Кіріспе

Нацистік Германияның жоспарланған құжаттама орталығы.

Шектен шығаруларға қарсы орталық (Zentrum gegen Vertreibungen, ZgV) – неміс халқын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қуып шығу, сондай-ақ этникалық тазалаулар туралы құжаттарды сақтау үшін жоспарланған Германияның құжаттама орталығы. Жобаны "Қуғыннан зардап шеккендер федерациясы" бастамамен құрылған "Қуғыннан зардап шеккендерге қарсы орталық" қоры іске асыруға арнады.

"Қосқынға қарсы қор" федерациясының "Қосқынға қарсы қор"

Шетке шығарылғандар федерациясы (Bund der Vertriebenen, BdV) – неміс босқындары мен жер аударылғандардың әртүрлі ұйымдасқан топтарының Германиядағы үкіметтік емес бас ұйымы. Федерацияның мақсаты – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін немістердің қашуы мен қуғын-сүргінін құжаттау. Бұл көрмені кеңейту және оған тұрақты орын табу үшін 2000 жылдың 6 қыркүйегінде Қуғын-сүргінге қарсы орталық қоры (Stiftung Zentrum gegen Vertreibungen, ZgV) құрылды.

Халық және қолдаушылар

Ғылыми кеңес құрамында Йорг Баберовски, Арнульф Баринг, Питер Бехер, Лотар Галл, Бернхард Граф, Хельга Хирш, Уолтер Хомолька, Эккарт Кляйн, Хильмар Коппер, Рудольф Куцера, Отто Граф Ламбсдорф, Хорст Мюллер, Кристоф Пан, Рюдигер Сафрански, Кристоф Стольцл, Кристиан Томусхат, Кристян Унгавари, Георг Уайлдман, Майкл Вольфсон, Альфред Морис де Заяс және Зоран Зилетич кірді немесе кірген. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі бірінші жоғарғы комиссары доктор Хосе Аяла Лассо, Германия канцлері Ангела Меркель, Нобель әдебиет сыйлығының лауреаты және Холокосттан аман қалған Имре Кертес, Йоахим Гаук, Милан Хорачек, бұрынғы австриялық тәж мұрагері Отто фон Габсбург, сондай-ақ Гвидо Кнопп, венгр романышы Гёрджи Конрад және Кристиан Томушат сияқты тарихшылар да орталықты қолдады.

Сын

2003 жылы Ханс Хеннинг Хан, Ева Хан, Александра Курт, Самуэль Зальцборн және Тобиас Вегер бастаған, негізінен неміс, чех және поляк тарихшылары қол қойған бірнеше жүз адамдық петицияда, ұсынылған Орталықтың түріне қарсылар орталықтың "тарихи контекстсіз өткеннің бір жақты бейнесін қалыптастырып, таратады" деп алаңдады және "өткенді контексттен шығару" мен "әлеуметтік шиеленістерді этникалық сипатқа енгізу" қаупін көріп отырды. Неміс еврей жазушысы Ральф Джордано осы себеппен алғашқы қолдауын кері алып, бірақ Штайнбахты Польша тарапынан жасалған соңғы жеке шабуылдардан қорғады, оны жала жапқандық деп атады. Бұрынғы Германияның сыртқы істер министрі Йошка Фишер: "Бұл неміс соғысының құрбандарына арналған мұражай бола алмайды. Немістер басқаларды айыптауға құқығы жоқ".

Польшадағы сын

Польшадағы сыншылар орталықтың идеясына қарсылық білдіріп, оның неміс халқының қасіретін еврейлер мен поляктардың қасіретімен теңестіретінін, сондай-ақ соғыстың құрбандары мен оларды қысымға ұшыратқандардың арасында моральдық теңдік орнатуға тырысатынын айтады. Варшава геттосы көтерілісінің соңғы тірі қалушысы Марек Эдельман бұл жобаны ұлтшылдық, мақтаншылдық және жобаны қолдаушылардың саяси мақсаттарына қызмет ету деп сынады. Эдельманның сөзіне қарағанда, немістерден қуылған басқа ұлттар осындай ескерткіштерді салған жоқ, тіпті олар немістерге қарағанда ауыр тағдырға ұшыраған болса да. Польша үкіметі Эрика Штайнбахтың поляк-неміс тарихына қатысты мәселелерге қатысуына қарсы, сонымен бірге тоталитарлық режимдер мен олардың құрбандарын еске алуға арналған "Еуропалық естелік және ынтымақтастық желісі" деп аталатын халықаралық орталықтар желісін қолдайды.