Кіріспе

Наруто Узумаки (うずまき ナルト) (/nɑː//r//u//t//oʊ/) – Масаши Кисимото жазған «Наруто» мангасы мен аниме сериясының басты кейіпкері. Ол, құпия Жасырын Жапырақ ауылынан (木ノ葉隠れ) шыққан ниндзя. Бала кезінде Нарутоны Тоғыз Құйрықты Жын Тұлқысы – Конохагакуреге шабуыл жасаған және оның денесінде мөрленген зұлым жаратылыс – мазақтап, оқшаулатқан. Осыған қарамастан, ол ауылының басшысы, Хокаге болуға ұмтылады, осылайша олардың құрметін алуды армандайды. Оның бейжай, оң көзқарасты және көңілді мінезі оған басқа Конохагакуре ниндзяларымен, сондай-ақ басқа ауылдардың ниндзяларымен достық қарым-қатынас орнатуға көмектеседі. Наруто серияның фильмдерінде және франшизаға байланысты басқа да медиада, соның ішінде бейне ойындар мен түпнұсқа бейне анимацияларында (OVA) пайда болады, сондай-ақ «Боруто: Наруто Келесі Буыны» жалғасында ол Хокаге, ал оның ұлы Боруто Узумаки – басты кейіпкер. Серияның басында Нарутоны жасағанда Кисимото кейіпкерді «жағымсыз және ақымақ» етіп сақтады, бірақ оған идеалды батырдың көптеген қасиеттерін қосты. Кисимото кейіпкердің өткеніне трагедияны қосып, Нарутоға қараңғы жақ берді. Ол Нарутоның бейнесін бірнеше рет өзгертіп, кейіпкерге жас көрермендерге сәйкес келетін қарапайым киімдер берді. Кисимото сюжеттің екінші бөлігі үшін оның дизайнын өзгертті, ол бірінші бөлімнен екі жарым жыл кейін басталады. Нарутоның дауысын түпнұсқа анимациялық серияда Джунко Такеучи, ал ағылшын тіліндегі нұсқасында Майл Фланаган сомдады. Нарутоға негізделген тауарлардың ішінде мүсіндер мен кілт сақиналары бар. Нарутоның кейіпкерлік дамуы аниме және манга басылымдарында жоғары бағаланып, ғалымдардың назарына іліккен. Кейбіреулер оны басқа мангалар мен анимедегідей типтік кейіпкер деп санағанмен, басқалары оның жекелігі мен дамуын мақтап, оның ұқсас туындылардағы стереотиптерден қашыс екенін айтты. Бұл кейіпкер әдебиетте зерттеулер тақырыбы болды, оның ерекшелігі мен өсуі оны көркем әдебиетте ерекшелендіреді.

Бастапқы тұжырымдамасы мен әсерлері

1990 жылдары жаңа манга авторы Масаши Кисимото Нарутоны аспаз ретінде бейнелейтін жеке тарау жазуға тырысты, бірақ бұл нұсқа басылып шықпады. Кисимото бастапқыда Нарутоны түлкіге айнала алатын бала етуді жоспарлаған, сондықтан ол осы идеяға негізделген 1997 жылғы «Акамару Джамп» журналының жазғы саны үшін Нарутоның жеке тарауын жасады. «Наруто» жеке тарауын және өзінің басқа туындысы «Каракуриді» салыстырғанда, Кисимото бұрынғысының басты кейіпкері «Каракуридің» басты кейіпкерінен гөрі көбірек қызығушылық тудыратынын түсінді. Кисимото Нарутоның «шынайы» күлкісі, «Каракуридің» басты кейіпкерінің ашкөз көрінісіне қарағанда жақсы қабылданғанын атап өтті. Тағы бір жеке тараудың, «Марионың» табысынан кейін, Кисимото «Наруто» сериясін жазуға кірісті, онда ол бұрынғы жеке тарауынан басты кейіпкерді қайта пайдалануды жоспарлады. Кисимото алғашқы екі тарауды оқырмандарға кейіпкердің тартымдылығын көрсету үшін жазды, содан кейін қиындықтарға қарамастан, басқа кейіпкерлерге көшті. Екінші тараудан кейін Кисимото басқа басты кейіпкерлерді енгізді, бірақ Сасуке Учихамен және Нарутоның Сакура Харуноға деген үнемі сәтсіз махаббаты сияқты жаман қарым-қатынастарды көрсетті. Манганың сюжеті Нарутоның көптеген шайқастар арқылы ересек болу жолындағы өсуін көрсетуді және оқиғаның аяқталуын көруді мақсат етті. Сериялық нұсқада Кисимото Нарутоны құруда идеалды кейіпкерге тән қасиеттерді қосты: тікелей ойлау, ойшаулық және «Дракон шары» франшизасынан Гокуға тән ерекшеліктер. Нарутоны «жасыраушылықтан ада және ақымақ» ету үшін Кисимото оны ешкімге ұқсатудан аулақ болды, оның орнына оны өткенінің ауырлығынан туындаған қараңғы жағы бар, қарапайым адам ретінде бейнеледі. Осыған қарамастан, ол әрқашан оң көзқарасқа ие, бұл оның ерекшелігін анықтайды, деді Кисимото. Жалпы алғанда, Нарутоның мінезі балалық; жаратушысы осы қасиетті суреттерінде көрсетуге тырысты. Мысал ретінде Кисимото 10-шы томның мұқабасын келтіреді, онда Наруто бала сияқты тасбақаны еліктейді. Наруто Кисимотоның жарық көрген алғашқы мангасы болды, және ол қиын жағдайларда Нарутоның бет-әлпетіне назар аударды. Ол: «Нарутоның көрермендерге не ұнайтынын талқылау қиын, бірақ оның ақымақтығы оған тартымдылық сыйлайды деп ойлаймын», - деді. Ол Нарутоның жеңілістері оқырмандардың онымен бірге сезінуіне себеп болды деп сенді, бірақ ол Нарутоның енді жеңіліске ұшырағысы келмеді, бұл серияны жазудағы басты мақсаты болды. Кисимото Нарутоның ниндзя болуға деген құштарлығының манга суретшісі ретінде табысқа жетуге деген өзінің амбициясына негізделгенін айтты. Серия дамыған сайын, Кисимото Нарутоның ересек нұсқаларын бұрынғы қателіктерді қайталамау үшін наив идеалистер ретінде жазды. Бірақ сонымен бірге Кисимото оны үміт символы ретінде бейнеледі, бұл серияның аудиториясы үшін маңызды. Нарутоның түпнұсқа жапондық нұсқаларында Наруто көбінесе сөйлемдерін «ттебайо» деген қосымшамен аяқтайды (бұл ағылшын тіліндегі «білесіз бе?» сөзіне ұқсас әсер береді). Кисимото Нарутоға балалық тіркес бергісі келді, сонда «даттебайо» ойына келді; ол бұл тіркестің Нарутоның мінезін толықтырады және оны еріншектікпен көрсететін тілдік ерекшелік ретінде қызмет етеді деп сенді.

Даму

Әншілер Наруто, Сасуке және Сакураны Гарри Поттер кітаптарындағы үш басты кейіпкермен салыстырғаннан кейін, Кисимото екеуінің де мансабын сыныпта бастағанын атап өтті, бірақ бұл ұқсастық кездейсоқ болғанын қосты. Серияның алғашқы тарауларында Кисимото Нарутоның Минато Намиказеден туғанын ойламаған. Бірақ уақыт өте келе, манга авторы Минатоның Конoha-дағы Хокаге тауында көрсетілген бейнесін Нарутоға ұқсату үшін өзгертіп, әсіресе олардың тікенді шаштарына назар аударды. Алайда, тым көп ұқсастықты азайту үшін Кушина Узумаки кейіпкері Нарутоның сыртқы келбетіне ұқсатып жасалды. Кисимотоның «Наруто» сериясында жасаған барлық ұстаз-оқушы қарым-қатынастарының ішінде Наруто мен Жирайя арасындағы қарым-қатынас оның ең сүйіктісі. Жирайяның Ауырсыздай (Pain) шайқасындағы соңғы сәттерінде, ол Ауырсыздан шыққан көптеген денелердің шығу тегін ашып, соңғы күшін Нарутоға кеңес ретінде жіберді, осылайша Наруто оны жеңе алатын болды. Бұл жазушыға үлкен әсер етті, сондықтан ол Нарутоның Сасукеге соңғы жекпе-жегінде Нагатомен қарым-қатынас жасағандай кешірім етуін шешті. 2013 жылы, «Наруто» өзінің шыңына жеткенде, Кисимото Нарутоның әке болу идеясын ойлады. Осының нәтижесінде Наруто мен Хинатаның тұңғыш ұлы – Боруто Узумаки дүниеге келді. Кисимото Борутоның әкесі сияқты болуын қалады, бірақ сонымен бірге олардың арасында айырмашылықтар да болсын деді. «Боруто: Наруто Келесі Буын» (Boruto: Naruto Next Generations) дамуына байланысты Боруто туралы көп мәлімет беруге ниеті болмаса да, Боруто Нарутодай тікелей емес екенін қосты. 2015 жылғы «Боруто: Наруто Фильмінде» Кисимото Боруто мен Нарутоның қарым-қатынасын өз ұлдарымен болған қарым-қатынасына ұқсатып дамытты. Ересек Нарутоны бейнелеуде Кисимото кейіпкерді жас кезіндегі соғыс батыры сияқты салқын көрсетуді қаламады, себебі Нарутоның Борутоға күшті әке болуы оқиға үшін тым жаман болар еді. Оның орнына, Кисимото фильмде Боруто мен Наруто арасындағы әке-бала қарым-қатынасын көрсетуді қалады. Манга авторы Микио Икемото Нарутоның ұлына үлкен Расенган жасауға көмектесетін көрініс Борутоны суреттеген кездегі сүйікті көрінісі болғанын айтты, себебі осы сәтте ол Нарутоның өткенін «НАРУТО сериясының салмағын және оның ұзақ тарихын сезінген» нүктеге дейін суреттеуге тура келді.

Жарыстық

Сериалдың басында Кисимото манганың болашағына көңілі толмады, өйткені оның ойынша, сериалдың танымал болуы үшін бірдеңе кем. Бас редакторының кейіпкерге қарсылас беруді ұсынғаннан кейін, Кисимото Сасукеге Такехико Иноуэдің жекпе-жектерге толы «Slam Dunk» мангасынан әсер алды. I бөлімнің шешімінде Наруто мен Сасуке өмір-өлім үшін күреседі, бұл күресті Pierrot студиясынан Ацуши Вакабаяши режиссерлік етті. Сұхбатында режиссер анимацияның жаңа идеялар табу үшін Хоккайдодан Машу көліне жасаған саяхатынан шабыдаланғанын айтты. Вакабаяши кейіпкерлердің қозғалысын өзі салған раскадровкаларға сәйкес етіп, көңілді көріністер жасауды көздеді. Наруто Тоғыз Құйрықты Жын Түлкінің ықпалымен ашуға берілгенде, Норио Мацумото Нарутоны жануар сияқты көрсетуге тырысты, ал Вакабаяши Нарутоның қарсыласына тең болуын қалады. Топ 1970-ші жылдардағы «Ашита но Джо» сияқты бокс серияларынан, әсіресе оның басты кейіпкері Джо Ябукиден шабыдаланды, ол көрермендердің қолдауына ие болған әлсіз жауынгер ретінде танымал болды. Дегенмен, команда екі ниндзяның бір-біріне басымдық бермей, тең дәрежеде болуын қамтамасыз ету үшін мұқият жұмыс істеді. Сериалға түсіру басталғанға дейін Кисимото финалда Наруто мен Сасуке арасындағы жекпе-жек болатынын шешті. Ол бұл қақтығысты Нарутоның Сасукеге кешірім көрсетуімен аяқтауды, сондай-ақ мангада олардың соңғы шайқасы ретінде көрсетуді жоспарлады, Нагатоға кешірім бергендей. Аниме қызметкері Чэнси Хуан осы жекпе-жекті анимацияға бейімдеу кезінде топтың Сасуке мен Нарутоның киімдері мен шаштарындағы өзгерістерді көрсете отырып, әр көріністегі әрекетті мұқият бейнелегенін айтты. Хуан бұл жекпе-жекке бірден 70 монтаж жасағандықтан шаршағанын жеткізді. Pierrot студиясы Сасуке мен Наруто арасындағы соңғы жекпе-жекті ең үлкен қиындықтардың бірі деп санады, өйткені оны мангадан бейімдеуге бір ай уақыт кетті. Режиссер Хироюки Ямашита өзі шайқастың режиссері болуға бел буды, бұл тәжірибесіне орай аниме командасының көпшілігін қуантты. Сценарий үшін Pierrot CyberConnect2 компаниясынан көмек алды, олар «Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4» ойыны арқылы осы шайқасты бейімдеген болатын. Ұрыстағы әрбір қозғалысты шынайы көрсету қажеттігі туды, Сасукеге қорқынышты көрініс беру және екі жауынгердің бір-бірін өлтіруге дайын екенін көрсету үшін шаштың қозғалысын жасау қажет болды, бұл Нарутоның осы тағдырдан қашуға тырысуына байланысты кейбір көрермендерді шатастырды. Сасукенің Чидори және Нарутоның Расенган шабуылдары арасындағы соңғы шайқаста сериалдың басқа көріністерінен сілтемелер пайдаланылып, көрерменге күшті эмоциялық әсер етуге тырысты. Қызметкерлер бұл жекпе-жек аяқталғаннан кейін Сасуке бетінің бастапқыдан гөрі тынышталғанын, оның кешіріміне орын ашуға мүмкіндік бергенін атап өтті. Кисимото серияның финалында қолданған символика - Нарутоның Сасукеге бастапқы банданасын қайтаруы, олардың байланысы қайта жақсырғанын және енді бір-бірін өлтіруге себеп жоқ екенін көрсетеді.

Махаббат қызығушылықтары

Нарутоның романтикалық серіктесі манганың басында-ақ шешілді. Хината Хюга Нарутоны серияның басталуына дейін, тіпті оның академиялық ұстазы Ирука Уминодан бұрын-ақ құрметтегендіктен, Кисимото олардың бір-біріне жарасымды екенін сезінді. Бұл оның әйеліне ұнамады, ол Нарутоның Сакура Харуноға үйленуін қалаған. Фильм жасаушылар Наруто мен Хинатаның қарым-қатынасына арналған «Соңғы: Наруто» фильмін жасағанда, Кисимото жобаны жетекшілік етуді шешті. «Соңғы: Наруто» фильмін түсіргенде Хината Нарутоға қызыл шарф тігеді. Бұл Кисимотоның әйелі бір кезде солай жасаған, ол фильмді дамытып жатқан команданы күлдірді. Сценарист Маруо Кёдзука фильмде Наруто, Хината және Тонери Оцуцуки арасындағы махаббат үшбұрышын көрсеткісі келгенін айтты. Бастапқыда Наруто Хинатаның оған деген сезімдерінен бейхабар болса да, фильм барысында оларды мойындап, жауап бере бастайды. Хинатаның кейіпкері де фильмде дамыды, Кёдзука оның Нарутоға деген сезімдерін ұмытып, Тонеридің ұсынысын қабылдауы керек екенін, сонда ғана ол Ханабиді таба алатынын айтты. Осы сахнада Кёдзука Хинатадан бас тартқаннан кейін Нарутоның ең қиын сәтін көрсеткісі келді. Содан кейін ол Нарутоны қайтадан батыр етеді, ол міндетін кез келген құнмен аяқтауға бел буады. Бірнеше «Наруто» сериясының аниматоры Чэнси Хуан «Наруто Шиппуденде» жұмыс істей бастағаннан бері осы жұпты ұната бастады, көбінесе олардың сахналарын, әсіресе соңғы аркадағы Хината Нарутоны Неджи Хюганың өлімінен кейін тыныштандырған сахнасын салуға тырысты. Фильмді жасау кезінде ол Кисимотоға «Соңғы» фильміне келіскені үшін алғыс айтты. Ол олардың ересек өмірін тартымды жұбайлар ретінде көреді, бірақ демографияға сәйкес келмейтін видеоны жоюға мәжбүр болды, ол сынға ұшырады.

Дизайн

Нағыз ниндзя көзге түспеу үшін көк түс киеді, бірақ Кисимото Нарутоға шонен жанрына сәйкес келетін қызғылт сары түсті комбинезон кигізді. Наруто қолданатын заттарында спиральдар жиі кездесетін болғандықтан, дизайнер костюмге осы үлгілерді енгізді. Алғашқы суреттерде Наруто ботинка киген болып бейнеленген, бірақ Кисимото оларды сандалдармен ауыстырды, себебі ол аяқ саусақтарын салуды ұнатады. Наруто бұрын киетін қорғау көзілдірігін хитай-ите, яғни шиноби бас киімімен алмастырды, өйткені оны салуға тым көп уақыт кетіп жатты. Киімнің түс палитрасын таңдау – ең қиын шешімдердің бірі болды. Кисимото өзінің кейіпкерінің сары шашы мен көк көзіне риза болды, мұндай түс жапон анимесі мен мангасында сирек кездеседі. Американдық "Shonen Jump" журналының редакторы атап өткендей, бұл халықаралық оқырмандарға да ұнады. "Наруто: Нинджалар қақтығысы" видео ойындары сериясында Нарутоны қызыл чакрамен сипатталатын Демон Түлкінің түрленуінің әртүрлі сатыларында ойнауға болады. Кисимото ойындағы осы формалардың бейнеленуінен шабыттанды, 26-шы томның манга мұқабасына олардың біреуін көшірді. Нарутоның 2-бөліміне арналған дизайнын жасағанда Кисимото кейіпкердің киімін қызғылт сары және қара түсті жоғары жағынан, қызғылт сары шалбарға және қара сандалдарға ауыстырды. Акацуки ұйымының мүшесі Пейнмен шайқасқанда оған төменгі жағында қара жалыны бар қызыл плащты да берді. Нарутоның маңдайшасының қорғанысын кеңірек етіп жасады, бұл оның қастарын салуды жеңілдетті, бұл мәселе бұрынғы дизайнында оны мазалаған еді. Сондай-ақ, Нарутоның шалбары кейіпкерді тым балағаттап көрсетеді деп атап өтті. Бұл кемшілікті жою үшін Кисимото оларды иіп жасады, осылайша оған ересек көрініс берді. Ол Нарутоға осы бейнені әрекетті көрінетін сахналарда ерекшелену үшін берді.

Дауыс берушілер

Наруто рөлінің жапондық бейімделуіне ер адам дауыс беру актерін іздегенмен, көптеген ер адамнан актер Жунко Такеучи таңдалды. Алғашқы эпизодты жазғанға дейін Такеучи сценарийдің бірнеше жолдарын байқады, олар Нарутоның дауысын анықтауға көмектесті. Ол ІІ бөлімнің анимациялық бейімделуінде жас Нарутодан ескі Нарутоға ауысу қиындықтарын атап өтті. Ол Нарутоның кейіпкері жасы үлкен және жетілмеген кезде, жас, жетілмеген кейіпкерге дауыс бергеннен кейін бір аптадан кейін екінші бөлімнің бірінші сериясын түсіруге мәжбүр болды. Персонажға дауыс бергеннен кейін тоғыз жыл өткеннен кейін, Такеучидің Нарутоға деген пікірі өзгерді, өйткені ол "өте сенімді жас жігіт" болды. Нарутоның өсіп-жетілуіне қатысты Такеучи оқиғаға қуанышты болды және Нарутоның Хинатамен қарым-қатынаста болатынына үміттенді. Сценарийді оқығанда Такеучи Нарутоның марқұм құдасы Жирайяны еске алды. Ол Нарутоның махаббат туралы мәлімдемесі кейіпкердің өсуінің ең маңызды бөлігі болғанымен, оның шынайы табиғаты сол кезде өзгермеген деп ойлады. Такеучи оқиғаға риза болғандықтан, көрермендер оның пікірімен келіседі деп ойлады. "Борото: Наруто фильм" фильмі үшін Такеучи Нарутоның алғаш рет оны дауыстағаннан бері қалай өскеніне таң қалды, бұл тек жас немесе жаңа жұмыс идеясы ғана емес, сонымен қатар ол әке болғаны туралы да. Нәтижесінде ол Борутоның дауысты актер Юко Санпеймен достық қарым-қатынас орнатты. Такеучи ересек Нарутоның жазуы оның жас кезіндегіден өзгеше болды деп сезінді, өйткені оның мінезі де өзгерді, ол оны алғаш рет дауыстаған кезде әңгіменің мұндай өсуін ешқашан көрмегенін тамашалады. Нәтижесінде кейіпкердің өсуін қалай көрсету керектігі туралы ішкі қиындықтар туындағанын айтады. Аниме-дің ағылшын тіліндегі нұсқасының продюсерлері Нарутоны қою ең қиын кейіпкер екенін айтып, Майл Фланаганның "Нарутоны 12 жастағы баладан бастап, біз жақсы көруге үйренген, ерте жастан бастап, маңызды жағына дейін түсіргенін" қосты. Фланаган Джунко Такеучидің орындауын тыңдаудан аулақ болды, өйткені ол оған еліктегісі келмеді, кейіпкерге өз дауысын дамытқысы келгенін айтты. Оның өнерін Нарутоның ерінбей сөйлеуі және кейіннен өзіне деген сенімділігі жоғарылағаны ретінде бағалады. 2014 жылғы сұхбатында Фланаган өзінің сынағынан бұрын Наруто туралы ешқашан естімегенін мәлімдеді. Ол таңдалғаннан кейін шоуды қарап шықты және ағылшын тіліндегі дубляждың шығуы танымал болады деп ойлады. Ол өзінің мансабында басқаларға қарағанда Нарутоның дауысын бергені үшін көбірек танымал, бірақ кейбір жанкүйерлер Нарутоның дауысын әйел береді деп күтпеген. Фланаган мен Аманда К. Миллер (Борото) екі отбасы мүшелерінің табиғаты әртүрлі болғанына қарамастан ұқсас екенін тапты. Фланаган өзінің кейіпкерінің жылдар бойы қалай өзгергеніне таң қалды, бірақ ол әлі де оған бірдей екенін сезінді, жас Нарутоға дауыс беру үшін оралғанда Нарутоға қайтадан дауыс беру қиын болды. Таңбаның өзгеруіне қатысты Фланаган дублерлер Нарутоның жасына қарамастан оны алмастырмағандарына таң қалды, бірақ бұл жапон сериалдарында жиі кездесетін нәрсе деп санады.

Қысқаша мазмұны

12 жастағы жетім бала, сары, тікенді шашы және көк көзі бар Наруто Узумаки Конохагакуреде ниндзя ретінде бітіреді, сонымен бірге мұғалімі Ирука Уминомен байланыс орнатады. Наруто бала кезінде қорландығынан назар аударуға тырысады. Қабылдануға және құрметке ие болу үшін, ол Конохагакуренің Хокагесі болуға және қиындықтарға қарамастан, барлық бұрынғы басшылардан асып түсуге бел буады. Ниндзя болып келе жатырғанда, Наруто бұрын болмаған достық қарым-қатынастар құрады, олардың кейбіреулерін отбасылық байланыстарға айналдырады. Ересек болғанда, Наруто Конохагакуре ауылының жаңа Хокагесі болу жұмысының өзіне отбасы болғанын айтады, бұл оған Үшінші Хокаге Хирузен Сарутобиден үйренгені. Осының салдарынан, ол ұлы Борутомен қарым-қатынасы нашарлайды, себебі ол туған-туысқандарымен азаматтық уақыт өткізеді. Ниндзя болуға тырысқанда, Наруто өзінің Джинчурики екенін білгенде үрейленеді, бірақ оның ұстазы Ирука Уминодан, оны әкесі секілді қабылдайды. Қуатты Көп Көлеңке Клондарының Жұтысын (Multi Shadow Clone Jutsu) үйренгеннен кейін, пайдаланушының физикалық көшірмелерін жасау қабілетіне ие болған Наруто ниндзяға айналады. Ол Какаси Хатаке басшылығымен ниндзялар тобына қосылады, онда Сасуке Учиха мен Сакура Харуномен дос болады. Бұл оның 7-топқа тағайындалған сыныптастары: Сасуке Учиха, ол ниндзя академиясында алғаш кездескеннен бері онымен бәсекелеседі, және Сакура Харуно, ол Сасукеге ғашық, бірақ оның сезімі өзара емес, себебі ол Сасукеге құмар. Ниндзя дәрежесін арттыру үшін тексерілгенде, Наруто аңызға айналған ниндзя Жирайямен кездеседі және одан шайқаста көмектесу үшін бақаларды шақыруды, сондай-ақ Тоғыз Құйрықтың чакра энергиясының бір бөлігін басқаруды үйренеді. Емтиханды Конохагакуреге қылмыскер Орочимару мен Сунагакуре ниндзяларының шабуылы тоқтатады. Наруто құмдық ауылдың бір құйрықты Джинчурики Гаараны жеңіп, оған өмір сүрудің жақсы жолы бар екеніне көндіреді. Көп ұзамай Наруто Акацукиді, оның денесінен Тоғыз Құйрықты алуға тырысатын қылмыстық ұйымды табады. Жирайя оларды бірінші кездесуде ығыстырса да, оның мүшесі Итачи Сасуке ағасы және олардың отбасын өлтірген адам екенін білгеннен кейін, Акацуки әлі де Нарутоны ұрлауды жоспарлайды. Жирайямен бірге жаңа ауыл басшысын іздеуге барып, Наруто сондай-ақ шабуыл үшін чакра шарларын қолдануға арналған Расенганды (螺旋丸) үйренеді. Сасуке Итачиді өлтіру үшін Орочимарудың күштеріне қосылу үшін ауылды тастап кеткенде, Наруто Сакураға берген уәдесі бойынша оны құтқару тобының құрамына кіреді. Екеуі өздерінің жолдарын табады, бірақ Наруто Сасукеден бас тартпайды, оның келесі кездесуіне дайындалу үшін Жирайямен бірге екі жарым жылға кетеді.

ІІ бөлім

Екі жарым жылдық оқудан кейін Наруто Конохаға (Жапырақ ауылына) оралып, Гаараны Акацукидан құтқарып, олардың қауіп-қатеріне қарсы белсендірек күресуді бастайды. Оларға қарсы күресу үшін Наруто Какашимен бірге Расенганды өзінің жел элементі чакрасымен үйлестіріп, Желді босату: Расеншурикен (風遁・螺旋手裏剣) шабуылын жасайды, бұл Акацуки мүшесі Какудзудың жеңіліске ұшырауына себеп болады. Акацуки нысанаға алғанмен, Наруто Сасукені табуға және қайтаруға белсенді күш салады, ол әрі қарай Орочимарудан құтылып, кек алу ниетімен әрекет ете бастайды. Уақыт өте келе, Тоғыз Құйрықтың күшін пайдалануға қарсы тұрғанымен, оның ықпалы кеңейе түсіп, рационалдығын жоғалта бастайды, себебі чакра құйрықтар түрінде көбейеді, соның салдарынан Құйрықты Аң оның денесін бақылауға алады. Бұл оның жолындағы барлығын жойып, ашуға толы шабуылға шығуына әкеледі. Жирайяның Акацуки басшысы Пейнмен қаза болғанын білгеннен кейін, Наруто болашақ кездесуге дайындалып, жабық стильдегі Сенджитсуды (仙術) үйренеді – бұл тыныштық арқылы табиғи энергияны жинау арқылы күшті арттыру қабілеті, сонымен қатар Расеншурикенін жетілдіреді. Кездескенде, Наруто темір таяқтармен жерге бекітіліп, Хината Хюга оны қорғауға тырысқанда Түлкінің чакрасын жоғалтады. Осы сәтте Наруто әкесі Минато Намиказемен ішкі әлемінде кездесіп, оның Төртінші Хокаге екенін және Түлкіні Наруто оны Акацукинің негізін қалаушы Тобиге қарсы қолдана алуы үшін мөрлегенін біледі. Минато Түлкіні тоқтатып, Наруто денесін қайта бақылауға алады және Пейнді жеңеді. Екеуінің де Жирайяның шәкірттері екенін білген Наруто оны Акацукиден кетуге көндіреді, осылайша Жирайяның жақсы ниндзя әлемін құру жолын жалғастыруға тырысады. Наруто Сасуке Жапырақ ауылына шабуыл жоспарлап отырғанын білгенде, онымен күресуге шешім қабылдайды, егер Наруто оны құтқара алмаса, бұл екеуінің де өмірін аяқтайды. Алдағы шайқасқа дайындалу үшін, ол сегіз құйрықтың тасымалдаушысы, Қойшы Б-нің шәкірті болып, Кураманың күшін толық бақылауға алады. Ол қайтыс болған анасы Кушина Узумакидің көмегімен сәттілікке жетеді, ол мөрге өзінің чакралық ізін қалдырған, осылайша келген уақытта ұлын қайта көру мүмкіндігіне ие болады. Наруто барлық жолдастары оны қорғау үшін Тобидің әскерімен күресіп жатқанын білгенде, Қойшы Б-ні шайқасқа қосылып, ақырында Курамамен ынтымақтасады. Шайқас барысында Наруто Алты Жолдың Данасы Хагоромо Оцуцукимен кездеседі, ол оған күшейтілген Сенджитсуды – Алты Жолдың Сенджитсуын сыйлайды. Сасукемен бірлесіп, он құйрықты пайдаланып жүрген Тоби мен Мадараға қарсы тұрғаннан кейін, олар Кагуя Оцуцуки есімді үлкен қауіпті мөрлеуге тиіс, ол он құйрықтың түрінде. Кагуяны жеңіп, 7-топтың қалған мүшелерінің көмегімен мөрлегеннен кейін, Наруто ниндзя әлемінің болашағына қатысты келіспеушіліктерінен туындаған Сасукемен күресуге мәжбүр болады. Екеуі де бір қолдарын жоғалтқаннан кейін, Наруто мен Сасуке татуласады. Кейін ол Бірінші Хокаге жасушаларынан жасалған жаңа қол алады. Көп жылдар өткен соң Наруто Хинатаға үйленеді және екеуінің екі баласы – Боруто мен Химавари Узумаки дүниеге келеді. Эпилогта ол жетінші Хокаге (七代目火影) болады.

Боруто сериясында

Манганың "Наруто: Жетінші Хокаге және Қызыл көктем" бөлімінде Наруто мен оның одақтастары Шин Учиха деп аталатын Учиха бастаған жаңа Акацуки ұйымын жеңуге аттанады, себебі Сасуке Кагуяның ізбасарлары оларға шабуыл жасауы мүмкін деп қауіптенді. "Боруто: Наруто фильмінде" (2015), сериалдың эпилогынан кейін оқиғалар өрбіседі, онда Нарутоның Хокаге лауазымы ұлы Борутомен қарым-қатынасын шиеленістіреді, өйткені оның міндеттері оны жиі отбасынан алшақтатты. Ниндзя емтихандары кезінде Наруто Кагуяның тайпаластары Момошики мен Киншики тарапынан ұрланып кетеді, бірақ оны ұлы Боруто, Сасуке және Каге құтқарып, Момошикиді жоюға көмектеседі. Осы шайқас барысында Наруто мен Боруто татуласады. "Боруто: Наруто Келесі ұрпақтар" мангасы шалқар болашақта басталады, онда Нарутоның жауы Каваки оның қаза тапқанын немесе із-түзсіз жоғалғанын мәлімдейді. Анимеде Боруто ниндзя болмас бұрын Наруто көбінесе жаңа отбасымен бірге көрінеді. Мангада, жас Каваки Наруто тарапынан асырап алынады, ол "Кара" тобынан қашқаннан кейін. Наруто балаларын қорғау үшін "Караның" мүшелерімен қақтығысады, ал ауыл Оцуцуки кланы "Караның" мүшелері арқылы қайтадан шабуыл жасауды жоспарлап отыр деп қорқады, сондай-ақ Боруто мен Каваки "Карма" деп аталатын қарғыс белгісімен күйінеді. "Караның" басшысы Ишики Оцуцукиге қарсы шайқаста Наруто мен Курама өздерінің чакраларын біріктіреді, бұл олардың өміріне қауіп тудырады. Кейін Курама Нарутоға осы біріктіру туралы жалған айтқанын мойындайды, егер ол Кураманың өлімін білсе, жаңа күштерін пайдаланудан бас тартатынын сезінеді және ол арғы өмірге көшеді. Наруто "Караның" қалған мүшелерімен күресін жалғастырады. Кавакидің Нарутоны қорғауға деген құштарлығы оны Хинатамен бірге басқа өлшемге жібереді, онда олар қазіргі шайқастар аяқталғанша қартаюсыз тұтқын болады.

Жеңіл романда

Наруто сонымен қатар серияның эпилогты жарық романдарында да пайда болады. Біріншісінде, әлі де протездік қолын алмаған күйінде, досы Саймен бірге Гарио есімді қауіпті ниндзяны ұстауға миссияға шығады. Екіншісінде ол Сунагакуре ниндзясы Темаридің командасымен одақтасып, Наруто Хокаге болғаннан кейін бірге жұмыс істеуге уәде берген жоғалған Шикамару Нараны іздейді. Ол «Сакура Хиденде» қысқаша көрінеді, онда ол Хинатамен бірге Сакураға қарсылас топтан көмектесуге тырысады. «Сасуке Хиденде» ол Сасукеге хабар жібереді, бұл оны Конохагакуреге оралуға көндіреді. Соңғысында, «Коноха Хиденде» Наруто бұрынғы ұстазы Ирука Уминоны үйлену тойына әкесінің орнына шақырып, Хинатаға үйленеді. Мирей Миямотоның романы Нарутоның әке болу өміріне арналған. «Наруто Ретсуден» романы Нарутоның өмірі бойы Кураманың чакрасына сүйенуі салдарынан ауруға шалдығуы туралы айтады.

Басқа медиада

Сериалдың басты кейіпкері ретінде Наруто сериалдың барлық фильмдерінде пайда болады. Ол әдетте Конохагакуредегі жолдастарымен бірге миссияға қатысатын басты кейіпкер ретінде көрінеді. "Наруто: Шиппуден фильмі" - Нарутоның екінші бөлімдегі алғашқы бейнесі. "Road to Ninja: Naruto the Movie" фильмінде Менма есімді кейіпкердің баламалы нұсқасы фильмнің басты антагонисі ретінде пайда болады. "Соңғы: Наруто фильмінде" сериядағы оқиғалардан кейін орын алатын оқиғаларда, Наруто Тонери Оцуцукимен кездеседі; фильмнің шыңына қарай, Наруто мен Хината қарым-қатынасқа түседі, бұл олардың некелеріне әкеледі. Фильмнің басты сюжеттік жетекшісі Кисимото сериалдағы романтикалық көріністерді жазудан ұялғандығын мойындады. Алайда, Наруто мен Хинатаның алғашқы өбіскенін көргеннен кейін, ол екі кейіпкердің Наруто басталғаннан бері өсіп келе жатқанына байланысты қанағат пен қайғының араласуын сезінді; олар оның өз балаларына ұқсады. Наруто серия үшін шығарылған барлық төрт OVA-да да көрінеді: біріншісінде досы Конохамару Сарутобиге төрт жапырақты клейверді табуға көмектеседі, екіншісінде ниндзяны өз ауылына ертіп барып, ауылдың "Батырдың суын" ұрлаған қылмыскермен күреседі, үшіншісінде турнирге қатысады және төртіншісінде 7-топпен жұмыс істейді. Ол "Рок Ли және оның ниндзя достары" атты манганың қосалқы кейіпкері ретінде пайда болады, онда оның Конохагакуре ниндзясы Рок Ли басты кейіпкер. Наруто - Наруто видео ойындарындағы ойналатын кейіпкер. Бірнеше атауларда оның ерекше нұсқасына қол жеткізуге болады, ол Тоғыз құйрықты түлкінің күшімен күшейтілген. Ultimate Ninja сериясының бірнеше ойындарында ол Рок Ли мен Майт Гайдың костюмдерін киіп, олардың өзіндік техникаларын қолдана алады. "Naruto Shippūden: Gekitou Ninja Taisen EX" видео ойынында Нарутоның екінші бөлімдегі алғашқы пайда болуы көрсетілген. Сериалдың 10 жылдығына орай Масаши Кисимото Нарутоны Хокаге ретінде бейнелеген сурет салды. Бұл сурет кейін "Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 2" ойынында жасырын кейіпкер ретінде пайда болады. Наруто iOS және Android мобильдік ойынында да кездеседі. Ол бірнеше кроссоверлік видео ойындарда пайда болады, онда Наруто басқа манга кейіпкерлерімен күреседі; бұл ойындарға мыналар кіреді: "Battle Stadium D. O. N", "Jump Super Stars" және "Jump Ultimate Stars". Нарутоның аватары "Jumpland@Second Life" атты Jump Festa жарнамасы үшін MMORPG "Second Life"-те қонақ ретінде пайда болды. "Dragon Ball Z: Battle of Z" ойынында Нарутоның костюмі Гоку үшін баламалы костюм ретінде пайда болады. Нарутодан басқа, кейіпкер Кохей Хорикошидің "My Hero Academia" мангасының алғашқы танымалдылық сауалнамасында да пайда болды. Наруто мангасы аяқталғаннан кейін, Эйичиро Ода "One Piece" манга тарауының мұқабасын салды, онда Наруто "One Piece" кейіпкерлерімен бірге тамақтанады. Наруто 2021 жылдың қарашасында "Fortnite Battle Royale" ойынына қосылды. Наруто сонымен қатар "Жірі тамаша" "Наруто" (2015) және "Жірі тамаша" "Наруто: Акацукидің әні" (2017) -де, мангаға негізделген екі сахналық пьесада көрінеді. Нарутоның рөлін Кодай Матсука ойнайды.

Қарым-қатынастар

Оның басқа кейіпкерлермен қарым-қатынасы IGN-нің Чарльз Уайт пен Джейсон Ван Хорн, әсіресе Сасукемен бәсекелесуі арқылы, Нарутода "жетілу белгілерін" көрсеткендіктен, тартымды деп сипатталды. Дегенмен, оның Сасукені 1-бөлім аяқталғаннан кейін қайтарып алу тілегі, оның кейінгі күйзелісіне байланысты сынға ұшырады. Жапондық Charapedia сауалнамасында Наруто мен Сасукенің бәсекелестігі бірінші орынды иеленді. ANN-нің Джейкоб Хоуп Чепмен Наруто мен Сасукені "Анимедегі ең қаһарлы достас жауыздардың" бірі деп атады, олардың ұқсастықтарын және өлімге дейін соққан шайқастан кейін дос болуын ескере отырып. Оның басқа кейіпкерлермен романтикалық қатысы дау тудырды, себебі жанкүйерлердің бір бөлігі Сакура Харуномен қарым-қатынасын қолдаса, енділері Хината Хюганы жақты көрді. "Соңғы" фильміндегі Хинатамен арадағы романтикасы БАҚ-тан көптеген жағымды пікірлер алды. Кейбір сыншылар "Соңғы" фильмінің олардың қарым-қатынасына баса назар беріп, қысқартылуын тіледі. Charapedia сауалнамаларында оның Хинатаға деген махаббат білдіруі ең танымал мойындамалардың бірі болып қала берді. Ұлыбританиялық Anime Network-тен МакНалти мен Энди Хэнли де Нарутоның ұлы Борутомен арадағы қарым-қатынасын, олардың балалық шақтарының өзгешелігіне және Боруто фильмінің негізгі тақырыбына айналуына байланысты жақсы бағалады. "Боруто: Наруто Келесі ұрпақтар" фильміндегі рөлі оның ересек мінезімен және жас Кавакимен арадағы қарым-қатынасы үшін мақтауға ие болды. Лерой Доурсео Кавакидің Борутоның өміріндегі күресіне үлкен әсер ететінін күтті.

Жауынгерлік

Аниме жаңалықтары желісінің Кимлингері Нарутоның алғашқы жекпе-жектері басқаларымен салыстырғанда әсерлі болмағанын, бірақ Гаарамен болған кездесуі оның ең жақсы сәттерінің бірі екенін айтты, себебі оның тактикасы көптеген шонен стереотиптерін басып өтті. ANN-нің Тэрон Мартин және Mania Entertainment-тің Джастин Рич осыған ұқсас пікір білдірді. Персонаждың 1-бөлімнің соңында Сасукеге қарсы соңғы жекпе-жегі де осыған ұқсас жауаптар тудырды, себебі қолданылған жекпе-жек стилі және олардың бәсекелестігінен туған кейіпкерлердің дамуы осыған себеп болды. Тоғыз құйрықты жын түлкінің келтірген үлкен физикалық өзгерістері де сыншылардың назарында болды, өйткені Нарутоның бақылауын жоғалтуы оны басқа сериялардың антагонистерінен гөрі жақындарына үлкен қауіп төндірді. Карло Сантос ANN-нан кейіпкердің 2-бөлімдегі өсуіне, әсіресе Ауырсынуға қарсы күресіне қатысты пікір білдірді, онда Нарутоның бейбітшілік туралы ойлары және оған жету жолдары шонен серияларында бұрын көрілмеген философиялық тақырыптарға тоқталды. Крис Беверидж (Mania Entertainment) Нарутоның мінез-құлқының өзгергенін атап өтті, ол бұрынғы сюжеттік аркаларға қарағанда тыныш және салқынқанды әрекет етеді. Нарутоның жаңа Сенджитсу стилі және Ауырсынуға қарсы күреске жасаған мұқият дайындығы мақтауға лайық болды, бұл оның дағдыларын егжей-тегжейлі көрсетуге мүмкіндік берді. Нарутоның Сасукеге қарсы күресіне қатысты жазушылар тағы да бәсекелестерді бейнелеуде тереңдік тапты және серияға қанағаттанарлық аяқ болды. ANN-нің Эми МакНалти де олардың соңғы жекпе-жегін жоғары бағалады, Наруто бұрынғы сюжеттік аркаларға қарағанда бейбітшіл болғандықтан кейбір көріністердің қатыгездігіне таң қалғанын айтты.

Танымалдық

Сериалдың Weekly Shōnen Jump ресми танымалдылығы бойынша сауалнамаларында Наруто әрдайым ең танымал бес кейіпкердің қатарында болды және 2012 жылдың басында екі рет бірінші орынға ие болды. 2011 жылғы сауалнамада Наруто тағы да бірінші орынды жеңіп алды. 2014 жылы IGN оны серия аяқталған кезде екінші ең жақсы Наруто кейіпкері деп атады, "Нарутоның ең күшті қасиеті – оның талмайтын жігері, және ол өзіндік кемшіліктері мен шектеулері бар болса да, оның мызғыма оптимизмі басқа кейіпкерлермен керемет оқиғалар құруға мүмкіндік береді". 2017 жылдың тамызында Жапон телеарнасының арнайы бағдарламасында Наруто Хэйсэй дәуірінің 13-ші "ең мықты батыры" деп танылды. Сонымен қатар, 2017 жылғы Charapedia сауалнамасында Наруто аниме серияларындағы ең идеалды премьер-министрдің 9-орында тұрды. 2018 жылғы Shonen Jump журналының сауалнамасында Наруто журнал тарихындағы ең күшті 10-шы кейіпкер деп танылды. 2021 жылғы сауалнамада Наруто "Боруто: Наруто келесі ұрпақтар" романындағы екінші үздік кейіпкер ретінде өз ұлынан кейін таңдалды. 2022 жылғы Crunchyroll сыйлықтарында Наруто "Ишикиге қарсы үздік жекпе-жек" номинациясына ұсынылды. Нарутоның бейнесімен кілттер мен әрекеттік фигуралар сияқты тауарлар жасалды. 2009 жылғы Жапон анимациясын насихаттау қоғамының сыйлығында Джунко Такеучи Наруто ролі үшін ең жақсы дауыс актрисасы (жапон) атағын жеңіп алды. Наруто IGN-нің барлық уақыттардағы ең танымал 25 аниме кейіпкерінің арасында алтыншы орынға ие болды, автор Крис Маккензи: "Наруто көбінесе өзінің сериясындағы ең танымал кейіпкер емес", дегенмен, ол "франшизаны қоздыратын күш" екенін айтты. 2011 жылғы Гиннес рекордтарының ойыншылар басылымында ол бейнеойындардағы ең жақсы кейіпкердің жиырма тоғызыншысы ретінде тіркелді. CyberConnect2 үшін хакерлік ойындарды жасау кезінде кейіпкер дизайнері Садамото Йошиюки Нарутоны хакерлік ойынның басты кейіпкері Кит үшін үлгі ретінде пайдаланды. Содан кейін CyberConnect2 Naruto: Ultimate Ninja ойынын әзірлеуді бастады, бірақ Садамото бұл фактіні білмейтінін еске алады. Нарутодан шабыт алған тағы бір кейіпкер – Юдзи Итадори, "Жудзюцу Кайсен" анимесінен; оның авторы Геге Акутами Нарутоның денесіндегі демон сияқты жаратылыспен күресуін ұнатып, Риомен Сукунаның қалдықтарын жегенде Итадориге ұқсас аура беруді шешті. CyberConnect2 бас директоры Хироси Мацуяма 2012 жылы Париж марафонына қатысып, жаңа бейнеойынның шығуына орай Наруто кейіпінде косплей жасады. Мацуяма сондай-ақ Нарутоның Расеншурикенінің дыбысы мен кейіпкердің оны орындау тәсілі бүкіл сериядағы сүйікті техникасы болғанын айтты. "Storm 4" фильміндегі Наруто мен Сасуке арасындағы соңғы жекпе-жекті көрген Мацуяма, осы екі кейіпкердің арасындағы соңғы шайқасты көріп, қатты сезімге бөленді. Мацуяма екі жауынгердің эскизін жасап, оларды бейнеойынға енгізуді жоспарлады, ойыншылар жекпе-жектің эмоцияларын ұнататынына уәде берді. Мацуяма аниме-нің 133-ші сериясын Наруто мен Сасуке арасындағы әрекетті көріністерімен қатар, эмоционалдық құндылығы үшін де өзінің сүйіктілерінің бірі деп атады. Anime! Anime! сайтында өткен сауалнамада Наруто мен Сасуке ең жақсы қарсыластардың бірі ретінде одақтасқа айналды.

Мәдени әсері

Олимпиадалық жүлдегер Усайн Болт Нарутоға және «Наруто» сериясына деген сүйіспеншілігін бірнеше рет Instagram жазбалары арқылы білдірді. Шанхай қаласындағы «Жаңа әлем» сауда орталығы 2019 жылдың басында 11-ші қабатында «Наруто әлемі» деп аталатын жабық ойын-сауық паркін ашуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Аталған ойын-сауық паркі 7000 шаршы метрді алып жатыр және ол «Наруто» мангасына негізделген. 2019 жылы Шанхайдың Global Harbor сауда орталығында анимедегі Ичираку Раменге ұқсас ресми түрде рұқсат етілген Ичираку Рамен рамен дүкені ашылды. 2019 жылдың маусым айында Тестуя Нисио салған нақты өлшемдегі мүсін Шанхай қаласында өткен Wonder Festival 2019 іс-шарасында көрсетілді. 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Нарутоның суреті шараны бейнелейтін кейіпкер ретінде пайдаланылады. Наруто хип-хоп музыкасына әсер еткен. Көптеген рэперлер, андерграундтан бастап танымал өнерпаздарға дейін, өздерінің әндерінде Нарутоға сілтемелер жасады. Ski Mask the Slump God атты рэпер «Catch me Outside» әнінің бірінші шумағын Наруто мен оның тоғыз құйрықты режиміне сілтеме жасаумен бастайды. Кейбір әртістер бүкіл альбомның тақырыбын Наруто айналасында құрады, мысалы, Дейвтің «Six Paths» альбомы. Дейвтің «Wanna Know (Remix)» әніндегі обложка тікелей Нарутоға сілтеме жасайды, атағы Наруто шрифті мен түс схемасында жазылған. Әнші Диана Гарнет «Наруто Шиппуден» анимациялық сериясының соңғы тізбегінің бірін жазғанына қуаныш білдірді, ол кішкентай кезінен бері осы серияның жанкүйері болғанын және Нарутоның кейіпкерінің ешқандай қиындыққа тап болғанда да басып тастамауға ұмтылысы оны шабыттандырғанын айтты. Сонымен қатар, британдық The Guardian газетінің афроамерикандықтар туралы стереотиптерді талдаған мақаласында Наруто кейіпкері, серияның басындағы қарапайымдықтан кейін, көптеген адамдар үшін жақын кейіпкер ретінде қарастырылады. Нәтижесінде, Нарутоның баяндамадағы жетістіктері, оның жетінші Хокаге ретінде бейнеленуімен аяқталады, көрермендер үшін шабыттандыратын болып табылады. Polygon сайтынан Аллега Франк, «Боруто: Наруто Келесі Буын» мангасы мен анимесінің басында көптеген жанкүйерлер болашаққа қатысты алаңдағанын атап өтті. Осы эпизодта ересек Боруто Каваки есімді жаумен кездеседі, ол Нарутоның қайтыс болуы мүмкін екенін білдіреді, сондықтан оның тағдыры оларды алаңдатады.