Кіріспе
Нью-Йорк судьясы 1930 жылы жоғалып кеткен Джозеф Форс Кратер (5 қаңтар 1889 жылы туған, 6 тамыз 1930 жылы жоғалып кеткен; 6 маусым 1939 жылы заңды түрде қайтыс болған деп жарияланды) – Нью-Йорк штатының Жоғарғы сотының судьясы қызметін атқарған және Нью-Йорк қаласындағы жемқорлыққа қатысты тергеу басталғаннан кейін күрсініп жоғалып кеткен американдық заңгер. Ауқымды жарияланымдарға қарамастан, жоғалған адамдар ісі ешқашан шешілмеді және Кратердің қайтыс болғаны жарияланғаннан соң қырық жыл өткеннен кейін ресми түрде жабылды.
Joseph Force Crater (January 5, 1889 – disappeared August 6, 1930; declared legally dead June 6, 1939) was an American lawyer who served as a New York State Supreme Court Justice and mysteriously vanished shortly after the state began an investigation into corruption in New York City. Despite massive publicity, the missing persons case was never solved and was officially closed forty years after Crater was declared dead.
Ерте өмір және білім
Джозеф Кратер Пенсильвания штатының Истон қаласында дүниеге келді. Ол бұрынғы Лейла Вирджиния Монтегю мен Фрэнк Эллсворт Кратердің төрт баласының ең үлкені, ол өнімдер сататын нарықтың операторы және жеміс бақшасының иесі еді. Екі ата-анасы да Ирландиядан көшіп келген. Колумбия университетінде оқыған кезінде ол сол кезде үйленген Стелла Мэнс Уилермен танысып, оның ажырасуына көмектесті. Олар 1917 жылдың көктемінде оның ажырасуы аяқталғаннан кейін жеті күн өткен соң үйленді. Оның жоғалуына төрт ай қалғанда, 1930 жылдың 8 сәуірінде, Нью-Йорк штатының губернаторы Франклин Д. Рузвельт Кратерді Нью-Йорк округінің Жоғарғы сотының судьясы етіп тағайындады. Бұл қылмыстық амалдармен және ипотекалық несиелерді заңсыз алумен байланысты болды. Кейіннен Кратердің 16 000 долларлық инвестицияларын сатқаны және сол көктемде өзінің банк шотынан 7 000 доллар шығарғанына назар аударылды (бұл 1930 жылы шамамен 23 000 АҚШ долларына тең еді). Ол сондай-ақ 1927 жылы Джордж Эвальдтың судьялық қызметін тойлаған кешкі ас кезінде құттықтау сөзін айтты; Таммани Холлдың сыбайлас жемқорлығы туралы айыптаулар 1930 жылдың ортасында Сейбери комиссиясының құрылуына бастапқы түрткіс болды. Кратер 1 тамызда Мэн штатына оралды, содан кейін 3 тамызда Нью-Йорк қаласына қайтып келді, әйеліне 9 тамыздағы туған күніне дейін қайта оралатынын уәде берді. Ол оның жақсы көңіл-күйде болғанын және кеткенде қалыпты түрде мінез-құлық танытқанын айтты. 6 тамызда таңертең Кратер екі сағат бойы өзінің кеңсесіндегі іс қағаздарын қарап, бірнеше құжатты жойды. Содан кейін ол заң кеңесшісі Джозеф Марадан өзіне 5 150 АҚШ долларына тең екі чек қабылдауын сұрады (1930 жылы шамамен 5 150 АҚШ долларына тең, қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Түскі уақытта Кратер мен Мара екі құлыпталған портфельді Кратердің пәтеріне алып барды, онда Кратер Мараға күнінің қалған бөлігін демалуға рұқсат берді. Сол күні кешке Кратер достасы Джозеф Грански басқаратын Бродвей билет агенттігіне барып, Беласко театрындағы "Бейлеуші серіктес" атты комедияға бір орынды брондады; Грански таң қалды, өйткені ол және Кратер бұл қойылымның алдын ала көрсетілімін көрген еді. Кейін Кратер Ритц пен Уильям Клейнмен бірге 332 Батыс 45-ші көшедегі Билли Хаастың етханасында кешкі ас ішті. Кратердің кешкі ас серіктестері оның мейрамханадан қалай кеткені туралы әртүрлі айтты. Клейн бастапқыда "судья кешкі сағат 9:30-да мейрамхананың алдында таксиге отырып, 45-ші көше бойымен батысқа қарай кетті" деп куәлік берді. Бұл мәлімдемені Ритц бастапқыда растады: "Судья Кратер тротуарда таксиге отырды". Кейінірек Клейн мен Ритц өздерінің айтқанын өзгертті және олар мейрамхананың алдында таксиге отырғанын, бірақ Кратер көше бойымен жүріп кеткенін айтты. Кратердің жоғалуы бірден қатты реакция тудырмады. Ол он күннен кейін Мэн штатына қайтып келмеген соң, әйелі Нью-Йорктегі достарына телефон соғып, оны көрген-көрмегенін сұрай бастады. 25 тамызда сот отырысы ашылғанда Кратер қатыспағандықтан, оның әріптестері алаңдады; олар жеке тергеу бастады, бірақ оның ізін таба алмады. Полиция 3 қыркүйекте хабарланды, содан кейін жоғалған судья туралы ақпарат газет беттерінде жарияланды.
Тергеу
Тергеушілер судьяның сейфі бос екенін және Кратер мен Мараның оның пәтеріне алып келген екі портфелі жоғалғанын анықтады. Бұл үміт беретін іздер мыңдаған адамның жоғалған судьяны көргенім деп жалған мәлімдеме жасауынан кейін тез жоғалып кетті. 1930 жылдың қазан айында шақырылған үлкен жюри 95 куәгерді тыңдап, 975 беттік куәліктерді жинады. Миссис Кратер куәлік беруден бас тартты. Жюри «Кретер тірі ме, өлген бе, өз еркімен кетті ме, амнезия сияқты аурудан зардап шегіп жатыр ма, әлде қылмыстың құрбаны ма – бұл туралы пікір білдіруге жеткілікті дәлел жоқ» деген қорытындыға келді. Кратер қаланың түнгі өмірін ұнатты, ол ұзақ жылдар бойы сүйіктісі Конни Маркуспен қатар көптеген шоу-қыздармен араласты. Ол 1930 жылдың қыркүйек айының соңында Огайо штатының Янгстаун қаласында ата-анасымен бірге табылған. Ол әкесінің ауырғандығын естігендіктен Нью-Йорктен кеткенін айтты. Тағы бір шоу-қыз Джун Брайс, Кратер жоғалып кеткен күні алдында онымен сөйлескенін көрген. Кратердің әйелінің адвокаты Брайс Кретерді шантаж жасау схемасының ортасында болды (жоғалып кеткен күні банк шотынан ақша алу себебі) және Брайстің гангстер досы судьяны өлтірді деп мәлімдеді. Брайс жюри отырысы басталуға тиіс болған күні жоғалып кетті. 1948 жылы ол психиатриялық ауруханада табылған. Ол жоғары деңгейдегі проституциямен айналысып, Полли Адлер мадаммен байланыста болған. Гордон көптеген ықпалды бизнесмендермен байланысқа түсіп, кемінде қағаз жүзінде, заңсыз қызмет үшін фронт ретінде саналатын бірнеше мүліктердің иесі болған. Сондай-ақ, ол қалада гангстер Джек «Легс» Даймондпен бірге көрініп, Кратер онымен араласып жүргені туралы әңгімелер тараған. Кратер Даймондтың бұрынғы басшысы, ұйымдасқан қылмыс қайраткері Арнольд Ротштейнмен таныс болған және Ротштейннің өліміне қатты ренжіген.
Кейінгі оқиғалар
Крейтер ханым күйеуін іздеу кезінде Мэн штатындағы демалыстағы үйінде болды, жасырын конверттерді тапқанға дейін. Ол 1938 жылдың 23 сәуірінде Элктон қаласында Нью-Йорк қаласының электр монтаждаушысы Карл Кунцке үйленді. Кунцтің бірінші әйелі тойға сегіз күн қалғанда өзіне-өзі қол жұмсады. Оның жесірі 20 561 доллар өмірлік сақтандыру төлемі алды (1939 жылғы 20 561.0 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Ол 1950 жылы Кунцтен ажырасып, 1969 жылы 70 жасында қайтыс болды. 2005 жылдың 19 тамызында билік Куинс тұрғыны Стелла Ферруччи Гуд 91 жасында қайтыс болғаннан кейін, ол жазған хаттарды тапты, онда оның күйеуі, Нью-Йорк полициясының детективі Роберт Гуд, Крейтерді "Murder, Inc." қылмыстық ұйымының орындаушысы Абе Релес және Бернстің інісі Фрэнк өлтіргенін білгенін мәлімдеген. Хатта Крейтер Бруклиндегі Кони-Айлендтегі Батыс сегізінші көшеге жақын жерде, қазіргі Нью-Йорк аквариумы орналасқан жерге жерленгені айтылған. Полиция бұл жерде 1950 жылдары қазба жұмыстары жүргізілген кезде сүйек қалдықтары табылғанын көрсететін ешқандай құжат табылмағанын хабарлады. 2004 жылы Кратер ісі туралы "Vanishing Point" кітабының авторы Ричард Тофель Ферруччи Гудтың айтқандарына күмәнмен қарады. Бұл мәліметтер енді кеңінен қолданылмайды. Кратердің жоғалып кеткенінен кейін көп жылдар бойы "Сот Крейтер, кеңсеңізге қоңырау шалыңыз" деген әзіл түнгі клубтардағы комедияшылардың танымал әзілі болды. 1933 жылы шыққан "Жоғалған адамдар бюросы" фильмін жарнамалау мақсатында First National Pictures компаниясы Кратерге, егер ол жеке өзі кассада талап етсе, 10 000 доллар (1933 жылғы 10 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) төлейтінін уәделеді. Кратердің жоғалып кеткен күні жазылған соңғы хаты 1981 жылдың 22 маусымында аукционда 700 долларға сатылды. Хат "құпия" деп белгіленіп, былай деп басталды: "Төменде аталған адамдардан маған тиіс ақша бар. Олармен байланысқа түсіңіздер, өйткені олар міндетті түрде қарыздарын төлейді". Бұл хат Кратердің өсиетнамасы деп жаңылысқан.