Кіріспе

Energy Future Holdings Corporation – АҚШ-тың Техас штатының Далас қаласындағы Energy Plaza-да орналасқан американдық энергетикалық компания. Компанияның электр энергиясын өндірудің басым бөлігі көмір және ядролық электр станциялары арқылы жүзеге асырылады. 2019 жылдан бастап TXU Energy – ашық сауда-саттыққа енгізілген Vistra Energy компаниясының еншілес компаниясы. 2013 жылдың ақпан айында компания "құнсұруға ұшыраған" деп сипатталды, нәтижесінде 2014 жылдың 29 сәуірінде АҚШ банкроттық кодексінің 11-тарауына сәйкес банкроттық қорғауға өтініш берді. 2017 жылдың 7 шілдесінде компания өзінің Oncor электр беру бизнесін Berkshire Hathaway компаниясы 9 миллиард долларға сатып алатынын хабарлады, бірақ Sempra Energy компаниясының 9,45 миллиард долларлық ұсынысы 2017 жылдың 21 тамызында қабылданды.

Тарих

Компанияның тарихы Солтүстік Техаста электр қуатымен қамтамасыз етудің басталуына дейін жетеді. Бұрынғы компаниялардың ішінде Даллас қаласына қызмет көрсеткен Dallas Power & Light (DP&L, 1917 жылы құрылған, тамыры 1882 жылға дейін барады), Форт-Уорт және Абилиннің батыс аймақтарын қамтамасыз еткен Texas Electric Service Company (TESCO, 1929 жылы құрылған, тамыры 1885 жылға дейін барады), сондай-ақ Солтүстік және Батыс-Орталық Техастың басқа аймақтарына қызмет көрсеткен Texas Power and Light (TP&L, 1912 жылы құрылған) компаниялары бар. Барлық үш компания General Electric компаниясының еншілес компаниясы – Electric Bond and Share Company-ға тиесілі болды. DP&L, TP&L және TESCO 1932 жылы бірыңғай желіге қосылды. 1935 жылғы «Public Utility Holding Company Act» заңы қабылдануымен үш компания біртұтас жүйе деп есептелді. 1945 жылы Texas Utilities DP&L, TP&L және TESCO компанияларына иелік ететін мемлекеттік холдинг ретінде құрылды. Үш операциялық компания 1984 жылға дейін жеке-жеке жұмыс істеді, содан кейін олар TU Electric («TU» – «Texas Utilities» дегенді білдіреді) деп аталған бір операциялық компанияға біріктірілді. 1998 жылы The Energy Group plc компаниясын 10 миллиард долларға сатып алғаннан кейін Texas Utilities TXU болып өзгерді, ал 2000 жылы United Utilities компаниясынан NORWEB компаниясын және Германиядағы екі коммуналдық кәсіпорынды – Stadtwerke Kiel және Braunschweiger Versorgungs AG сатып алғаннан кейін әлемдегі бесінші ірі энергетикалық компанияға айналды.

Дерегуляция

1996 жылы TXU, Lone Star Gas компаниясының бас компаниясымен бірігіп, Техас штатында электр энергиясы мен табиғи газды ең ірі жеткізушіге айналды, бұл қадам нарықты либералдауға негіз салды. 2002 жылы Техас штаты Техас электр нарығын либералдады, соның салдарынан TXU Солтүстік Техастағы электр сатудағы монополиясын жоғалтты. TXU электр желісін пайдалану және тарату құрылыстарын өз иелігінде қалдырды, бірақ бөлшек сауда нарығын бәсекеге ашуға міндеттелді. Осы кезеңде Champion Energy, Dynowatt, Texas Power, Entrust Energy, Reliant Energy, Bounce Energy, Direct Energy, Stream Energy, Gexa Energy, Green Mountain Energy, Cirro Energy және Commerce Energy сияқты компаниялар бәсекелестікке қатысты. Күтпегендей, көптеген тұтынушылар белсенді бәсекелестікке қарамастан TXU қызметтерін пайдалануды жалғастырды. [Али Хортацсу мен Сейед Али Маданизадемен бірлескен "Таңдау күші: Техас электр энергиясы нарығындағы тұтынушылар мінез-құлқының талдауы" еңбегін қараңыз]

2002-2004 жылдардағы сатуға берілген қаражат

TXU 2002 жылдың соңында Еуропалық активтерінен, негізінен Ұлыбританиядағы активтерінің құлдырауына және 2004 жылы Австралиядағы активтерінен бас тартты. Ұлыбританиядағы операциялар PacifiCorp компаниясымен өткізілген бәсекелестік тендерден кейін сатып алынды, бұл бастапқы ұсыныстармен салыстырғанда төленген бағаны едәуір арттырды, бірақ оның көп бөлігі Ұлыбританиядағы бизнеске қарыз ретінде берілді. Ұлыбританиядағы энергия бағасының төмендеуі (кейін ол едәуір өсті) және сатып алу бойынша үлкен қарыз еуропалық бизнесті қиын жағдайға жеткізді. TXU АҚШ-тағы бизнесінен 250 миллион фунт стерлинг инвестициялауды қарастырды, бұл акционерлік капиталды нығайтуға бағытталған болатын, бірақ рейтингтік агенттіктердің қысымынан кейін АҚШ-тағы бас компанияның кредиттік рейтингін сақтау мақсатында бұл жоба тоқтатылды. Осының салдарынан Ұлыбританиядағы компаниялардың директорлары 2002 жылдың қыркүйегінде әкімшілерді тағайындады. Ұлыбританиядағы бөлшек сауда бизнесі және оның бірнеше газ кен орындары Powergen иесі Eon компаниясымен сатып алынды, ол Эссекс округіндегі Рейли қаласындағы коммерциялық операцияларды жауып, оларды Нотингем және Ковентри қалаларындағы Powergen кеңселерiне көшiрдi. TXU-ның аяқталмаған жаңа Ұлыбританиядағы кеңсесі келісімге кірмеді және қазір Саффолк округі кеңесі пайдаланады. Сонымен қатар, 2004 жылдың қазан айында TXU табиғи газ активтерін Atmos Energy компаниясына сатты. TXU Австралиядағы активтерін Сингапур Power компаниясына сатты, ол Виктория штатындағы тарату бизнесін (электр энергиясы және табиғи газ тарату желілерін) сақтап қалды, ал электр энергиясын бөлшек саудаға сату және өндіру бизнесін Гонконгтағы CLP Group компаниясына, TRUenergy деген атпен сауда жасайтын компанияға сатты. 2004 жылдың 18 мамырында TXU және Capgemini компаниялары TXU-ға бизнес-процестер қызметтерін және ақпараттық технологиялық шешімдерді ұсынатын Capgemini Energy Limited Partnership компаниясын құру үшін шектеулі серіктестікке кірді.

2007 жылғы сатып алу және 2014 жылғы банкроттық

KKR, TPG Capital және Goldman Sachs Capital Partners жеке капитал компаниялары 2007 жылы TXU компаниясын сатып алды; сату 2007 жылдың 10 қазанында аяқталды. Сатып алу барысында компанияның электр тарату бөлігі Oncor Electric Delivery болып, ал электр энергиясын өндіру бизнесі Luminant болып бөлінді, нәтижесінде TXU Energy электр энергиясын тек бөлшек саудамен қамтамасыз етушіге айналды, оның электр тарату және өндіру активтері болмады. Luminant Comanche Peak атом электр станциясының иесі және операторы болып табылады. Даллас қаласында орналасқан Energy Future компаниясының 40 миллиард доллардан астам қарызын қалдырған бұл сатып алу, табиғи газ бағасының өсуіне және оның көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына бәсекелестік артықшылық беруіне жасалған тәуекелдік қадам болды. Алайда, табиғи газ бағасы күрт төмендеді. Осының салдарынан Energy Future Holdings қаржылық қиындықтарға тап болды және 2014 жылдың 29 сәуірінде 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді.

Еншілес кәсіпорындар

2012 жылы еншілес компаниялар арасындағы қаржылық байланыстар күрт үзілді, осылайша олардың қаржылық тәуелсіздігі қамтамасыз етілді, бұл 2014 жылдың 29 сәуірінде жасалды. Көшпенді Moody's рейтингтік агенттігі EFH компаниясын "қаржылық қиындыққа тап болған, тұрақсыз капитал құрылымы бар компания" деп атады. Алдағы банкроттық – 2009 жылы Chrysler Group банкротқа ұшырағаннан бері жеке капиталмен қолдау көрсетілген компаниялардың ең ірі банкроттығы болып табылады.

Қоршаған ортаға әсері

Energy Future Holdings компаниясы елдегі ең көп көмір шығаратын төрт электр станциясына ие және олардың шахталарын жапты. Бұл станциялар Техас мемлекеттік органдарына хабарланған өнеркәсіптік және коммуналдық ауа ластанудың шамамен төрттен бір бөлігін құрайды. Биг Браун (жабық), Мартин Лейк (шахталары жабық), Монтиселло (жабық) және Сандоу (жабық) электр станциялары азот оксидтері, сынап және күкірт диоксидтері сияқты зиянды заттарды шығаруы себепті экологиялық ұйымдардың назарында болды. Компанияның АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігіне (EPA) ұсынған есептеріне сәйкес, Мартин Лейк, Биг Браун және Монтиселло станциялары ауадағы сынап ластануы бойынша бірінші, үшінші және төртінші орындарда тұрды. Мұндай жоғары деңгейдегі сынап ластануы балалардың денсаулығына және дамуына зиян келтіруі мүмкін болғандықтан сынға ұшырады. Sierra Club ұйымы Мартин Лейк электр станциясына қарсы «Таза ауа» заңын қолдану жөніндегі сот ісін қозғады. 2013 жылы бұл іс бойынша судья Sierra Club ұйымын қолдап, Energy Future Holdings компаниясының істі тоқтату немесе баяулату туралы өтінішін қабылдамады. 2012 жылдың 13 шілдесінде АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі Energy Future Holdings компаниясының Luminant еншілес компаниясына «Таза ауа» заңының «Жаңа көздерді қарау» ережелерін бұзу туралы хабарлама жіберді. Бұл бұзушылықтар Luminant компаниясының Биг Браун және Мартин Лейк электр станцияларында жасаған әрекеттеріне байланысты болды.

Мүліктік салық бойынша даулар

Luminant, Energy Future Holdings компаниясының еншілес кәсіпорны, 2011 жылы Milam, Freestone, Rusk және Titus округтерін сотқа берді, округтер Luminant көмір электр станцияларына белгілеген салық салынатын құндылықтарды күдікке түсірді. Сот процестері нәтижесінде Luminant салық төлемдерін бірнеше жүз миллион долларға азайтты. Әр округтің ірі салық төлеушісі ретінде бұл шешімдер жергілікті мектептерге бөлiнетiн қаржыландыруды қысқартуға әкелді. Кейбiрлер Luminant компаниясы болашақта ластануды азайтуға немесе өзгерістерге қажет болатын көмір электр станцияларының жерiне қатысты мүлiк бағалау бойынша ғана сотқа жүгінгенiн айтады.