Кіріспе
BBC Radio London – Ұлы Лондон және аймағын қамтитын BBC-дің жергілікті радио станциясы. Ол FM, DAB, цифрлық теледидар және BBC Sounds арқылы Лондонның Лангем Плейс ауданындағы Broadcasting House студиясынан хабар таратады. RAJAR мәліметтері бойынша, 2023 жылғы желтоқсанға дейін радиостанцияның апталық аудиториясы 548 000 тыңдаушыны құрады және нарықтағы үлесі 0,9% болды.
BBC Radio London is the BBC's local radio station serving Greater London. It broadcasts on FM, DAB, digital TV and via BBC Sounds from studios at Broadcasting House in Langham Place, London. According to RAJAR, the station has a weekly audience of 548,000 listeners and a 0.9% share as of December 2023.
1970-1988: Лондон радиосы
Жергілікті радио Лондонға BBC жергілікті станцияларының екінші толқынының бір бөлігі ретінде келді, Франк Гиллард басқарған сәтті пилоттық жобадан кейін, ол АҚШ-қа сапар барысында әртүрлі форматтағы жергілікті радиостанцияларды ашып, осы идеяны Ұлыбританияға әкелді. Жаңа жергілікті радиостанцияның сынақ хабарларын Кент қаласындағы Вротамнан 95.3 МГц FM моно режимінде, сол кезде тек орта толқынмен хабар таратқан BBC Radio 1-ді қайта тарату арқылы, жаңа қызмет туралы бірнеше хабарламалармен бірге жүргізілді. 1970 жылдың 6 қазанында Radio London іске қосылды, бұл LBC түріндегі Лондонның ірі аймағына арналған коммерциялық радиодан үш жыл бұрын болды. Брукманс Паркінен 1457 кГц (206 метр) қосымша орта толқын жиілігі берілді. 95.3 тез арада 94.9-ға өзгерді. BBC Radio London – астананың жергілікті станциясы болды, бірақ алғашқы күндері BBC желісіндегі басқа станциялардан түскен жаңалықтарға көп сүйенді және көбінесе BBC Radio 1 және BBC Radio 2 бағдарламаларын бөлісті. Іске қосылғаннан кейін бірнеше ай бойы станция «инелік уақыт» деп аталатын келісімге қол жеткізілмегендіктен коммерциялық жазбаларды ойната алмады, бұл Лондон тыңдаушыларын Ұлыбританиядан тыс (мысалы, Канадалық таланттар кітапханасы) және кино саундтректерінен алынған музыкамен таныстырды. 1977 жылы Оуэн Спенсер Томас алғаш рет «Sounding Brass» бағдарламасын ұсынды. Тыңдаушылар Рождестволық ән немесе гимн таңдауға шақырылды, ал құтқару армиясының қола оркестрі студияда олардың сұранысын тікелей орындауға дайын тұрды. Кейіннен бағдарлама BBC Radio 2-ге көшіріліп, Глория Хуннифорд ұсынды. LBC және Capital London тәуелсіз жергілікті радиостанциялары эфирге шыққаннан кейін Radio London-ға қоғамдық назар төмендеді. Radio London тұрақты хабар таратуды Оксфорд циркіне жақын орналасқан 13 Hanover Square-дегі Harewood House-тан бастады, кейіннен 35 Marylebone High Street-ке, бұрынғы Radio Times қоймасына көшіп барды. FM стереоға сынақтар 1981 жылы «Music on the Move» бағдарламасымен басталды, ол үздірілмейтін музыканы ұсынды, ал толық іске қосылу 11 ақпанда болды. FM таратушысы көп ұзамай Кристалл сарайына көшірілді. Бұл 1981 жылы жоспарланған қайта іске қосумен сәйкес келді, нәтижесінде станция BBC Radio 2-ге қарағанда жұмсақ стильді қабылдады – көбінесе «жай ғана тыңдауға арналған» музыка ойнайтын станция. Музыка The Carpenters сияқты жұмсақ заманауи поптан жеңіл классикалық музыкаға дейін ауқымды болды. Қайта іске қосу тыңдаушылардың санын арттырып, бірқатар марапаттар мен құрметке ие болды. Бағдарламалардың бірі – «Black Londoners» бағдарламасын Рей Крюшанк, Хаммерсмит және Фулхэм лондондық округінің қоғамдық қатынастар жөніндегі қызметкері және Алекс Паскалл жасады. Бағдарлама Лондонның афро-карибтік қауымдастығынан таланттарды дамытуға көмектесті, атап айтқанда Джульет Александр, Сид Бёрк және Майк Филлипс, және теледидар немесе радиода қара лондондықтармен үнемі сөйлесетін алғашқы бағдарлама болды. Radio London жабылар алдында бағдарламаның атауы «Black London» деп өзгертілді. 2003 жылы ол қысқа мерзімге қайта жаңғыртылды, ал Паскалл алып барушы ретінде оралды. BBC Asian Network-ке алғыкөз болған азиялық бағдарлама – Вернон Кореа ұсынған «London Sounds Eastern» болды, ол 1970 жылдары BBC-дің этникалық азшылықтар жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды. 1984 жылы бағдарламалық қайта іске қосу кезінде Radio London «Лондонның жүрегі мен жаны» деген слоганді қабылдады, күндіз көбірек соул музыкасы ойналды. BBC Radio 1-ден Тони Блэкберн таңертеңгі бағдарламаны жүргізу үшін кестеге көтерілді. Тұрақты Soul Night Outs бастапқыда Килбернде, бірақ кейіннен Илфорд сияқты басқа орындарда өткізілді. Бұл жерде Дейв Пирс (кейіннен BBC Radio 1-ге ауысқан) BBC-нің дүйсенбі кешкі бағдарламасында тұрақты түрде алғаш рет пайда болды. Radio London 1988 жылдың 7 қазанында жабылды. Соңғы бағдарламаны, 18 жылдық мерейтойына дейін, Майк Спарроу мен Сюзи Барнс ұсынды. Кешкі 7-де жабылудан кейін, оның орнын алмастыратын Greater London Radio (GLR) іске қосылуына дайындық ретінде сынақ хабарлары басталды.
1988-2000: Үлкен Лондон радиосы (GLR)
Жаңа Ұлы Лондон радиосының сынақ хабарларын тарату Radio London жабылғаннан кейін басталды. Оның іске қосылуына дейінгі хабарландыруларда GLR стилі түбегейлі өзгеше болатыны нақты айтылған. GLR 15 жыл ішінде Лондондағы алғашқы жаңа радиостанция болуы тиіс еді. Жаңа станцияны басқарған бас редактор Мэтью Баннистер және бағдарлама ұйымдастырушысы Тревор Данн болды. Баннистер Capital London-нан, ал Данн BBC телеарнасының Whistle Test арқылы Radio 1-ден келді және альбомға бағдарланған музыка саясатын жасады. GLR попты жек көретін, бірақ музыканы жақсы көретін, әуенді жек көретін, бірақ әлемде не болып жатқанын білгісі келетін адамдарға арналған. Станция 25-45 жас аралығындағы тыңдаушыларға есептелген. Алғашқы жарнамаларда "рок-н-ролл жаңалықтары" деген сөз тіркесі қолданылды. Күндізгі эфирдегі баяндамалардың көбі Лондондағы оқиғалар мен түнгі өмірге арналды, комедия актерлары мен басқа да өнер иелерімен сұхбаттар жүргізілді. Музыкалық қоспаны ең жақсы "ересектерге арналған альтернативтік альбом" деп сипаттауға болады, бірақ инди-топтар да ойнатылды. Крис Эванс GLR-де түрлі рөлдерді орындады, көбінесе демалыс күндері хабар таратып, 1993 жылы аяқтады. Дэнни Бейкер 1989 жылдан 1990 жылға дейін "Сенбілік таңғы ас" бағдарламасын жүргізді, содан кейін 1996 жылдан 1998 жылға дейін жексенбілік таңғы шоуды ұсынуға оралды. Дженис Лонг 1989 жылдан 1991 жылға дейін станцияда "Таңғы ас" бағдарламасын жүргізді, ал Кевин Гриннинг 1989 жылы продюсер болып жұмысқа орналасты, кейін 1991 жылы Джереми Николаспен бірге "Таңғы ас" бағдарламасын жүргізушісі болды. Боб Харрис 1994 жылдан 1998 жылға дейін BBC Radio 1-ден кеткеннен кейін стансада хабарлар оқыды. Түстен кейінгі бағдарламада Лондонның ойын-сауық өнері көрсетіліп, комедия актерлары мен басқа да орындаушылармен сұхбаттасты. Ричард Кук сенбі күні кешке джаз хабарларын оқыды. Кешкі мамандандырылған бағдарламалар Лондонның түрлі қауымдастықтарына: азиялықтарға, афро-карибтіктерге, яһудилерге, геилерге және ирландтарға арналды. "Қара Лондон" бағдарламасын Маргарет Джонс (The Ranking Miss P) алмастырды. Кейін геилер қауымдастығы үшін "Лавандерлі лаунж" бағдарламасы іске қосылды, оны комедия актрисасы Эми Ламе жүргізді. Демалыс күндері спорт жаңалықтары кеңінен таралды, әсіресе футбол және "Арсенал", "Тоттенхэм" және "Вест Хэм Юнайтед" сияқты Лондонның көптеген клубтары туралы ақпарат берілді. 1989 жылы GLR Vauxhall College, SW8 мекемесінде жастарға арналған радио оқу орталығын құрды, содан кейін White City, W12 мекемесінде екінші курс ашылды. Бұл жобаға Лондонның Хаммерсмит және Фулхэм ауданынан және Ұлыбритания парламентінен қаржы бөлінді. GLR Лондонның ең қызыу көшелеріндегі Скотленд-Ярдтың жол-көлік камераларының желісіне тікелей қол жеткізе алды. Бұл хабарлаушыларға, көбінесе "Ярдтағы Боб" деп аталған, тыңдаушыларға жол қозғалысы және саяхат туралы нақты ақпарат беруге мүмкіндік берді. Бұл есептер "20/20 Travel" деп аталды, себебі оның саяхат туралы хабарлары ең жұмысты уақытта әр 20 минут сайын оқылып отыратын. Басқа радиостанциялардың мұндай мүмкіндігі болмады, тіпті Capital Radio-ның "ұшатын көзі" деп аталған ұшағынан да артық болды.
Сын-пікірлер мен жабылу
Жаңа қайта іске қосылғаннан кейін үш жыл өткен соң, станцияға жоғары BBC басшылығы өз аудиториясына өзін дәлелдеу үшін немесе жабылуы мүмкін екенін айтты; осы қауіп BBC-нің басқа да қалалық жергілікті радиостанцияларына – Би-би-си WM (Бирмингемде) және Би-би-си GMR (Манчестерде) де қатысты. BBC оны эфирде қалдыру үшін жеткілікті көңіл бөлгеннен кейін бұл қауіп алынды. Алайда, станцияға сын-ескертулер Радио Лондон заманынан бері күшейді, соның салдарынан сол кездегі Мәдениет, БАҚ және спорт министрі Дэвид Меллор: «BBC радио жиіліктерін тиімді пайдаланбайынша, оларды басып алу туралы ойлануы керек» деді. Жоғары басшылық бұл мәлімдемені қабылдамады. 1991 жылы Мэтью Баннистер BBC жарғысын жаңару стратегиясын, «Extending Choice» атты жобаны жетектеу үшін кетті. Оның орнына Тревор Данн бас редактор болып тағайындалды, ал Кейт Марш – жаңалықтар редакторы. 1993 жылы GLR 1458 кГц орта толқын жиілігін жаңа коммерциялық радиостанцияға беруге мәжбүр болды, нәтижесінде Sunrise Radio жеңіске жетті. Бұрын станция 94,9 МГц FM-мен бірдей хабар таратқан, кейде FM-нен басқа бағдарламалар таңдалған. 1993 жылы BBC Оңтүстік және Шығыс бөлімінің басшысы Найджел Чапман «сөздік бөлімдер» саясатын енгізді, бұл GLR-ді таңғы және кешкі эфирде музыка мен сөзді араластырудан бас тартуға мәжбүр етті. Данн наразылық білдіріп, BBC-ден кетті. 1993 жылы GLR бас редакторы Стив Пантон, бұрын BBC Radio Solent редакторы болған. Сол кездегі танымал диджейлердің бірі – Гэри Кроули, ол демалыс күндері жаңа және әлі келісімшарт жасалмаған топтарды көрсетіп тұратын хабарлар жүргізді. Қалим Шейх Үндістан киносы мен классикалық музыкасының A-Z-ын кең және мамандандырылған аудиторияға ұсынды. 1999 жылы Оңтүстік-Шығыстағы жергілікті хабар тарату бойынша кеңес өткізілгеннен кейін BBC GLR брендін өзгертуге және бағдарламаны жақсартуға шешім қабылдады. «GLR-ді сақтап қалу» науқаны ұйымдастырылып, BBC-ге петиция жіберілді. Бұл мәселе шиеленісті дауға ұласты. Өзгерістерге қарсы болғандар BBC Лондон қаласында қоғамдық тыңдау өткізбегенін, ал станция жақтастары ұйымдастырған тыңдауда кеңес берушілердің ешқайсысы қатыспағанын айтты. Науқан GLR-ді сақтап қалуда сәтсіз болғанымен, келесі жылы брендті жаңару жоспары іске асырылды. Бұл станцияның форматына адал аудиторияның бар екенін көрсетті. GLR музыка форматы мен бірнеше алып барушысы 2002 жылы BBC Radio 6 Music ұлттық цифрлық станциясы іске қосылғанда BBC-ге оралды.
2000-2001: BBC Лондон Тірі 94.9
Лондон радио нарығындағы GLR-дің орны және оның тыңдаушыларының өте төмен деңгейіне байланысты күшейген сынға ұшыраған станция 2000 жылдың 25 наурызында BBC London Live 94.9 ретінде қайта іске қосылды. London Live – бұл GLR-дің түскілік жаңалықтар бағдарламасының (Чарльз Кэрролл жүргізген, қазір BBC Radio 4-те) бастапқы атауы – жаңа эфир жүргізушілерімен және жаңа бағдарламалармен, оның ішінде көп сөздік таңғы бағдарламамен және таңертеңгі телефон арқылы пікір алмасу мен дебаттармен іске қосылды. Тек Drivetime және арнайы бағдарламалар сақталды, бірақ жаңарып, өзгертілді. Сол кездегі қайта іске қосу кең көлемді билбордтармен және BBC Newsroom South East телеарнасында Лондонның танымал орындарын радио жабдықтары ретінде бейнелейтін жарнамалық роликтермен ілгерілетті (мысалы, әйел адамның Биг Бенді радио антеннасы ретінде көтеріп тұрғаны). Бұл BBC-ге 20 миллион фунттан астамға түсті, сыншылар бұл соманы "аса зор қаржы шығыны" деп бағалап, лицензиялық төлемді жою туралы талаптарды күшейтті. Қайта іске қосуды станция директоры Дэвид Роби басқарды, ол Лиза И'Ансон, Ванесса Фелц, Том Уатт және Эдди Нестор, Дотун Адебайо сияқты түрлі қара нәсілді жүргізушілерді шақырды.
2001-2015: BBC Лондон 94.9
2001 жылдың қазанында станцияның атауы BBC London 94.9 деп өзгертілді. Жаңа жаңартылған джинглдер «Телевизияда, радиода, онлайн» деген жаңа ұранымен бірге қосылды, оны BBC London News жүргізушісі Эмили Мэйтлис оқыды. Бұл үшін жалпы бренд BBC LDN болды. BBC London 94.9 құрамына қосылғандардың ішінде BBC Three Counties Radio-дан Джон Гонт, бұрынғы GLR жүргізушісі Дэнни Бейкер және Шон Роули (Guilty Pleasures шоуын жүргізуші) бар еді. Дэнни Бейкер америкалық комедияшы Эми Ламемен бірге таңғы шоуды жүргізді. Джон Гонт ортаңғы таңғы телефон арқылы сұрақ-жауап шоуын жүргізді. Роберт Элмс түскі уақытта қалды. Ванесса Фелц Лиза И'Ансонның кешкі эфирін телефон арқылы сұрақ-жауаппен алмастырды. Содан кейін Эдди Нестор мен Кэт Меландримен Drivetime бағдарламасы болды, онда жаңалықтар, спорт, жол ақпараты және тыңдаушылармен пікірталас өтті. Демалыс күндері қара нәсілді қоғамға арналған арнайы бағдарламалар, ал кешкі уақытта спорт жаңалықтары мен балама музыкалық шоулар эфирге шықты. BBC London сондай-ақ Тони Блэкберннің станцияда 20 жылдан астам уақыттан кейін қайта оралуын көрді, ол сенбі күндері эфирде болды. Оның шоуы бұрынғысынша классикалық соул музыкасын ойнатып, әңгімелесуден тұрды. Норман Джей GLR кезінде станцияға қосылғанмен, оның Giant 45 шоуы 2008 жылдың ақпанында Джей «цифрлық слотқа» ауысқанға дейін үлкен және адал тыңдаушылар қауымын тартты. Бұл Робидің арнайы музыкалық бағдарламаларға жасаған алғашқы өзгерісі емес, ол теріс реакция тудырды. 2003 жылы Coldcut және Ross Allen сияқты бірқатар арнайы шоулардың тоқтатылуына жауап ретінде Londumb Live атты науқан қысқа мерзімге іске қосылды. Тағы бір жүргізуші Генри Бонсу «тынығырақ» болды деген күдікпен жұмыстан шығарылды. BBC London 94.9 – 2001 жылы қайта іске қосылған кезде 24 сағаттық тікелей эфирді онлайнда алғаш рет көрсеткен BBC жергілікті радиостанциясы болды. Сондай-ақ ол DAB Digital Radio (2000 жылдың шілдесінен бастап) және Sky 0152 арнасында (2005 жылдан бастап) Лондон аймағында эфирде болды, бірақ оны қолмен баптау арқылы Ұлыбритания мен Ирландияда да қолдануға болады. Футболға қатысты қосымша жаңалықтарды беруге Sky 0152 арнасының DAB платформасы және BBC Essex таратушысының 765 кГц орта толқыны (Вест Хэм командасының ойындарына түсініктемелер үшін) мүмкіндік берді.
2015 қазіргі уақытқа дейін: BBC Radio London
2015 жылдың 6 қазанында BBC London 94.9 BBC Radio London деп қайта аталды. 2020 жылдың 23 наурызында, коронавирус пандемиясы кезінде ресурстарды басымдыққа қою мақсатында, BBC Radio 5 Live сағат 01:00 мен 05:00 аралығындағы түнгі бағдарламаларын тоқтатты және BBC Radio London эфирін берді. Бұл шілде айының басына дейін жалғасты, содан кейін 5 Live түнгі бағдарламаларын қайта бастады. 2022 жылы жүргізуші Салма Эль Вардани Ванесса Фелц шамамен жиырма жылдық еңбек еткеннен кейін станцияны тастап кеткен соң, таңғы бағдарламаны жүргізуді өз мойнына алды.
Бағдарламалау
Жергілікті бағдарламалар BBC-нің Лондон студияларында жасалып, таратылады. Станция тыныш уақытында BBC Radio London, BBC Radio 5 Live және BBC Radio Manchester станцияларынан түнгі бағдарламаларды бірдей эфирге шығарады. Станцияның эфирі көбінесе басқа BBC жергілікті радиостанцияларының эфиріне ұқсас және жалпы, бағытталған аудиторияға арналған. Бұрынғы станция форматтары Лондонның түрлі этникалық, діни, әлеуметтік және мәдени топтары үшін әртүрлі бағдарламалар ұсынса, қазір мамандандырылған бағдарламалар көлемі кішірейіп, көбінесе апта соңында таратылады.