Кіріспе

Радиожиіліктердің 1-ден 2 ГГц-ге дейінгі диапазоны – IEEE анықтаған радиожиілік спектрінің диапазоны.

L жолағы – Электр және электроника инженерлері институтының (IEEE) радиожиілік спектріндегі 1-ден 2 гигагерцке (ГГц) дейінгі жиіліктер диапазонына берген атауы. Бұл – ультра жоғары жиіліктің (УВЖ) жоғарғы шегінде, микротолқындық диапазонның төменгі шегінде орналасқан.

Ұялы байланыс қызметі

Еуропада пошта және телекоммуникация басқармаларының Еуропалық конференциясының Электрондық байланыс комитеті (ECC) L жолағының бір бөлігін (1452–1492 МГц) үйлестірді, бұл жекелеген елдерге осы спектрді құрлықтағы мобильді/тұрақты байланыс желілері үшін қосымша төменге қарай байланыс (MFCN SDL) ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Тасымалдаушыларды біріктіру арқылы LTE Advanced немесе UMTS/HSDPA базалық станциясы осы спектрді базалық станциядан мобильді құрылғыға, яғни төменге қарай бағытта, қосымша ені жолақты қамтамасыз ету үшін пайдалана алады. Америкада ұялы байланыс қызметтері 1,7 ГГц-тан 2,1 ГГц-қа дейінгі диапазонда PCS және AWS жолақтарында жүзеге асырылады.

Спутниктік навигация

Глобалдық позициялық жүйенің тасымалдағыштары L жолағында, 1176,45 МГц (L5), 1227,60 МГц (L2), 1381,05 МГц (L3) және 1575,42 МГц (L1) жиіліктерінде орналасқан. L жолағындағы толқындар GPS құрылғыларында қолданылады, себебі олар бұлттар, тұман, жаңбыр, дауылдар мен өсімдіктерді тесіп өте алады. Қалың орман жапқыштары немесе бетон ғимараттар сияқты тығыз орта ғана GPS құрылғыларының деректерді дәл қабылдауына кедеріл келтіруі мүмкін. Галилео навигациялық жүйесі, ГЛОНАСС жүйесі және BeiDou жүйелері де GPS сияқты L жолағын пайдаланады, бірақ жиілік диапазондары басқаша аталады. Қазіргі заманғы қабылдағыштар, мысалы смартфондардағылар, бір уақытта бірнеше жүйені (көбінесе ең ескі L1 жолағын) пайдалана алады.

Телекоммуникацияларды пайдалану

Ұялы телефондар 600–900 және 1700–2100 МГц жиіліктерінде жұмыс істейді. Iridium Communications спутниктік телефондары спутниктермен байланыс үшін 1616 және 1626,5 МГц жиіліктерін қолданады. Iridium Communications екітаралы хабар алмасу қызметі Snapdragon Satellite L жолағындағы жиіліктерді де қолданады. Inmarsat және Ligado Networks (бұрынғы LightSquared) терминалдары 1525 және 1646,5 МГц аралығындағы жиіліктерді қолданады. Thuraya спутниктік телефондары 1525 және 1661 МГц жиіліктерін қолданады.

Әуе кемесін қадағалау

Ұшақтың L диапазоны 960–1215 МГц аралығында. Ұшақтар 1090 МГц жиілігінде жұмыс істейтін автоматты тәуелді бақылау хабарламасы (ADS-B) жабдығын пайдаланып, жерге және бір-біріне өз орналасуы туралы ақпарат жібере алады, соның ішінде қозғалыс ақпаратын алмасу және соқтығысудан сақтану үшін. 1090 МГц жиілігі (1030 МГц жиілігімен жұптасқан) S режиміндегі транспондерлерде де қолданылады, ADS-B осы жиілікте жұмыс істеген кезде оны толықтырады. TCAS жүйесі де 1030/1090 МГц жұпталған жиіліктерін пайдаланады. ADS-B ақпараты 978 МГц L диапазонында да таратылуы мүмкін. DME және TACAN жүйелері де осы жиілік диапазонында жұмыс істейді.

Әуесқойлық радио

Халықаралық телекоммуникациялар одағының радиорегламенті 1,240–1,300 МГц жиілік диапазонындағы әуесқойлық радио байланысын жүргізуге рұқсат береді, ал әуесқойлық спутниктік жоғары жиілікті байланыс 1,260–1,270 МГц диапазонында рұқсат етіледі. Радиолюбителер бұл диапазонды 23 сантиметрлік жолақ деп, ал AMSAT оны L жолағы деп атайды.

Цифрлық аудио хабар тарату

АҚШ-та және теңізден тыс аумақтарда L жиілік диапазоны әскерилер телеметрия үшін пайдаланады, соның салдарынан цифрлық радио арна ішіндегі жолақты (IBOC) технологиясын қолдануға мәжбүр болады. Еуропадағы цифрлық аудио хабар тарату (DAB) негізінен III жиілік диапазонын пайдаланады, бірақ тарихи түрде кейбір елдерде 1452–1492 МГц диапазонында да таратуға рұқсат етілген. WorldSpace спутниктік радиосы бұрын 1467–1492 МГц L қосалқы диапазонында хабар таратуды жүзеге асырды.

Цифрлық бейне хабарларын тарату

DVB H, DVB SH және DVB T2 L жиілік диапазонында жұмыс істей алады.

Цифрлық мультимедиалық хабар тарату

T DMB L жиілік диапазонында жұмыс істей алады.

Астрономия

Бұл жолақта бейтарап сутегінің жоғары айқындығымен жүзеге асатын ауысуы (сутек сызығы, 1420 МГц) бар, ол жұлдызаралық кеңістіктегі көрінбейтін бейтарап атомдық сутегін бейнелеуге мүмкіндік беретіндіктен, зор астрономиялық маңызға ие. Бұл жолақта сондай-ақ 1665 және 1667 МГц жиілігіндегі гидроксил радикалының ауысу сызықтары да кездеседі. Осының салдарынан, L жолағының бөліктері дүние жүзінде радиоастрономиялық зерттеулер үшін арнайы сақталған. Атап айтқанда, 1400–1427 МГц және 1660.6–1670.0 МГц жиіліктері қорғалған.