Кіріспе
Португалиядағы азаматтық приход Лавос (ラヴォス, Ravosu) – 1995 жылғы Chrono Trigger ролдік видео ойынының басты антагонисті, сондай-ақ Chrono Cross жалғасында да антагонист ретінде пайда болады. 65 миллион жыл бұрын аспаннан құлаған паразиттік шетелдік организм, оның құлауы нәтижесінде мұз дәуірі басталды. Осы уақыт аралығында ол планетаның энергиясын сіңіріп алады, ал 1999 жылы қайтадан пайда болып, планетадағы тіршіліктің көп бөлігін жоятын апатқа алып келеді. Лавос кейіпкері видео ойындардағы ең танымал антагонистердің біріне айналды және оның Лавкрафттық дизайны, құпия тегі мен ниеттері, сонымен қатар ойыншының 1999 жылға саяхаттап, оқиғаның кез келген сәтінде онымен күресуге мүмкіндігі, көптеген әртүрлі аяқтауларға жол ашты, бұл ойынның New Game Plus режимімен қолдалады. Бірақ, оның кейіпкерлік қасиеттерінің болмауы және тек жаман күш ретінде, ойын кейіпкерлерін қимылға келтіретін фактор ретінде танылуы да айтылды.
Lavos (ラヴォス, Ravosu) is a fictional extraterrestrial monster and the main antagonist of the 1995 role playing video game Chrono Trigger, also appearing as an antagonist in its sequel, Chrono Cross. A parasitic alien that falls from the skies in 65,000,000 B. C., its impact results in an ice age. In the intervening time, it drains the planet's energy, until in 1999 A. D., it resurfaces, causing an apocalypse that destroys most life on the planet. The character of Lavos became one of the most iconic antagonists in video games, and was praised by critics due to its Lovecraftian design, mysterious origins and motivations, and the player's unique ability to travel to 1999 and fight it at any time in the story, resulting in multiple potential endings, something assisted by the game's New Game Plus mode. By the same token, it was noted for lacking characterization and serving only as an evil force and motivator for the game's characters.
Сипаттамалары
Лавостың сыртқы жағы оның нағыз бейнесін іштен қорғайтын тікенді қабықтан тұрады. Лавос өмірлік циклы көбейтуге негіделгендіктен, басқа ұқсас жаратылыстың ұрпағы ретінде туған болуы мүмкін деп есептеледі. Паразиттей Лавос планетадан планетаға жылжып, ядроға еніп, миллиондаған жылдар бойы энергиясын сорып алады және өз ДНК-сын жинақтайды. Соңында, планетаның жойылғаннан кейін, ол Лавос Spawn-ды – планетаны тастап, осы циклді жалғастыратын ұрпақты жасайды. Лавос тек қана болғанымен де тірі организмдерге зор әсер етеді, кейбір тұлғалар оны көптеген маңызды организмдердің, әсіресе адам тектес жаратылыстардың эволюциясы мен құрып кетуіне себепкер деп санайды. Қауіпке қарамастан, билікке ұмтылғандар Лавоспен байланысқа түсуге талпыныс жасайды, осыған байланысты оқиғаға қызығушылық тағы да оянады; Лавос шынымен "жаман" ба, немесе ол толыққанды саналы ма, әлі белгісіз. Дегенмен, Лавостың екінші және үшінші формалары технологиялық сипатта, бұл оның қандай да бір интеллектке ие екенін көрсетеді.
Хронолық іске қосу
Лавос планетаға б.з.д. 65 000 000 жылы құлап түседі. Бұл оқиғаға тарихқа дейінгі Айла куә болады. Ол "Lavos" атауын Иокан тіліндегі "үлкен" және "от" сөздерін біріктіру арқылы табады. Лавос – адамдар ойлап тапқан атау болғандықтан, оның нағыз аты, егер болса, толығымен белгісіз. Соңынан келген мұз дәуірі рептиттердің – дамыған рептилиялық гуманоидтардың – жоғалуына себеп болады, бұл адамзаттың аман қалуын қамтамасыз етеді. Б.з.д. 12 000 жылы, Зеал патшалығы Мамон машинасы арқылы Лавос энергиясымен қуаттанады, алайда бұл қарым-қатынас өзара пайдалы, Лавос патшалықтың сиқырын да жинайды. Патшайым Зеал машинасы арқылы одан да көп күш алуға тырысады, бұл үшін өзінің қызы Шаланы пайдаланады. Маг араласып, Шаланы құтқарады, бірақ Лавосты оятып, Зеалды жоюға себеп болады. 600 жылы Лавос тағы оянады, кездеспедегі қатысушылар Магпен шайқасқанда, уақыт желісінде айырылыс туындайды. Соңында, 1999 жылы, "Лавос күні" жазылған деректе Лавос жер астынан шығып, әлемді жоқ етеді, тек аз ғана адам тірі қалады және тамақ қалмайды. Лавос содан кейін Өлім шыңының астына жылжып, 2300 жылы апаттан кейінгі әлемде оның көптеген ұрпақтары табылады. Ойыншылар Лавоспен кез келген уақытта күрессе де, оқиғаның ұсынылған кезеңінен бұрын жеңуге тырысса, қиындыққа тап болады және ойынның көптеген аяқталуларына жете алмайды. Алайда, New Game Plus режимі ойыншыларға Лавосты ертерек, әлдеқайда оңай жеңуге мүмкіндік береді, соның нәтижесінде көптеген "не болғанда?" сценарийлері пайда болады, олардың кейбіреулері әзіл-қалжың аяқталуларымен бітеді. 2008 жылғы Nintendo DS нұсқасы ойынды Chrono Cross-ке байланыстырады, жасырын супербосс – Dream Devourer қосылады, ол Мұхит сарайындағы апаттан кейін Шала Лавоспен біріккеннен пайда болған. Dream Devourer-ді Кроно мен оның серіктері жеңгенінен кейін Шала оның билігінен уақытша босатылып, Магқа өзінің бар екенін ұмытуды бұйырады.
Радикалды арманшылар және хронокросс
Интерактивті көркем әңгіме "Радикал арманшылар" Лавостың адасқан бөлігі – Мұздатылған жалын, ертедегі адамдарға осы жаратылыспен байланысқа түсуге және оның арқасында үлкен дамуға қол жеткізуге, сондай-ақ сиқырды қолдануға және Құштарлық патшалығын құруға мүмкіндік бергенін ашады. Бұл сюжеттік желі "Chrono Cross" ойынында да пайда болады, онда Мұздатылған жалын тағы да оқиғаның маңызды бөлігі болып табылады. Соңғы қарсылас, Уақытты жейтін, Лавостың, Шаланың және Аждаһа Құдайының бірігіп құрылған жаратылысы, егер оған толық еркіндік берілсе, бүкіл уақыт-кеңістікті жоюға қабілетті. Бұрынғы ойындағы сияқты, оны оқиғаның әртүрлі кезеңдерінде жеңу арқылы көптеген баламалы соңдарға қол жеткізуге болады.
Даму
Лавосты манга суретшісі Акира Торияма жасады, ал оның спрайтын Цутому Терада салған. Ториямадан жеткілікті нұсқаулар болмағандықтан, Square компаниясында Лавостың ойын ішіндегі бейнесін жасау кезінде оның әртүрлі жақтарын қалай суреттеу керектігі туралы көп даулар болды. Бұл жаратылыс Лавкрафттың ықпалында, ал оның жапонша аты, мүмкін, "Лавкрафт" сөзінің жапонша транскрипциясы – Ravukurafuto-ға сілтеме жасайды. Лавос, ғарыштық қорқыныш жанрындағы Ұлы Жандар сияқты, белгілі ғаламнан тыс пайда болған ежелгі жаратылыс. Дегенмен, оның физикалық пішіні, қиялдауға келмейтін немесе аморфты емес, сондай-ақ ешқандай айырма жасамайтын құртуға бейімділігі, көбінесе кайдзюге ұқсайды.
Қабылдау
Джереми Синьоры 1UP сайтынан Лавосты "сырлы" және "ерекше" деп сипаттады, оның "біз бұқаралық ақпарат құралдарында сирек кездесетін, басқа әлемнен келген жандардың "өзгешелігін" көрсететін, шындығында шетелдік атмосферасы бар" екенін айтты. The Escapist жазушысы Энтони Джон Анжелло Лавосты нақты әлемдегі климаттық дағдарыс контекстінде талқылады. Ол атап өтті, шындығындағы жағдайдан өзгеше, қауіп күрделі, көптеген себептері мен шешілуі керек мәселелерге толы, ал Лавос – кейіпкерлердің әлемді құтқару үшін жеңуі қажет жалғыз қауіп. Олар басты кейіпкерлердің Лавосты жеңуге тырысуының оңай көріну себебінің қауіптің бірегейлігімен байланысты екенін болжады, ал климаттық өзгеріске қарсы адамдарды біріктіру әлдеқайда қиын болды. Анжелло сондай-ақ, ойыншылар Лавосты жеңу кезінде ойын аяқталса, "Бірақ әлем өзгергенге көнбеді" деген хабарлама мен Джеймс Лавлоктың "болашақты өзгерту мүмкін емес" деген ұзақ жылдар бойы қалыптасқан пікірі арасындағы ұқсастықтарды атап өтті. Жазушы Майкл П. Уильямс Лавосты Лавкрафт туындыларындағы жаратылыстармен салыстырып, оның пайдасы үшін әлемді жою, Жер тұрғындарын ақылдан шығару және "таныс ғаламнан тыс ежелгі күш" болу сияқты ерекшеліктерін келтірді. Уильямс Лавостың Лавкрафт жаратылыстарынан басқа жағынан да ерекшеленетінін айтты, мысалы, Лавкрафт туындыларындағы "ұғымсыз, аморфты қорқыныш" жаратылыстарынан айырмашылығы, Лавос "өлімге әкелетін физикалық және өте төзімді". Уильямс Лавосты сол кездегі ойындардағы Кефка (Final Fantasy VI) және Земус (Final Fantasy IV) сияқты басқа кейіпкерлерден айырмашылығы, жаман емес деп атады, оны Уильямс Queen Zeal-мен салыстырды. Уильямс Лавостың зиянды екеніне қарамастан, адамзаттың өмір сүруі үшін Лавос қажет екенін мәлімдеді.