Кіріспе
Биогендік зат – тірі организмдермен немесе тірі организмдерден жасалған өнім. Бұл термин бастапқыда басқа организмдерге улы әсер ететін метаболиттік қосылыстарға қатысты болса, молекулалық биология контекстінде биогендік заттар биомолекулалар деп аталады. Олар көбінесе хроматография және массалық спектрометрия әдістері арқылы оқшауланып, өлшенеді. «Эндогендік тау жыныстары» – химиялық процестер арқылы қалыптасқан тау жыныстарының негізгі тобында «биогендік тау жыныстары» санаты болды, ол «органикалық тау жыныстары» терминімен синоним ретінде қолданылды. Басқа екінші санаттар – «магмалық» және «гидрогендік» тау жыныстары. Осы зерттеулерге негізделген, 1970 жылдары геологияны зерттеудің бір бөлігі ретінде шөгінді тау жыныстарындағы биогендік заттарды зерттеуге қызығушылық артты. Биогендік заттардың токсикалық қасиеттеріне зерттеулер мен жіктемелердегі назар аудару, ішінара биологиялық белсенді қосылыстарды анықтау үшін қолданылған цитотоксикалық скринингтік талдауларға байланысты болды. Олар биоөзгеріс процестеріне немесе микроорганизмдердің биомассасын құруға байланысты ыдырауы мүмкін. Осы зерттеуде биогендік заттардың концентрациясы, трансформация жиілігі және айналымы судың үстіңгі қабатында ең жоғары болды. Сонымен қатар, бұғаздың әртүрлі аймақтарындағы ең жоғары жылдық биогендік заттар тұрақты болды. Бұл O2, DOC және DISi, олар әдетте табиғи суда жоғары концентрацияда кездеседі. Органикалық геохимиктер мұнайдағы биогендік заттардың диагенезін және олардың шөгінділер мен қазбаларда қалай өзгеретінін зерттеуге де қызығушылық танытады. Полиизопреноид тізбектерін Al(C2H5)3 – VCl3 сияқты катализаторларды қолдана отырып стереоселективті түрде синтездеуге болады. Дегенмен, осы қосылыстардың табиғи ортада болу ықтималдығы төмен. Метаболиттік профильдеу үшін газ хроматографиялық массалық спектрометрия кверцетин сияқты флавоноидтарды анықтау үшін қолданылады. CNPSi моделі биогендік заттардың кеңістіктегі тасымалын көлденең және тік бағытта есептеу үшін пайдаланылуы мүмкін, немесе басқа талдау әдістерінен келген кремний ластануларын анықтау үшін. Себебі олар теңіз организмдерімен химиялық қорғаныш ретінде өндіріледі және биоактивті қосылыстарды қамтиды. Осы қосалқы метаболиттердің түрлерін өндіретін теңіз балдырларының негізгі кластары – Cyanophyceae, Chlorophyceae және Rhodophyceae. Сонымен қатар, Ren және авторлардың (2002) жүргізген зерттеуі Rhodophyceae класына жататын Delisea pulchra тұқымдасынан алынған галогенделген фуранондардың Bacillus subtilis өсуіне қарсы әсерін тексерді. Қазіргі зерттеулер метаболикалық инженерия әдістерін қолдана отырып, осы биогендік заттарды коммерциялық деңгейде өндіруге бағытталған.
|Қозғалтқыштандырылған резервуар|
|Agardhiella subulata|
|Биомасса|
|Huang and Rorrer (2003)|
| |
|Аэлифт|
|Gyrodinium impundicum|
|Энцефаломиокардит вирусына қарсы антивирустік әрекетке ие сульфатталған экзополисахаридтер|
|Yim et al. (2003)|
| |
|Ірі аудандағы ашық|
|Haematococcus pluvialis|
|Астаксантин қосылысы|
|Miguel (2000)|
|Stirred tank
|Agardhiella subulata
|Biomass
|Huang and Rorrer (2003)
|
|Airlift
|Gyrodinium impundicum
|Sulphated exopolysaccharides for antiviral action against encephalomyocarditis virus
|Yim et al. (2003)
|
|Large scale outdoor
|Haematococcus pluvialis
|Astaxanthin compound
|Miguel (2000)
|}
Палеохимотаксиномия
Палеохимотаксиномия саласында геологиялық шөгінділерде биогендік заттардың болуы, ескі және қазіргі биологиялық үлгілер мен түрлерді салыстыруға көмектеседі. Биологиялық маркерлер геологиялық ортадағы биологиялық материалдың ыдырау реакциялары туралы құнды ақпарат береді. Сонымен қатар, өндірілген нанобөлшектер тұрақсыз болып, денеде қолдануға жарамсыз болуы мүмкін. Өсімдік тектес биогендік заттарды қолдану, экологиялық таза және тиімді өндіріс әдісін құруға бағытталған. Биомасса ұнтағы, толық өсімдіктің ерітіндіге батырылуы, C. annuum шырындары күміс иондарымен өңделген кезде бөлме температурасында Ag нанобөлшектерін өндіреді, сонымен қатар оларды тұтыну кезінде қажетті витаминдер мен аминоқышқылдармен қамтамасыз етеді, бұл оларды әлеуетті наноматериал агентіне айналдырады. Көмір және мұнай – геологиялық уақыт кезеңдерінде өзгерістерге ұшыраған құрауыштардың мысалдары. Саз және әктас – геологиялық жастағы секрециялардың (теңіз жануарларының қабықтарының) мысалдары. Шөп пен ағаш – қазіргі заманғы биогендік құрамдас бөліктер. Мүсін, жібек және амбер-грис – қазіргі заманғы шығу тегінің секрецияларының мысалдары. Биогендік нейротрансмиттерлер.
Абиогендік (қарсы)
Абиогендік зат немесе процесс тірі организмдердің қазіргі немесе өткен қызметінің нәтижесінде туындамайды. Абиогендік өнімдер мысалы, минералдар, басқа да бейорганикалық қосылыстар, сондай-ақ қарапайым органикалық қосылыстар (мысалы, ғарыштық метан, сонымен қатар абиогенезді қараңыз) болуы мүмкін.