды, сәл беткей қалалық ақ бала Брубек пен богемия, бомбадан қорғаныш бекіністері және экзотикалық елдерге теміржол арқылы трансокеандық байланыстар туралы армандауы мүмкін».

Жеке өмір

Фагеннің туысы Алан Розенберг – актер, ол Экран актерлерінің гильдиясының президенті болды, ал оның туысы Марк Розенберг Демократиялық қоғам үшін студенттер қозғалысында белсенділік танытып, кейін кино продюсері болды. 1993 жылы Фейген ән жазушы Либби Титусқа үйленді. Екеуі де шамамен бір уақытта Бард колледжінде оқығанмен, 1987 жылы Доктор Джонның концертінің сахна сыртында кездескенше дос болмады. 2016 жылдың 4 қаңтарында Титус Фагеннің оны Манхэттеннің жоғарғы жағындағы пәтерінде мәрмәр терезе жиегіне итеріп жібергенінен жарақат алды. Фейгеннің өзіне баласы жоқ.