Кіріспе
Американдық телешоу кейіпкері Мартин Крейн (туған жылы белгісіз) – американдық «Фрейзер» телешоуының ойдан шығарылған кейіпкері, оны актер Джон Махони сомдады. Армия ветераны және зейнеткер полиция детективі, Фрейзер мен Найлс Крейннің әкесі.
Martin Crane (born ) is a fictional character from the American television show Frasier, and was played by actor John Mahoney. An army veteran and retired police detective, he is the father of Frasier and Niles Crane.
Өмірбаян
Мартин алғаш рет Ситкомның бір эпизодында айтылса да, оның өмір тарихы негізінен Фрейзерде кеңейтіледі. Сегізінші маусымдағы Cheers эпизодында Фрейзер әкесі қайтыс болғанын және ғылыми зерттеуші болғанын айтады. Бұл пікірлер Фрейзерде Мартин мен Фрейзердің сол кездегі арақатынасының нәтижесі деп түсіндіріледі. (Махони Cheers-те пианист және джингл жазушы ретінде де пайда болды.) Полиция қызметкерінің ұлы Мартин 1932 жылы Сиэтлде дүниеге келді және өмір бойы осы қалада тұрады. Оның арғы ата-бабалары - Ноа Крэйн және Ресейден келген сауыт-саймандар қызметшісі. 19 жасында Мартин АҚШ армиясына қосылып, Корея соғысында шайқасты. Үйге оралғаннан кейін Мартин Сиэтл полициясына қосылды және 1991 жылы 59 жасында жамбасқа оқ ату салдарынан зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болғанға дейін осы қызметте қала берді. Ол әр түрлі рөлдерде қызмет етті, соның ішінде патрульдік офицер ретінде және қылмыс орнында атпен патрульдік патруль ретінде қызмет етті (кейіннен Хестер олардың мерейтойын жыл сайын өлі дене пішінде имбирлі торттар жасап еске алатындығы белгілі болды). Олар 1987 жылы қайтыс болғанға дейін некеде болды, Гестер оның алғашқы неке ұсынысын қабылдамады, бірақ екеуі Фрейзерге жүкті болғанда үйленді. Неке көбінесе бақытты және сүйіспеншілікке толы болды, бірақ көптеген мәселелер болды; атап айтқанда, Гестер отбасының досымен некедегі қиын кезеңнен кейін қарым-қатынаста болды. Мартин өзінің күйеуінің күйеуіне опасыздық жасағаны үшін өзін кінәлайды, бұл шоудың уақыт сызығынан 30 жыл бұрын болған, және бастапқыда ұлдарына өзінің неке адалдығын бұзғаны туралы айтады. Бұл аян Мартин мен Фрейзерді бір-біріне жақындатады, өйткені Фрейзер бұрынғы әйелі Лилиттің де оған опасыздық жасағанын мойындады. Мартиннің Уолт есімді ағасы (ол грек әйелінің әйелі Зораға үйленген) және Уолт пен Зораның ұлы Никос есімді немере інісі бар. Мартин мен Уолт, Фрейзердің Никостың өміріне араласуына (оны өзінің кәсіби жонглер болу арманына ұмтылуға, оның үстем анасы қалаған беделді мамандыққа емес) Зораның қарсылығына байланысты, бір-бірінен алыстады. Алайда олар ақыр соңында татуласады. Мартиннің ертеректе бауыры болмағандығын айтқандықтан, сюжетте бір қайшылық бар. 1991 жылы Мартин зейнетке шығуын күтіп жүрген кезде, оны Дэвид Хикс атты кісі өз міндетін атқарып жатқан кезде атып өлтірді. Найлс онымен кездесті, бірақ екеуі бір-бірінен алыстады. Ол бірнеше аптадан кейін жұмысқа оралады деп үміттенсе де, сол жамбасында оқ қалғандықтан, ол өмір бойы оң қолына таяқ ұстап жүруі керек болды. Оның жарақат алуы жалғыз өмір сүруге кедергі келтіреді және Фрейзер Сиэтлге оралғаннан кейін онымен бірге тұру үшін Фрейзердің шақыруын қабылдауға мәжбүр етеді. Бұл шешім Мартинге ұзақ күткен қанағат пен тыныштық сыйлады. Мартин құрбанның анасына оны тауып, қылмыскерді ұстауға уәде берген еді. Романтикалық тұрғыдан алғанда, Мартин қайтадан кездесуді бастауға асықпайды, шоудың соңында Мартин Рони Лоуренспен қайта танысады, ол жасөспірім кезінде Фрейзер мен Найлзға бала күтімімен қараған әйел. Олар бір-біріне ғашық болып, ақырында некеге тұруға ұсыныс жасайды. Салтанатты рәсім сериалдың соңғы эпизодында өтеді, бұл Мартиннің өміріндегі жаңа тарауды құрады. Мартин 2023 жылы 90 жасқа толған шағында қайтыс болды. Вашингтон штатының Капитолийінде байрақ оның құрметіне жартылай көтерілді.
Hester rejected his first marriage proposal, but the two married when she became pregnant with Frasier. The marriage was mostly a happy and loving one, but there were numerous issues; in particular, Hester had an affair with a family friend following a particularly difficult period in the marriage. Martin blamed himself for his wife's infidelity, which occurred about 30 years before the timeline of the show, and initially tells his sons that he had been the adulterer. The revelation brings Martin and Frasier closer together after Frasier confesses that his ex wife Lilith also cheated on him. Martin has a brother named Walt (who is married to a Greek woman named Zora), and one nephew, Walt and Zora's son Nikos. Martin and Walt are estranged, thanks to Zora's hostility toward Frasier's meddling in Nikos' life (encouraging him to follow his dream of becoming a professional juggler, rather than the more reputable profession his domineering mother wanted for him). They eventually reconcile, however. There is a discrepancy in the storyline, as Martin states in an earlier episode that he never had a brother. In 1991, Martin was looking forward to retirement when he was shot by a man named David Hicks in the line of duty after interrupting a robbery attempt in a convenience store. Niles visited him, but the two had drifted apart. Although he hoped to return to work in a few weeks, the injury left a bullet in his left hip, forcing him to walk with a cane, held in his right hand, for the rest of his life, and to retire from the police force. His injury inhibits him from living alone, and forces him to accept Frasier's invitation to live with him upon Frasier's return to Seattle. The resolution brings a long awaited measure of satisfaction and peace of mind to Martin, who had made a vow to the victim's mother that he'd find and apprehend the killer, and was becoming concerned that she would die of old age before he did. Romantically, Martin is reluctant to begin dating again, By the end of the show, Martin reacquaints himself with Ronee Lawrence, a woman who, as a teenager babysat Frasier and Niles. They become involved in a romance, which escalates into a marriage proposal. The ceremony takes place in the final episode of the series, establishing a new chapter in Martin's life. Martin died in his early 90s in 2023. The flag at the Washington state capitol was held at half mast in his honor.
Тұлға
Ұлдарының айырмашылығы, Мартин Крейн өте қарапайым және сырттай әдемілік танытпайтын адам. Оның талғамы ұлдарына қарағанда қарапайым, және ол халық мәдениетін көбірек көрсетеді. Мысалы, Мартин шарапқа немесе спирттік сусындарға қарағанда сыра ішуді жақсы көреді (әсіресе Баллантин сырасы, лагер), сондай-ақ Фрейзер мен Найлстың опера мен театрға қарағанда, әрекет фильмдерін және кәсіби спортты көруді ұнатады. Мартин кейде Café Nervosa-ға барып, ұлдарын көреді, бірақ оның күрделі және қымбат сусындарын ұнатпайды, көбінесе ең жақсы досы Дюкпен бірге McGinty's барына барады. Ол Нью-Йорк Янкиз, Сиэтл Маринерс, Сиэтл Суперсоникс және Сиэтл Сихокс командаларының жанкүйері. Ол жиі Кен Гриффи-младшийдің автографталған суретін көрсетеді және әрқашан KACL радиосындағы Булдог Брисконың спорттық шоуын тыңдайды. Ол Франк Синатраның музыкасын жақсы көреді. Әсіресе, алғашқы маусымдарда сериалдың комедиясы мен драмасының көп бөлігі нәзік ұлдары мен қара жұмысшы әкесі арасындағы мәдени қақтығыстардан туындайды (ұлдары өздерін әкесінен дәмі мен интеллектуалдық қабілеттері жағынан жоғары санайды, Найлс бірде Мартиннің кеңесін тыңдамайтынын мойындады, өйткені ол "біліктілігі жоқ"), және Фрейзер мен Мартиннің бір пәтерде тұрудағы күресінен. Фрейзер мен Мартиннің арасындағы даулардың бірі - Мартиннің ондаған жылдар бойы қолданылып, тозған креслосы; Фрейзер оның тұрғын бөлмесінде пайда болуына қатты наразы болады. Бастапқыда Фрейзер әкесіне сыйлық ретінде Мартиннің ескі креслосын алмастыратын қымбат былғары кресло сатып алуды жоспарлайды. Бұл Мартинді қатты ренжітеді, ол креслоның мағыналық құнын Фрейзерге түсіндіреді, ол өзін қатты кінәлі сезінеді және әкесі үшін креслоны қайтарып алып, жаңасын қайтарады. Кейін Фрейзер орындықты кездейсоқ жояды және өтемақы төлеу үшін үлкен шығынмен оның көшірмесін жасатады (әрине, енді бұл оның пәтеріндегі ең қымбат жиһаз екенін айтады). Сериалдың соңғы эпизодтарының бірінде Мартин Фрейзер таңдаған былғары креслоға отырып, соңында оған ұнайтынын мойындайды. Мартиннің екі ұлымен де күрделі және жиі қиын қарым-қатынасы бар, екеуі де анасына ұқсайды. Олар Мартинді қызықтыратын спорт пен сыртқы іс-әрекеттерге аз қызығушылық танытады, ал Мартиннің өзі олардың тамақ дайындау, антиквариат жинау және опера сияқты қызығушылықтарына қызығушылық танытпайды. Мартин психиатрияға аз мән береді (және жиі және қатты қарсылық білдіреді), бұл - оның екі ұлы да психиатр болғандықтан - олардың арасындағы ажырысқа ықпал еткені сөзсіз. Бірнеше жағдайда ол нағыз психологиялық білімі мен ақыл-ойының көрінісін көрсетеді, бұл Фрейзер мен Найлсты таң қалдырады (бірақ Мартин әдетте осы жағдайларды елемейді және осы туралы ештеңе ойламайды; ол кейде бұл Фрейзердің радио шоуын тыңдағаны үшін дейді). Мартин сондай-ақ ұлдарының романтикалық қызығушылықтарын жиі қарсы алады және дауыстап жоққа шығарады (әсіресе олардың әйелдері, Марис пен Лилит), бұл да ерлер арасындағы жаман сезімге ықпал етті. Мартин ұлдарына олардың көзқарастары туралы айтудан тартынбайды, бірде оларға аналарының ешқашан мақтанушылық танытпағанын айтады. Олар бірдей қара жұмысшы, жайбарақат мінезді және спортқа қызығушылық танытатындықтан, Мартин Фрейзердің жақын досы Сэм Малоунмен жақсы қарым-қатынаста болады. Сэм Фрейзерге келгенде, Сэм мен Мартин спорттық қызықтарды талқылайды. Мартин Сэм бейсболшы болған кезде оның жанкүйері болған және ол "бұл пәтерде аяқ басқан ең маңызды адам" деп айтады. Мартин Бостонға саяхатта Норм Петерсонмен де байланысады. (Мартин: "Уау, сенің қолыңда қандай да бір жапырақ бар". Норм: "Сіздің ұстанымыңыздан қарағанда, сіз консерва адамсыз деп айтар едім".) Сериалда жиі көрініс тапқан драмалық ирония - Фрейзер мен Найлстың Мартинге қарағанда көбірек ақыл-ой білімі мен тазартушылығы болуы мүмкін, бірақ шын мәнінде Мартин дана және прагматикалық тұлға. Әрине, Мартиннің екі ұлына қарағанда, ақыл-ойы мен тәжірибесі мол, ал оның ұлдары психиатрияда оқыған болса да, кез-келген жағдайда Мартиннің кеңесі көбірек дұрыс болады. Фрейзердің қатты таңғалуына қарамастан, Мартин формалды білімінің жоқтығына қарамастан, шахмат ойнауда тума интеллект көрсетеді және ол Фрейзерді бір ойыннан басқа барлық ойында жеңеді. Ол әдетте Фрейзер мен Найлстың әртүрлі жоспарлары мен әрекеттерінің апаттары мен дағдарыстарын тез көре алады және одан қашудың ең жақсы жолын ұсына алады. Алайда, олардың үстемдік, өсектегілік және невроз сезімдері Фрейзер мен Найлстың кеңестерін елемеуіне себеп болады. Бұл Мартиннің кейде ұлдарының бақытсыздықтары мен құлауына қуанғанын көрсетуіне әкеледі, және ол оларға ескерткенін айтуға асығады. Мартин өзінің қатыгездігінің бақытқа кедері келтіруіне бейім, Фрейзер көбінесе оған шешім табуға көмектеседі, мысалы, Мартинге Шери Демпсиге деген сезімдерін мойындауға мәжбүрлеу. Мартин - эмоцияларын білдіруде қиналатын, әсіресе отбасы мен жақындарына, олармен ол тым тартымды және алыс болуы мүмкін. Ол Фрейзерге күтім жасағаны үшін кейде ренжігіш және шығыршын болып көрінеді. Мысалы, "Мұзды үзу" атты эпизодта, ол иті Эдди мен Дюкке "Мен сені жақсы көремін" деген сөзді айту оңайырақ көреді, емес пе, екеуіне де. Ол соңында осы сөзді айтқанда, Мартин алдымен спирттік сусындарды көп ішіп алады және Фрейзер мен Найлстың көзіне қарамайды. Ол ұлдарынан гөрі эмоциялық алмасуға көбірек бейімделмейді, олар мұндай жағдайда өзін-өзі білдіру оңайырақ. Оның тікелей, ашық мінезі оны бейтақтым және сезімталсыз етіп көрсетеді. Ол өте жабырқаушыл және өшпенділікке бейім. Ол әділеттіліктің барлығына бірдей болуын қалайтынын айтты, Марис үшін Найлстың құқықтық мәселесін шешуге көмектесуден бас тартқанда; алайда, ол бұрынғы полицей ретінде кейде артықшылықтарға ие болды, мысалы, шекара күзетшісіне оның күмәнін басу үшін табельін көрсеткенде. Мартин сондай-ақ полициялық мәселелерге қатысты ұлдары мен Дафнеге көмекке келді. Бәріне қарамастан, Мартин өте жағымды және қамқор адам ретінде бейнеленеді. Ол әдетте жаңа достар табуға құштар, және ол ұлдарына сезімдерін білдіруде қиналған болса да, оларды жақсы көреді, оларға мақтан тұтады және оларға адал болады, және олардың мұндай болмауына қатты наразы болады. Найлс Мартин рөлінде костюмдық кештің кезінде, өміріндегі ең үлкен көңіл көшіру туралы сұралғанда, Найлстың жауабы (рөлде және сәл мас күйде) оның және Фрейзердің мақтаншылдығына, мақтанушылығына және спорттық қабілетіне деген жек көруі туралы сөйледі, содан кейін "егер мен ең үлкен көңіл көшіруімді таңдасам" деді. Мартин оны "масты, соттаушы арыстан" ретінде бейнелегені үшін ашуланып, Найлсқа олардың екеуінің күткендей болмағанын, бірақ ол оларды әрқашан мақтан тұтқанын айтып, оны тоқтатты.