Кіріспе

Квинслендтің 38-ші премьер-министрі Кэмпбелл Кевин Томас Ньюман (12 тамыз 1963 жылы туған) – Австралияның бұрынғы саясаткері. Ол 26 наурыз 2012 жылдан 14 ақпан 2015 жылға дейін Квинслендтің 38-ші премьер-министрі қызметін атқарды. 24 наурыз 2012 жылдан 31 қаңтар 2015 жылға дейін Квинсленд Заңнамалық Ассамблеясында Эшгроув округінен депутат болды. 2 сәуір 2011 жылдан 7 ақпан 2015 жылға дейін LNP (Либералды Ұлттық партиясы) басшысы болды; Ньюман бұрын 27 наурыз 2004 жылдан 3 сәуір 2011 жылға дейін Брисбеннің 15-ші Лорд-мэрі болып қызмет еткен. Ньюман либералдық партия мүшесі ретінде лорд-мэр болып сайланды. 2008 жылдың шілдесінде Квинсленд либералдары мен Ұлттық партиясы біріккеннен кейін Квинсленд Либералды Ұлттық партиясының (LNP) мүшесі болды. 2011 жылдың наурыз айында Ньюман оппозиция жетекшісі Джон Пол Лангбрукқа LNP басшылығы үшін үміткерлік танытқанын мәлімдеді. Лангбрук отставкаға кетіп, Ньюман оның орнын басты. Ньюман Заңнамалық Ассамблеяның депутаты болмағандықтан, бұрынғы штаттық Ұлттық партия жетекшісі Джефф Сини уақытша оппозиция жетекшісі болып сайланды, ал Ньюман партияның сайлау штабын заң шығарушы органнан тыс басқарды. Ньюман 2012 жылғы штаттық сайлауда LNP-ге жетекшілік етіп, Квинсленд үшін рекордтық көрсеткіш – 89 орынның 78-ін жеңіп алды, бұл 44 орындық екі партиялық ауытқудың нәтижесі болды. Сонымен қатар, ол Брисбеннің батысындағы Эшгроув округінен сайланды. Ол екі күннен кейін премьер-министр болып ант берді, соның арқасында 97 жылдан бері Брисбендегі алғашқы лейборист емес премьер-министр аталды. 2015 жылғы штаттық сайлауда Ньюман басқарған LNP 14,0 пайыздық екі партиялық ауытқуға ұшырады, нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік орындарға ие болмады – 89 орынның 44-ін Еңбек партиясы жеңіп алды және штат бойынша екі партиялық дауысқа ие болды, ал LNP 42 орынға дейін қысқарды. Ньюман өзінің сайлау округінен бұрынғы лейбористтік үміткер Кейт Джонсқа жеңіліп қалды. 10 ақпан 2015 жылы Ньюман отставкаға кетті, ал төрт күннен кейін Аннастасия Палащюк премьер-министр болып тағайындалды, себебі Еңбек партиясы азшылық үкімет құрды. 2021 жылдың шілдесінде Ньюман LNP-ден кетіп, 2021 жылдың тамызында Либералды демократтар партиясына қосылғанын және 2022 жылғы Австралия федералды сайлауында Квинсленд штатынан партияның жетекші сенат үміткері болып бақатынын мәлімдеді. Бүгінгі күнге дейін Ньюман Квинсленд Либералды Ұлттық партиясынан шыққан жалғыз премьер-министр болып қала береді. 1981 жылы ол Дунтрондағы Корольдік әскери колледжіне штаб-кадет ретінде қабылданды және 1985 жылы лейтенант болып бітірді. Ол Квинслендке көшіп, Квинсленд университетінде MBA дәрежесін алды, содан кейін PA Consulting Group компаниясында кеңесші болып жұмыс істеді, одан кейін ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтаумен айналысатын Grainco компаниясында жұмыс істеді, содан кейін Брисбеннің лорд-мэрі болып сайлауға түсуге бел буды. Оның алғашқы мерзімінде басталып, аяқталған ең маңызды инфрақұрылымдық жобалар – көпірлер, жол және туннельдерді қамтитын TransApex жобалар тобы болды. 2008 жылғы сайлауда Ньюман қайта сайланды және либералдар кеңесте кем дегенде алты округті лейбористерден тартып алып, бақылауға алды. Ньюман 2010 жылғы әлемдік мэр сыйлығына үміткер болып, әлемнің 25 қаласынан таңдалған мэрлердің қатарында болды. Нәтижелер жарияланған кезде Ньюман әлемдегі бесінші үздік мэр деп танылды.

Парламентке сайлау

2011 жылдың 18 наурызында Nine News Queensland тілшісі Спенсер Жолли LNP ұйымдық қанатының Ньюманды LNP көшбасшысы ету жоспарын жасап жатқанын хабарлады. Жоллидің сөзіне қарағанда, партия президенті Брюс МакИвер Квинсленд либералдарының бұрынғы жетекшісі және Могилл округінің депутаты Брюс Флеггтің отставкаға келуіне және оның орнын Ньюманға беруіне ықпал етуге тырысыпты. Бұл жоспар бойынша, Ньюман заң шығарушы органға сәлемді түрде енгеннен кейін, LNP бірігуінің либералдық жағынан шыққан оппозиция көшбасшысы Джон Пол Лангбрукқа LNP көшбасшылығы үшін үміткер болар еді. Ньюман кейіннен мемлекеттік саясатқа қатысу туралы ұсыныс алғанын мойындады. Ол кезекті сайлауға қатысу мүмкіндігін жоққа шығармай, 2012 жылы қала әкімі лауазымына қайта сайлануды жоспарлап отырғанын айтты. Бірақ 22 наурызда Ньюман 2012 жылғы сайлауда Лейборист Кейт Джонстың басқаратын Ашгроув округінде LNP-нің алдын ала іріктеуін алуға тырысатынын мәлімдеді. Егер ол алдын ала іріктеуде жеңіске жетсе, LNP көшбасшылығына үміткер болатынын айтты. ABC News хабарлағандай, LNP ұйымдық қанаты Ньюманның штаттық округке және көшбасшылыққа үміткер болуын қалаған, себебі сауалнамалар 2010-2011 жылдардағы Квинсленд су тасқыны кезінде премьер-министр Анна Блайдың танымалдығымен тең келген жалғыз саясаткер оның екенін көрсеткен. Джонс Ашгроувты 7,1 пайыздық айырмамен ұстап тұрған, бұл оны қағазда жүзінде "құрамындағы" Еңбек партиясының округіне айналдырған. Алайда, Австралия радио хабарларын тарату корпорациясының сайлау сарапшысы Энтони Гриннің айтуынша, Ньюман 2004 жылы екі партиялық дауыс берудің 56 пайызымен және 2008 жылы 70 пайызға жуық дауыспен Ашгроувтың көп бөлігін қамтитын Гап бөлімін алған (Брисбен қалалық кеңесінің бөлімдері штаттық сайлау округтерімен шамалас). Гриннің сөзіне қарағанда, егер Ньюман Гаптегі бұрынғы көрсеткіштерін қайталаса, ол Ашгроувты Еңбек партиясынан тартып алуға мүмкіндігі бар. Ньюманның мәлімдемесінен кейін бірнеше сағат өткен соң Лангбрук пен оның орынбасары Лоренс Спрингборг екеуі де лауазымдарынан кетті. Лангбрук су тасқынынан кейін Еңбек партиясының сайлау көрсеткіштері жақсарғаннан кейін LNP ұйымдық қанатының үдемелі қысымына тап болды және отставкаға келуге мәжбүр болды. Алайда, Ньюманның мәлімдемесінен бір күн бұрын Лангбрук мұны жасамауға ниеттенгенін мәлімдеді. 2011 жылдың 2 сәуірінде Ньюман LNP көшбасшысы болып сайланды. Келесі күні ол Ашгроув үшін LNP алдын ала іріктеуінде қарсылықсыз жеңіске жетті. Вестминстер жүйесіндегі қалыпты тәжірибеде LNP парламент мүшесінің қауіпсіз округтен отставкаға келуіне мүмкіндік беруі керек еді, сонда Ньюман парламентке кіру үшін қосымша сайлау арқылы өтуі мүмкін еді. Алайда, қосымша сайлауды ұйымдастыру мүмкін емес екені анық болды. Бұл мәселені шешу үшін LNP-нің орынбасары болып сайланған бұрынғы штаттық ұлттық көшбасшы Джефф Сини партияның уақытша парламенттік көшбасшысы – және демек, оппозиция көшбасшысы болып тағайындалды, ал Ньюман LNP сайлау командасын заң шығарушы органнан тыс жерде басқарды. Сини Ньюман заң шығарушы органға сайланған жағдайда парламенттік көшбасшы лауазымын Ньюманға беруге келісті. Ньюманның парламенттен тыс көшбасшы рөліне таяу болуы Блайды бұрынғы уәдесін бұзуды қысқаша қарастыруға итерді, ол заң шығарушы органның толық мерзімге жұмыс істеуіне рұқсат беруге уәде берген. Ол 2011 жылы тек қалпына келтіру жұмысына назар аударуға уәде берген, бірақ LNP-нің көшбасшылық жағдайы қалпына келтіру үшін қажетті ынтымақтастықты мүмкін емес етеді деп алаңдады. Блай Ньюманды лорд-мэр лауазымынан "құтылумен" айыптады, Ньюманның қалпына келтіру жұмыстары әлі жалғасып жатқанда "жұмысты тоқтатып, қашуға" болмайтынын айтты. Ньюман LNP көшбасшысы болғаннан кейін көп ұзамай, Еңбек партиясының штаттық қазынашысы Эндрю Фрейзер парламенттік артықшылықты пайдаланып, Флеггке LNP-ден отставкаға келуге және Ньюманға өзінің округінен үміткер болуға ықпал ету туралы ақпарат алғанын мәлімдеді. 2011 жылдың 18 шілдесінде Қылмыс және сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссия Фрейзердің айыптамаларын растайтын ешқандай дәлел табылмағанын және барлық тараптар ақталғанын хабарлады. Миллиардер және LNP демеушісі Клив Палмер "CMC үкіметпен келісімде болды" деді, ал LNP Фрейзерді "тергеу туралы тым көп білумен" айыптады. Ньюман LNP басшылығын қабылдағанда, бұрын жарияланған барлық саясат жойылғанын және жаңа саясат жариялаумен "құрамындағы" болады деп мәлімдеді. Квинсленд аймағында сайлаушылардың қолдауын алу үшін Ньюманның LNP-нің алғашқы ресми саясаты Квинслендте немесе Оңтүстік-Шығыс Квинслендте күн сақтау уақытын қолдамайтыны болды, тіпті ол Брисбеннің лорд-мэрі болғанда күн сақтау уақытын жақтаған болатын. Ньюман бір жынысты некеге қолдау білдірді. Алайда, LNP 2012 жылғы сайлау алдында, егер олар үкіметке келсе, мұндай заңдарды жоюға тырысатынын мәлімдеді. 2021 жылдың 30 мамырында Ньюман LNP-нің сенімділерінің бірі болып тағайындалды, бұл партияның қаржылық мәселелеріне қатысты және штаттық атқару комитетінде орын алатын партияның тәжірибелі лауазымы. LNP президентінің міндетін атқарушы Синтия Харди Ньюманға бұл лауазым туралы ұсыныс жасағандығы және оның штаттық атқару комитетінде сайланғаны белгілі болды.

Сайлаудағы жеңісі

2012 жылдың 25 қаңтарында Блай Квинсленд штатында 24 наурызда сайлау өтетінін хабарлады, бірақ парламентті тарату үшін губернатордан ресми өтінішті 19 ақпанға дейін беруге ниетті емес еді. Ньюман Блайды премьер-министр лауазымынан ығыстыру үшін Ашгроувта жеңіске жеткеннен бөлек, LNP партиясын кем дегенде 11 орынға арттыруы қажет болды. Дегенмен, LNP сайлауда жеңіске жетуге басымдық танытты; бұған дейін 2011 жылдың шілдесінен бастап көптеген сауалнамаларда көш бастап келді. 2012 жылдың 15 наурызында Блай Ньюманның отбасымен байланысты тұлғаларға тиесілі ғимараттағы кеңсеге қатысты Қылмыс пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес комиссиясының (ҚСЖҚК) материалдарын жариялады. Жеке мүдделер үшін заңсыз іс-әрекеттер жасалды деген айыптауларға қарамастан, сайлауға бір апта қалғанда ҚСЖҚК Ньюманның Брисбен қаласының мэрі қызметін атқарган кезінде қызметтік құқық бұзушылықтарға қатысты ешқандай дәлел таба алмады. Осыған байланысты ҚСЖҚК Ньюманға қатысты қосымша тергеу жүргізбеді. Сайлауда Ньюман LNP партиясын үлкен жеңіске жеткізді. LNP 78 орынды жеңіп алды, ал Лейборист партиясы тек 7 орынға ие болды, нәтижесінде 14,5 пайыздық дауыспен 44 орынға қол жеткізді. Бұл, негізінен, 20 жылдан астам уақыт бойы Лейборист партиясының күшті базасы болған Брисбен қаласының Ньюманды қолдауға күрт ауысуының нәтижесі болды. LNP Брисбенде бұрын-соңды болмаған 37 орынды жеңіп алды, көп жағдайда 10 немесе одан да көп пайыздық дауыспен жеңіске жетті. Қарсылық көрсеткендер, сайлауға астананың 40 орынының тек алтауын ғана иеленген еді; ал Лейборист партиясы 1989 жылдан бері өткен барлық сайлауларда кем дегенде 30 орынды жеңіп алып, билікті сақтап келді. Бұл Квинсленд штатында биліктегі үкімет үшін ең ауыр жеңіліс болды және Австралиядағы штат деңгейіндегі ең бірбеткей сайлау нәтижесінің бірі еді. Ньюман өзі Ашгроувта сенімді жеңіске жетіп, бірінші дауыс беруде 51 пайыз, екінші дауыс беруде 54 пайыз дауыс жинады, бұл қажетті көрсеткіштен шамамен екі есе көп құрады. Ньюман Куинсленд уақыты бойынша сағат 20:45-те ресми түрде жеңіске жеткенін жариялады, сонымен қатар Квинслендті "іске асыруға болатын жерге" айналдыруға ниеттенгенін мәлімдеді. LNP "Can Do Queensland" ("CanDoQLD" деп стильделген) ұранымен сайлауға қатысты, бұл ұран оның мэриялық науқанында қолданылған "Can Do Campbell" слоганынан алынған.

Ньюман үкіметі

Австралиядағы қалыпты тәжірибе бойынша, жеңілген үкімет соңғы нәтижелер анықталғанға дейін уақытша билікте қалуға тиіс. Алайда, сайлаудан кейінгі күні, LNP-нің жеңісі күмәнсіз болғандықтан, бірнеше округте дауыс санауы жалғасып жатқан кезде, Блай премьер-министр лауазымынан кетіп, саясаттан қалдырылатынын мәлімдеді. Бір сағаттан кейін Ньюман губернатор Пенни Уэнслиге үкімет құра алатынын хабарлау ниетін білдірді. Ол сондай-ақ өзінің және ең жоғары екі көлеңке министрі – Сини мен Тим Николстың, толық министрлік тағайындалғанға дейін үш адамнан тұратын уақытша үкімет ретінде ант беруді жоспарлап отырғанын мәлімдеді, Сини вице-премьер, ал Николс қазынашы болады. Ньюман 26 наурызда Квинслендтің 38-ші премьері ретінде ресми түрде ант берді. Оның уақытша үкіметі толық министрлік құрамы ант бергенге дейін, бір апта бойы қызмет етті. Ант бергеннен кейін ол Брисбен аймағынан шыққан алғашқы лейборист емес премьер-министр, сондай-ақ 1915 жылы Дигби Денхам лауазымынан кеткеннен бері либералдармен (немесе олардың ізбасарларымен) федералдық деңгейде байланысты алғашқы уақытша емес премьер-министр атанды. Квинслендтің соңғы либерал премьері Гордон Чалк 1968 жылы Джек Пицзи қайтыс болғаннан кейін және сол жылы Джон Бжелке Петерсен сайланғанға дейін уақытша қызмет атқарды. Ол сондай-ақ Федерация құрылғаннан бері сайлау кезінде заң шығарушы органға мүше болып кірмеген партияны жеңіске жеткізген алғашқы адам. Ньюман Квинсленд тарихындағы ең көп мандатты үкіметпен және сол кездегі Австралиядағы кез келген штаттық немесе федералдық сайлаудағы ең үлкен заң шығарушы көпшілікпен қызметке кірді. Ол Квинсленд экономикасын қайта жаңғыртуға және қаржысын тәртіпке келтіруге баса назар аударатынын мәлімдеді. 29 наурызда Ньюман жаңадан сайланған Еңбек партиясының лидері Аннастасия Палащюктің Квинслендтегі парламенттік мерзімді басқа штаттардағыдай төрт жылға ұзарту ұсынысын қолдады. Ол сондай-ақ Еңбек партиясының ресми оппозицияға тиісті барлық құқықтары мен артықшылықтарына ие болатынын уәделеді, тіпті сол кезде ол заң шығарушы органда ресми мәртебеге ие болу үшін екі мандаттан кем болса да (кейіннен Еңбек партиясы LNP-ден екі мандатты жеңіп алды). 2013 жылдың қаңтар айында Ньюман Квинслендтің федералдық сайлауда міндетті емес балама дауыс беруді рұқсат ету үшін шаралар қабылдау жоспарларын жариялады.

Жекешелендіру

Ньюман үкіметі жекешелендіруді және мемлекеттік мүлікті сатуды қолдады, бірақ мемлекеттік мүлікті сатқан емес.

Заң және тәртіп

2013 жылдың қыркүйегінде Ньюман сотталған жастар үшін Таунсвилл мен Рокхэмптонда, сондай-ақ тағы екі лагерьде 2013 жылдың қыркүйегіне дейін «жаттығу лагерьлері» ашылатынын мәлімдеді. Бұл лагерьлер 2015 жылы Лейбористік үкімет кезінде жабылды. 2013 жылдың қазан айында Ньюман үкіметі жаңа заң қабылдады, ол мемлекеттік прокурорға жыныстық қылмыскерлерді қамауда ұстау мерзімін шексіз ұзартуға дискрециялық құқықтар берді. Бұл заңнаманы Квинсленд Заңгерлер қоғамы, Квинсленд Адвокаттар қауымдастығы, Австралия Азаматтық бостандықтар кеңесі және зейнеткер судьялар сынға алды. Ньюман заңға қарсы шыққандарды «жыныстық қылмыскерлер мен педофильдерді қорғаушылар» деп сипаттады. Жыныстық қылмыскерлерді нысанаға алудан өзге, тағы бір заңнама «заңсыз мотоцикл клубтарының» мүшелері мен байланысты адамдарын түрмеге қамауды көздеді, онда 26 клубтың аты аталды. Бұл заң жобасы заңгерлерден Amnesty International ұйымына дейін көптеген сынға ұшырады. Атап айтқанда, Amnesty International заң жобасын тым кең ауқымды болғандықтан, кінәсіз әрекеттер де қамтылуы мүмкін және кінәлі деп дәлелденгенге дейін кінәсіз деп есептелу құқығын бұзуы мүмкін деп сынады. 2014 жылдың 7 сәуірінде Жаңа Оңтүстік Уэльс Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссиясы Ньюманның Брисбен мэрі болған кезде Сидней бизнесмені Ник Ди Джироламомен кездесу үшін 5000 доллар талап еткенін естіді. 2014 жылдың 21 шілдесінде Ньюман Стеффорд округінде өткен қосымша сайлаудағы күйреудің (бұрын Редклифф округінде өткен сайлауда үкімет үшін үлкен дауыс жоғалтуынан кейін) және штаттағы қоғамдық қолдаудың күрт төмендеуінен кейін даулы мотоциклшілер заңының өте шағын бөлігін қайтаруға мәжбүр болды. Үкімет екі партиялық қолдауды және бұрынғы парламенттік бағалауды қайта орнатуға уәде берді.

2015 жылғы сайлау

2015 жылдың 5 қаңтарында БАҚ Ньюманның келесі күні сайлау күнін жариялауға ниеттенгенін хабарлады. 6 қаңтарда Ньюман Twitter желісінде әрекеттегі губернатор Тим Кармодимен кездескенін және 31 қаңтарда сайлау өткізу туралы жарлық берілгенін растады. Сайлау науқаны барысында Ньюманның Ашгроув округінде 5,7 пайыздық екі партиялық артықшылығы бар екені, оның өзінің орындығынан айырылу қаупі бар екені туралы болжамдар тарады, тіпті LNP тағы бір мерзімге жеңіске жетсе де, оның премьер-министр қызметін сақтап қалу мүмкіндігі күмәнді болды. Сайлауда Ньюман Ашгроув округін бұрынғы еңбекші үкімет өкілі Кейт Джонсқа шамамен 10 пайыздық дауыс айырмасымен жеңіліске ұшырады. Ашгроувтағы жеңілісінің нақтылануына дейін, сайлау түні Ньюман саясаттан кетуін жариялады. Ол премьер-министр және LNP төрағасы лауазымынан дереу қаңғырды, бірақ жалпы нәтиже белгісіз болғандықтан, шамамен екі аптаға дейін міндетін атқарушы премьер-министр ретінде қызметін жалғастырды. Ньюман өзінің орындығынан айырылған екінші Квинсленд премьер-министрі болды, алғашқысы Дигби Денхэм еді. Нәтижеде, күтпеген оқиға болып, Еңбек партиясы өз күшімен үкіметке қайта оралу үшін қажетті 36 орынды алуға бір орын жетпей қалды, бірақ тәуелсіз саяхатшы Питер Веллингтонның қолдауымен азшылық үкіметін құра алды. Ньюманның жеңілісі осы кездегі Солтүстік территорияның бас министрі Адам Джайлстің партиялық кеңесіндегі сәтсіз сынағына әкеп соқты, оның басшылық стилі Ньюманның стиліне ұқсас болғандықтан. Ньюман Квинсленд парламентінде премьер-министр ретінде толық мерзім қызмет атқарған жалғыз адам.

Федералды саясатқа көшуге тырысу

2015 жылғы штаттық сайлаудағы жеңілістен кейін бір апта өткен соң, Ньюман әлі де уақытша премьер-министр қызметін атқарып тұрғанда, Виктория штатындағы Инди федералды округі үшін Либерал партиясының ішкі сайлауына қатысуға шақырылғаны белгілі болды. Ньюманның әскери өтелі Австралия армиясының 10 пайызының сол округте орналасқандығын ескергенде, сайлаушылардың арасында жақсы қабылдалуы мүмкін деген болжам жасалды. Дегенмен, Ньюман Инди округі үшін ішкі сайлауға түсуден бас тартты.

2021 жылы ЛНП-дан кету

Ньюман 2021 жылғы 25 шілдеде әйелімен бірге LNP-ден кетіп қалатынын жариялады. Ол 2021 жылғы Стреттон округіндегі қосымша сайлауда LNP үміткері "ешқашан ешбір нәрсе үшін тұрмайтын партия мен жетекшілік тарапынан қолдаусыз қалды" деді. Ньюман Сенатқа сайланбады.

Саяси көзқарастар

Ньюман өзін либертариан екенін айтады.

Жеке өмір және отбасы

Ньюман әйелі Лизамен Брисбенде тұрады. Олардың Ребекка мен Сара деген екі қызы бар. 2020 жылдың ақпан айында онлайн сұхбатында Кэмпбелл Ньюман өзінің саяси философиясын еркіндікшіл деп сипаттады. Кэмпбелл мен Лиза Ньюман 2021 жылдың 25 шілдесінде LNP-ден кетіп қалғанын жариялады.