Кіріспе

Уильям Альфред Фаулер (9 тамыз 1911 – 14 наурыз 1995) – американдық ядролық физик, кейіннен астрофизик. Ол Субрахманян Чандрасекармен бірге 1983 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының иегері атанды. Фаулер жұлдыздар ішіндегі ядролық реакциялар мен осы процесте туындайтын энергия элементтерін теориялық және тәжірибелік тұрғыдан зерттеуімен белгілі және ықпалды BFH мақаласының авторларының бірі болды.

Ерте өмір

Фаулер Питтсбургте дүниеге келді. Фаулердің ата-анасы Джон МакЛеод Фаулер және Дженни Саммерс Уотсон болды. Фаулер Артур мен Нельдадан үлкен ағасы еді. Фаулер екі жасқа толғанда отбасы Лима қаласына (Огайо штаты), бу локомотивтері бар қалаға көшті. Пенсильвания темір жолының жанында өскендіктен, Фаулердің локомотивтерге деген қызығушылығы арта түсті. 1973 жылы ол Хабаровск пен Мәскеуді байланыстыратын, шамамен [қашықтық] жолмен жүретін Транссибір темір жолын қозғалтатын бу машинасының жұмысын көру үшін Кеңес Одағына сапар шекті.

Білім

1933 жылы Фаулер Огайо мемлекеттік университетін бітірді, онда ол Тау Каппа Эпсилон студенттік бауырластығының мүшесі болды. 1936 жылы Фаулер Калифорнияның Пасадена қаласындағы Калифорния технология институтында ядролық физика саласы бойынша философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды.

Мансап

1936 жылы Фаулер Калтех институтында ғылыми қызметкер болды. Ол 1938 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1939 жылы Фаулер Калтех институтында профессордың көмекшісі болды. Ол жұлдыздардағы ең жеңіл химиялық элементтерден басқа барлық элементтердің пайда болуына қатысты ядролық процестерді жіктеді. Бұл жұмыс BFH мақаласы деп белгілі. Мақалада жарияланған Жұлдыздық ядролық синтез теориясы кейіннен Нобель комитетінің 1983 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының негізгі себебі ретінде аталып өтті, бірақ Маргарет Бурбидж бұл сыйлықты бөліспеді. 1942 жылы Фаулер Калтех институтында доцент, ал 1946 жылы профессор болды. Фаулер Карл Лауритсеннен кейін Калтех институтындағы В.К. Келлог радиациялық зертханасының директоры қызметін атқарды, ал кейіннен оның орнын Стивен Э. Кунин басты. Фаулер президент Джеральд Фордтан Ұлттық ғылым медалін алды. 1962–63 жылдары Фаулер Кембридж қаласындағы Сент-Джонс колледжінде Гуггенхайм стипендиясын таныды. Ол 1962 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды, 1963 жылы Америка астрономиялық қоғамының Генри Норрис Расселл лекциялық сыйлығын жеңіп алды, 1965 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, 1973 жылы Ветлесен сыйлығын, 1978 жылы Эддингтон медалін, 1979 жылы Тынық мұхиты астрономиялық қоғамының Брюс медалін және 1983 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын (Субрахманян Чандрасекармен бөлісіп) ғаламдағы химиялық элементтердің қалыптасуындағы маңызды ядролық реакцияларды теориялық және тәжірибелік тұрғыдан зерттегені үшін алды. Фаулердің Калтех институтындағы докторанттарының арасында Дональд Д. Клейтон болды.

Жеке өмір

Фоллер өмір бойы бу локомотивтерінің жанкүйері болған және әр түрлі өлшемдегі бірнеше жұмыс істейтін үлгілері болған. Фаулердің бірінші әйелі Адриан Фэй (туған аты Олмстед) Фаулер (1912–1988) болды. Олардың Мэри Эмили және Марта есімді екі қызы болды. 1989 жылдың желтоқсанында Фаулер Калифорния штатының Пасадена қаласында суретші Мэри Датчерге (1919–2019) үйленді.