Кіріспе
АҚШ Жоғарғы сотының судьясы 1932-1938 жылдар аралығында Бенджамин Нейтан Кардозо (24 мамыр 1870 жыл - 9 шілде 1938 жыл) – 1914-1932 жылдар аралығында Нью-Йорк апелляциялық сотында, ал 1932 жылдан 1938 жылы қайтыс болғанға дейін АҚШ Жоғарғы сотының судьясы болған американдық заңгер және юрист. Кардозо 20-ғасырда американдық ортақ құқықтың дамуына қосқан үлесімен, сондай-ақ философиясымен және көркем әдеби стилімен есте қалады. Нью-Йорк қаласында туған Кардозо Колумбия құқық мектебін бітіргеннен кейін 1891 жылы адвокаттық куәлігін алды. 1913 жылы Нью-Йорк Жоғарғы сотына сайланды, бірақ келесі жылы Нью-Йорк апелляциялық сотына өтті. 1926 жылы ол осы соттың төрағасы болып сайланды. Төраға ретінде ол Palsgraf v. Long Island Railroad Co. сияқты істер бойынша көпшілік пікірлерін жазды. 1932 жылы президент Герберт Гувер Кардозоны Оливер Венделл Холмс кішісінің орнына АҚШ Жоғарғы сотына тағайындады. Кардозо 1938 жылы қайтыс болғанға дейін сотта қызмет етті және «Үш мылтықшы» деп аталған либералды судьялардың тобының құрамына кірді. Ол Nixon v. Condon (1932) және Steward Machine Co. v. Davis (1937) сияқты маңызды істер бойынша соттың көпшілік пікірін жазды.
Benjamin Nathan Cardozo (May 24, 1870 – July 9, 1938) was an American lawyer and jurist who served on the New York Court of Appeals from 1914 to 1932 and as an Associate Justice of the Supreme Court of the United States from 1932 until his death in 1938. Cardozo is remembered for his significant influence on the development of American common law in the 20th century, in addition to his philosophy and vivid prose style. Born in New York City, Cardozo passed the bar in 1891 after attending Columbia Law School. He won an election to the New York Supreme Court in 1913 but joined the New York Court of Appeals the following year. He won election as Chief Judge of that court in 1926. As Chief Judge, he wrote majority opinions on cases such as Palsgraf v. Long Island Railroad Co. In 1932, President Herbert Hoover appointed Cardozo to the U. S. Supreme Court to succeed Oliver Wendell Holmes Jr. Cardozo served on the Court until his death in 1938, and formed part of the liberal bloc of justices known as the Three Musketeers. He wrote the Court's majority opinion in notable cases such as Nixon v. Condon (1932) and Steward Machine Co. v. Davis (1937).
Жас шағы мен отбасы
Кардозо, Ребекка Вашингтонның (қыздығы Нейтан) және Альберт Джейкоб Кардозоның ұлы, 1870 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келді. Кардозоның анасының ата-анасы Сара Сейхас және Исаак Мендес Сейхас Нейтан, ал әкесінің ата-анасы Эллен Харт және Майкл Х. Кардозо португалдық еврей қауымының батыс сефардтары болып есептелді және Манхэттендегі Шеарит Израиль қауымымен байланыста болды. Олардың ата-бабалары Америка революциясынан бұрын Англияның Лондон қаласынан британдық колонияларға көшіп келген. Отбасы еврей тегінен шыққан, христиан дініне өткендердің (конверсо) ұрпақтары еді. Олар инквизиция кезінде Иберия түбегінен Голландияға қашқан. Бірақ «Кардозо» (Кардосоның ескіше жазылуы), «Сейхас» және «Мендес» – бұл жалпы ибериялық тегі бар фамилиялардың испандық емес, португалдық жазылуы. Бенджамин Кардозоның егіз қарындасы Эмили болды. Олардың тағы төрт бауыр-сіңлісі болды, оның ішінде үлкен әпкесі Нелл және үлкен ағасы. Бенджаминге 1870 жылы қанымен өлтірілген Нью-Йорк қор биржасының вице-президенті Бенджамин Нейтанның құрметіне осы ат қойылған. Бұл қылмыс ешқашан ашылмады. Олардың көптеген туыстарының арасында, АҚШ-тағы терең тарихын ескеретін болсақ, ақын Эмма Лазарус та болды. Басқа ертеректегі туыстарының ішінде Франсис Льюис Кардозо (1836–1903), Томас Кардозо және Генри Кардозо, Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласының азат етілген афроамерикандықтары бар еді. Фрэнсис Шотландияда білім алғаннан кейін Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында пресвитериандық пастор болды және Ақпаратты қайта құру дәуірінде Оңтүстік Каролина штатының мемлекеттік хатшысы болып сайланды. Кейіннен ол Вашингтон қаласында республикалық әкімшілікте педагог ретінде жұмыс істеді. Альберт Кардозо, Бенджамин Кардозоның әкесі, 1868 жылға дейін Нью-Йорк Жоғарғы сотының судьясы (штаттың жалпы сот) болды. Ол Эри теміржолын басып алу соғыстарынан туындаған соттағы сыбайлас жемқорлыққа қатысты деп айыпталды және отставкаға кетуге мәжбүр болды. Бұл оқиға Нью-Йорк қаласының адвокаттар қауымдастығының құрылуына да себеп болды. Соттан кеткеннен кейін аға Кардозо 1885 жылы қайтыс болғанға дейін тағы екі он жылға жуық заңгерлікпен айналысты. Бенджамин мен Эмили кішкентай кезінде анасы Ребекка қайтыс болды. Егіздерді балалық шағының көп бөлігінде, 11 жасқа үлкен әпкесі Нелл тәрбиеледі. Бенджамин өмір бойы оған адал болды.
Білім
Бенджаминнің ұстаздарының бірі Хорацио Алгер болды. 15 жасында Кардозо Колумбия университетіне түсіп, 1889 жылы бакалавр, ал 1890 жылы магистр дәрежесін алды. 1889 жылы ол Колумбия құқық мектебіне қабылданды. Кардозо өзін және туыстарын асырай алатын мамандыққа ие болуды қалады, сонымен қатар әкесі судья ретінде жасаған іс-әрекеттерінен соққан отбасы атын қайта жаңғыртуға үміттенді. Кардозо екі жылдан кейін құқық мектебін бітірмей қалды, себебі сол кезде Нью-Йоркте адвокаттық емтиханға түру үшін құқық мектебінде екі жыл оқу жеткілікті болды.
Заңгерлік практика
Кардозо 1891 жылы адвокаттық емтиханды тапсырып, үлкен ағасымен бірге апелляциялық сот ісімен айналыса бастады. Өрге жылжуға және отбасының абыройын қайта жаңартуға мүдделі болған Кардозо Нью-Йорк Жоғарғы Сотының судьялығына кандидат болды. 1913 жылдың қараша айында Кардозо көп дауыспен 14 жылдық мерзімге сайланды және 1914 жылдың 1 қаңтарында қызметке кірісті.
Нью-Йорк апелляциялық соты
1914 жылдың ақпан айында Кардозо 1899 жылғы түзетуге сәйкес Нью-Йорк апелляциялық сотына тағайындалды. Ол Апелляциялық сотта қызмет еткен алғашқы еврей болды деп хабарланды. 1917 жылдың қаңтарында губернатор оны Самуэль Сиберидің отставкасынан босаған орынды толтыру үшін Апелляциялық соттың тұрақты мүшесі қызметіне тағайындады. 1917 жылдың қарашасында ол Демократиялық және Республикалық партиялардың тізімі бойынша Апелляциялық сотқа 14 жылдық мерзімге сайланды. 1926 жылы ол қайтадан екі партияның тізімі бойынша 14 жылдық мерзімге Бас судья болып сайланды. Ол 1927 жылдың 1 қаңтарында қызметке кірісіп, 1932 жылдың 7 наурызында АҚШ Жоғарғы сотына тағайындалу үшін отставкаға кетті. Оның қызмет ету кезеңі, әсіресе зиян келтіру және шарттасу құқығы салаларындағы жаңа шешімдермен ерекшеленді. Мұның бір себебі – сол кездегі жағдай: қарқынды индустрияландыру соттарды жаңа ортаға бейімделу үшін ескі ортақ құқық ережелерін қайта қарауға мәжбүр етті.
АҚШ Жоғарғы соты
1932 жылдың 15 ақпанында президент Герберт Гувер Кардозоны Оливер Венделл Холмстың орнына АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы болып тағайындады. «Нью-Йорк Таймс» газеті Кардозоның тағайындалуына қатысты: «Сот тарихында мұндай тағайындалудың осыншалықты бірауызды мақұлдануы сирек кездеседі, тіпті болмаған десе де болады», – деген пікір білдірді. Демократ Кардозоның республикалық президент тарапынан тағайындалуы тарихта партиялық немесе саяси мүдделерден емес, талапкердің құқық саласына қосқан үлесіне ғана негізделген Жоғарғы Сотқа жасалған санаулы тағайындамалардың бірі ретінде танылды. Ол 1932 жылдың 24 ақпанында АҚШ Сенатымен бекітілді. Чикаго университетінің құқық мектебінің барлық профессорлары Гуверге Кардозоны ұсынуға шақырды, сондай-ақ Гарвард, Йель және Колумбия құқық мектептерінің декандары да осы шақыруды жасады. Судья Харлан Фиске Стоун Гуверге Кардозоны тағайындауды қатты ұсынды, тіпті егер Гувердің ниеті басқа біреуге болса, оған орын ашу үшін өзі отставкаға кететінін де айтты (Стоун 1925 жылы Кальвин Кулиджге Кардозоны Стоуннан бұрын тағайындауды ұсынған еді). Гувер бастапқыда тартынды; ол сотта Нью-Йорктан екі судьяның және еврейдің болуына алаңдады. Судья Джеймс МакРейнольдс әйгітілі антисемит еді. Алайда, Сенат Сыртқы қатынастар комитетінің төрағасы Айдахо штатынан Уильям Э. Бора Кардозоны қатты қолдағаннан кейін Гувер ақыры қысымға көнді. Кардозо Брандейс пен Стоунмен бірге Жоғарғы Соттың либералдық топтарының бірі саналатын «Үш мушкетер» мүшесі болды. Судья болып қызмет еткен жылдары Кардозо оныншы түзетуді қатаң сақтау қажеттігін баса көрсеткен шешімдер жазды.
Құрметтер
Кардозо бірнеше колледждер мен университеттерден құрметті заң ғылымы докторы (LL. D.) дәрежесін алды, оның ішінде: Колумбия (1915); Йель (1921); Нью-Йорк (1922); Мичиган (1923); Гарвард (1927); Сент-Джонс (1928); Сент-Лоуренс (1932); Уильямс (1932); Принстон (1932); Пенсильвания (1932); Браун (1933); және Чикаго (1933).