Кіріспе

Мэриленд штатындағы округ, Anne Arundel County (; /ə/'/r//ʌ//n//d//əl/), сондай-ақ AA немесе A.A. округі деп те белгіленеді, АҚШ-тың Мэриленд штатында орналасқан. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 588 261 адамды құрайды, бұл 2010 жылдан бері шамамен 10%-ға артқан. Округтың орталығы – Аннаполис қаласы, ол сонымен қатар штаттың астанасы болып табылады. Округ Анн Арунделл (шамамен 1615/1616–1649) есімімен аталады, ол Леди Балтимор, Англияның Корнуолл аймағындағы ежелгі Арунделл әулетінің мүшесі және Мэриленд провинциясын негіздеген және бірінші лорд-меншік иесі болған 2-ші Барон Балтимор (1605–1675) Сесилиус Калверттің әйелі. Энн Арундел округі Балтимор–Колумбия–Таусон қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді, ол өз кезегінде Вашингтон–Балтимор–Арлингтон біріктірілген статистикалық аймағына да кіреді.

Тарих

Округ Леди Энн Арунделл (1615/1616–1649) есімімен аталып, Томас Арунделлдің қызы, Уордурдің 1-ші бароны Арунделл, Англияның Корнуоллдағы Арунделл әулетінің мүшесі болған. Ол 1627 немесе 1628 жылы келісімшарт бойынша Сецилиус Калвертке, екінші Балтимор лорды (1605–1675) және Мэриленд провинциясының алғашқы иесіне үйленді. Қазіргі заманғы жазуда оның есімі "Энн" деп жазылып, "Арунделл" отбасылық атынан екінші "L" әрпі алынып тасталады, бірақ оның есімінің ескі дәстүрлі жазуы жергілікті тарихи қоғамның – Энн Арунделл округі тарихи қоғамының атауында қолданылады. Энн Арунделл округі бастапқыда Мэриленд провинциясының оңтүстік бөлігінде орналасқан, провинцияның алғаш құрылған округі – Сент-Мэри округінің бір бөлігі болды, ол 1634 жылы қоныс аударушылармен құрылған. 1650 жылы, Леди Энн Арунделл қайтыс болғаннан кейін, округ Сент-Мэриден бөлініп, өз құзыретіне "құрылды" және Мэрилендтің 23 округінің үшіншісі атанды. Ол Таун Нек, Мидл Нек, Брод Нек, Саут Ривер, Вест Ривер және Херринг Крик жүздіктерінен тұрды. 1654 және 1658 жылдар аралығында округтің көптеген алғашқы қоныс аударушылары оны "Провиденс" деп атады. 1655 жылдың 25 наурызында, Англиядағы Азамат соғысынан (1642–1651) кейін, Солтүстік Америкадағы алғашқы теңіз шайқасы – Северн шайқасы, Анн Арунделл округіндегі Северн өзенінде Англияның Ортақ қорына (Commonwealth of England) адал пуритан күштері мен Лорд-иесі Сецилиус Калвертке адал күштер арасында өтті. Уильям Фуллер басқарған Ортақ қор күштері жеңіске жетті. 1692 жылы Англия шіркеуі, сондай-ақ Англикан шіркеуі ретінде танылған, Мэриленд провинциясының ресми шіркеуі болды. Колонияда он округ құрылды, олар 30 приходқа бөлінді, әрқайсысында vestrymen тағайындалды. Энн Арунделл округі төрт приходқа бөлінді: Херринг Крик, Саут Ривер, Мидл Нек және Брод Нек. 1694 және 1695 жылдар аралығында Мэриленд провинциясының астанасы Сент-Мэри қаласынан Потомак өзенінің солтүстік жағалауындағы Вирджиния провинциясымен оңтүстік шекарасынан Сент-Мэри округіне, одан әрі Чесапик шығанағының батыс жағалауы бойымен солтүстікке қарай, колонияның ортасында Аннаполиске көшірілді. Көшуге дейін Аннаполис "Провиденс" деп аталды. Америка революциялық соғысы кезінде Энн Арунделл округінің азаматтары үш полкке әскер беріп, Континенталды армияны қолдады. Округте 3-ші Мэриленд полкі, 4-ші Мэриленд полкі және 6-шы Мэриленд полкі құрылды. 1812 жылғы соғыс кезінде жаңадан құрылған АҚШ әскери-теңіз флотының алты ауыр фрегатының бірі – USS Constitution, британдық Корольдік әскери-теңіз флотының HMS Guerriere-мен жеңіске жеткенге дейін Аннаполистен теңізге шықты. 1830 жылдың 22 мамырында Балтимор және Огайо темір жолының алғашқы атпен тартылған пойзы Балтимордың оңтүстік-батысындағы Маунт-Клэр станциясынан Энн Арунделл округінің Батыс немесе Говард ауданындағы Элликотт Миллзге (қазіргі Элликотт Сити) дейін жаңадан салынған 13 мильдік (21 км) жолмен жүрді. Бұл АҚШ-тағы алғашқы тұрақты жолаушылар темір жолы қызметі болды. 1831 жылы темір жолдан батысқа қарайғы жер Говард ауданы деп саналды. 1851 жылы Говард ауданы Говард округін құру үшін бөлінді, ол қазір Мэриленд штатының 21-ші округі (23 округтің ішінде) болып табылады. Округте Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген бірнеше мүлік бар.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 588 шаршы миль (1,523 км2) құрайды, оның ішінде 173 шаршы миль (448 км2) (29%) су жамылған. Энн Арундел округі Балтимор қаласының оңтүстігінде орналасқан. Округ шекарасының көп бөлігі су арқылы анықталады. Шығысқа қарай Чесапик шығанағының батыс жағалауы жатыр, ал шығанақтың көптеген тасқынды салалары жағалау сызығын тіліп, түрлі өзендерді, арналарды, бұлақтарды және шығанақтарды құрайды. Бұл салалардың ең ірілері (солтүстіктен оңтүстікке қарай): Маготи өзені, Северн өзені, Оңтүстік өзені және Батыс өзені. Оңтүстікке қарай Патуксент өзенінің жоғарғы ағысы Энн Арундел округінің батысындағы Принс Джордж округімен шекарасын құрайды. Дип Ран өзені Говард округімен солтүстік-батыс шекарасының бір бөлігін құрайды, ал Лайонс Крик Калверт округімен оңтүстік шекарасының бір бөлігін құрайды. Солтүстікте Патапско өзені Балтимор округімен шектеседі, бірақ Патапско өзенінің оңтүстігінде орналасқан Бруклин және Кертис шығанағы аудандары (сондай-ақ көршілес Фэрфилд, Вагнер нүктесі [Шығыс Бруклин деп те аталады], Арундел шығанағы [Кертис сағасынан] және Хокинс нүктесі) қауымдастықтары мен аудандары 1919 жылғы қаңтардағы үшінші ірі қосылу кезінде Энн Арундел округінен Балтиморға қосылды. Энн Арундел округі бастапқыда Патуксент өзені мен Патапско өзенінің (негізгі арнасы және Оңтүстік саласы) арасындағы, Парр қырқасындағы бастауларына дейінгі барлық жерді қамтыды. Бұл ұзын учаскенің солтүстік-батыс бөлігі кейін Говард округіне айналды, екеуінің арасындағы шекара Атлант жағалауының құлау сызығына өте жақын орналасқан. Осының салдарынан Энн Арундел округінің көп бөлігі Атлант жағалау жазығында, ал Говард округінің көп бөлігі Пьемонт аймағында орналасқан. Энн Арундел округінің биіктігі Чесапик шығанағы мен тасқынды салаларында теңіз деңгейінен басталып, құлау сызығына жақын батыс аймақтарда шамамен 300 футқа (91 метр) жетеді. Жер бедері көбінесе жазық немесе жұмсақ төбелі, бірақ су жолдары биік аймақтардан өтетін жерлерде көбірек тік жартастар мен жағалаулар кездеседі. Пьемонттың өте шектеулі бөлігін қоспағанда, кембрийге дейінгі және ерте палеозойлық метаморфтық тау жыныстарымен жабылған, округтің барлық аймағы қалың қиыршық тас, құм, саз және глинадтан тұрады, олардың жасы эрте крест және голоценге дейін жетеді. Бұл шөгінділердің көпшілігі біртекті емес, бірақ Пасадена аймағында, әсіресе құмтас формациялары кездеседі.

Климат

Энн Арундель округінің климаты ылғалды субтропиктік, ыстық жаздары және салқын қыстары бар. Жылдық жауын-шашын мөлшері округ бойынша жылына шамамен бірдей болып таралады. BWI әуежайында, теңіз деңгейінен биіктігі жоғары, жылдық қар жауын орташа есебімен шамамен құрайды. Биік жерлерде қысқы температуралар сәл төмендеп, қар жауын мөлшері артады, ал теңіз деңгейіне жақын жерлерде қар жауын азаяды. USDA Hardiness аймақтарының ең соңғы карталарына сәйкес, округтің жазық аймақтары 8a аймағына жатады, олардың күтілетін жылдық ең төменгі температурасы , ал биік және ішкі аймақтар 7b аймағына жатады, олардың күтілетін жылдық ең төменгі температурасы .

Саясат және үкімет

Энн Арундел округі 1965 жылдан бері жарғылық үкіметке ие. Үкімет округ әкімінен және жеті мүшелі округтік кеңестен тұрады. Бұл мүшелер Мэриленд штатындағы губернаторлық және заң шығарушы органдардың сайлауы өтетін жылдары сайланады және ең көп дегенде екі тікелей мерзімге қызмет ете алады. Округте демократтар тіркелген сайлаушылардың саны бойынша көш бастаса да, республикалықтарға жақын тәуелсіз сайлаушылардың көп болуы республикалықтардың Мэриленд штатындағы көптеген қала маңындағы округтерге қарағанда округ бойынша сайлауда көбірек жеңіске жететінін білдіреді. Бірақ демократтар Анаполис қаласындағы сайлауда үстемдік танытады. 2016 жылғы президенттік сайлауда Энн Арундел округі 6016 дауыспен Дональд Трамптан гөрі Хиллари Клинтонға дауыс берді. Округ демократты президенттікке қолдаған алғашқы рет 1964 жылдан бері болды. Төрт жыл өткен соң Джо Байден округте шамамен 15% дауыспен жеңіске жетті, бұл 1964 жылғы президенттік сайлауда Линдон Джонсонның үлкен артықшылықпен жеңіске жеткенінен бергі демократтардың округтегі ең үлкен жеңісі болды.

Аудандық атқарушы органдар

Округ әкімі округтік үкіметтің атқарушы тармағын басқарады, ол бірнеше кеңселер мен департаменттерден тұрады. Атқарушы тармақ округ заңдарын іске асыру және округтік үкіметтің жұмысын қадағалаумен жүктелген.

Аты-жөні Саяси партиясы Қызмет мерзімі
Жозеф У. Алтон Республикалық 1965–1974
Роберт А. Паскаль Республикалық 1974–1982
О. Джеймс Лайтхайзер Демократ 1982–1990
Роберт Р. Нилл Республикалық 1990–1994
Джон Г. Гэри Республикалық 1994–1998
Джанет С. Оуэнс Демократ 1998–2006
Джон Р. Леопольд Республикалық 2006–2013
Лора Ньюман Республикалық 2013–2014
Стив Шу Республикалық 2014–2018
Стюарт Питтман Демократ 2018–қазіргі уақытқа дейін

Федералды өкілдік

118-ші Конгресте Энн Арундел округі АҚШ Өкілдер палатасында 3-ші округтан Джон Сарбанес (D) және 5-ші округтан Стенни Хойер (D) өкілдік етеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 537 656 адам, 199 378 үй шаруашылығы және 139 262 отбасы тұрды. Халық тығыздығы болды, ал 212 562 тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы болды. Округтың нәсілдік құрамы: 75,4% ақ нәсілді, 15,5% қара немесе афроамерикандық, 3,4% азиялық, 0,3% американдық үнді, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 2,4% басқа нәсілді және 2,9% екі немесе одан көп нәсілді. Испан немесе латын американдықтар халықтың 6,1% құрады. 199 378 үй шаруашылығының 34,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, 30,2%-ы отбасы емес, ал 23,7%-ы жеке тұлғалардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,63 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,11 адамды құрады. Орташа жас 38,4 жас болды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 489 656 адам, 178 670 үй шаруашылығы және 129 178 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 1 177 адам/шаршы мильді құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 81,24% ақ нәсілді, 13,57% қара немесе афроамерикалық, 0,30% жергілікті американдықтар, 2,29% азиялықтар, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,85% басқа нәсілдер және 1,69% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың шамамен 2,63% испандық немесе латын американдықтарды құрады; 17,7% неміс, 13,1% ирланд, 10,5% ағылшын, 8,1% АҚШ немесе американдықтар, ал 7,0% итальяндық текті. 178 670 үй шаруашылығының 34,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,2% - бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 11,1% - күйеуі жоқ әйел басқаратын үйлер, ал 27,7% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,3% жеке адамдардан тұрады, ал 6,4% - 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,65 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,09 адамды құрады. Округ бойынша жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер 25,2%, 18-24 жас аралығындағылар 8,10%, 25-44 жас аралығындағылар 32,8%, 45-64 жас аралығындағылар 23,9%, ал 65 жастан асқандар 10,0% құрады. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 99,10 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 97,10 еркек келеді.

Негізгі жұмыс берушілер

Мэриленд штатының бизнес және экономикалық даму департаментінің мәліметтері бойынша, 2014 жылдың қараша айында округтегі негізгі жұмыс берушілер (АҚШ пошта бөлімшелері мен мемлекеттік және жергілікті билік органдары ескерілмеген, бірақ жоғары білім беру мемлекеттік мекемелері қосылған) келесілер болды.

Жұмыс берушілер | Қызметкерлер
---|---
Форт Джордж Г. Мид (Ұлттық қауіпсіздік агенттігін қоса алғанда) | 53 733
Нортроп Грумман | 7 725
Энн Арундел денсаулық сақтау жүйесі | 4 000
Southwest Airlines | 3 200
Мэриленд Live! Казиносы | 3 000
Мэриленд университеті Балтимор Вашингтон медициналық орталығы | 2 901
АҚШ Әскери-теңіз академиясы / Әскери-теңіздік қолдау қызметі | 2 340
Walmart / Sam's Club | 2 106
Booz Allen Hamilton | 2 100
Энн Арундел қауымдық колледжі | 1 849
Allegis Group | 1 500
Computer Sciences Corporation | 1 229
Giant Food | 1 220
Target Corporation | 1 050
Lockheed Martin | 925
Verizon | 844
L 3 Communications | 818
Safeway | 800
Food Lion | 790
Rockwell Collins | 773
AT&T Services | 700
KEYW Corp. | 683
TeleCommunication Systems | 650
Johns Hopkins HealthCare | 625
Shoppers Food Warehouse | 625
Under Armour | 617
Мэриленд жокей клубы / Лорел Паркі | 616
Әскери-теңіз ресурстарын жоспарлау | 600
Ciena | 600
АҚШ жағалау күзетінің кеме жасау базасы | 598
The Home Depot | 597

Жеке табыс

2000 жылы округтегі үй шаруашылығының орташа табысы 61 768 доллар, ал отбасының орташа табысы 69 019 долларды құрады (2007 жылғы бағалау бойынша бұл көрсеткіштер тиісінше 79 294 және 91 071 долларға жетті). Ер адамдардың орташа табысы 43 747 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 32 348 долларды құрады. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 27 578 долларға тең. Халықтың 5,10% және отбасылардың 3,60% кедейлік шегінен төмен, соның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,30% және 65 жастан асқандардың 5,80% -ы.

Мемлекеттік басқару

Бірнеше мемлекеттік агенттіктердің бас кеңсесі Анн Арундел округінің қалалық бейінді аймақтарында орналасқан. Атқарушы департаменттерге Ауыл шаруашылығы департаменті, Авиация басқармасы, Тұрғын үй және қоғамдық даму департаменті және Көлік департаменті кіреді. Сондай-ақ, тәуелсіз агенттік – Мэриленд ауылдық кеңесі де округтің қалалық бейінді аймағында орналасқан.

Мемлекеттік түзеу мекемелері

Мэриленд штатының Қауіпсіздік және түзеу мекемелері департаменті басқаратын Мэриленд түзеу мекемесі Энн Арундел округінде орналасқан болатын. Бұл түрме 2007 жылы жабылды.

АҚШ Қорғаныс министрлігінің нысандары

Форт Джордж Г. Мид – округтің солтүстік-батысында орналасқан, АҚШ армиясының ірі базасы. Ол Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің орналасқан жері. Әскери-теңіз академиясы Аннаполис қаласында орналасқан.

Денсаулық сақтау

Энн Арундел округінде екі толық қызмет көрсететін аурухана бар: Аннаполистегі Энн Арундел медициналық орталығы және Глен Бернидегі Балтимор Вашингтон медициналық орталығы (бұрын Солтүстік Арундел ауруханасы), ол Мэриленд университетінің медицина жүйесінің құрамында.

Медиа

Ресми газеттер — 1727 жылы құрылған The Capital және Maryland Gazette (қазір The Capital компаниясына тиесілі).

Білім

Балалар Энн Арундел округінің мемлекеттік мектептерінде білім алады, ол бүкіл округты қамтиды. Жоғары білімнен кейінгі білім Энн Арундел қоғамдық колледжімен округтің бірнеше орнында ұсынылады. Энн Арундел округінде сонымен қатар АҚШ Әскери-теңіз академиясы және АҚШ-тағы Сент-Джон колледжі, екеуі де Аннаполис қаласында орналасқан.

Көлік

Энн Арундел округі Балтимор Вашингтон халықаралық Тюргуд Маршалл әуежайының орналасқан жері, көбінесе BWI деп аталады. BWI Балтимор қаласының аймағы үшін басты әуежай болып табылады. Сонымен қатар, Вашингтон, округ Колумбия тұрғындары үшін де ыңғайлы әуежай болып табылады. BWI – Southwest Airlines үшін Шығыс жағалауындағы торап пункті, яғни BWI мен елдің көп бөлігі арасында тікелей рейстер бар. Балтимор қаласының орталығын BWI әуежайымен байланыстыратын Мэриленд транзиттік басқармасының жеңіл рельстік жүйесінің оңтүстік бөлігі Энн Арундел округінің солтүстік бөлігінен өтеді. Округта MARC қалалық теміржолының бірнеше аялдамалары бар, оның ішінде BWI әуежайының жанында орналасқан BWI теміржол стансасы да бар. Amtrak пойыздары да BWI теміржол стансасында тоқтайды. Лорелде орналасқан Connect a ride жүйесі округтің батыс бөлігінде екі бағыт бойынша жұмыс істейді, оның ішінде Северн, Арундел Миллс, Мэриленд Сити, Глен Берни, Ганновер және Одентон қалаларында тоқтайды. Говард округінің Говард Транзит Silver бағыты Арундел Миллс сауда орталығы мен BWI Тюргуд Маршалл әуежайына қызмет көрсетеді.

Мэриленд парктер қызметі

Сэнди-Пойнт мемлекеттік паркі Броднек түбегінің соңында, Чесапик шығанағы көпірінің батыс жағына жақын орналасқан. Онда жағажай және марина бар, сондай-ақ жыл бойы көптеген фестивальдар мен арнайы шаралар өтеді. Хелен Авалин Тауес бағы Аннаполистегі Табиғи ресурстар департаментінің бас кеңсесінде орналасқан. 5 акрлық бақта штаттың әртүрлі географиялық аймақтары бейнеленген. Округта сонымен қатар Патапско алқабы мемлекеттік паркінің шығыс бөлігінің кейбір учаскелері бар, олар негізінен Патапско өзенінің төменгі ағысындағы орман және батпақтардың дамытылмаған аймақтарынан тұрады.

Анна Арундель демалыс және саябақтар

Демалыс және саябақтар департаменті "аудан тұрғындары үшін демалыс бағдарламаларының толыққанды жүйесін және құнды жерлерді сақтауды" қамтамасыз етеді, оның ішінде жабық және ашық спорттық кешендер, қоғамдық саябақтар, жасыл аймақтар, археологиялық, экологиялық және тарихи қорықтар, сондай-ақ ірі аймақтық объектілер бар. Басты объектілердің қатарында Балтимор және Аннаполис жолы, Даунс паркі, Джуг Бэй ылғалды жерлер қадағы, Форт Смолвуд паркі, Киндер фермалық паркі және Тыныш сулар паркі жатыр. Тағы да қызықты орындарға Кроунсвиллдегі Мэриленд Ренессанс фестивалі, Мэриленд штатының Мемлекеттік үйі және Колониалдық Аннаполис тарихи ауданы кіреді. Энн Арундел округі Мэриленд штатындағы ең ірі екі сауда орталығына ие: Вестфилд Аннаполис сауда орталығы және Ганновердегі Арундел Миллс, сонымен қатар Глен Бернидегі Марли Стейшн сауда орталығы. Арундел Миллсқа жақын орналасқан Мэриленд Live! казиносы.