Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Janet Fitch кітабы «Ақ олеандр» – 1999 жылы американдық автор Джанет Фичтің романы. Пикарестік роман үлгісінде жазылған, аналық сезім мен тәрбие тақырыбын қамтиды. Онда Астрид есімді қыздың анасы Ингридтен айырылып, бірнеше отбасыға асырауға берілу оқиғасы баяндалады. 1999 жылдың мамыр айында Опраның кітап клубына іріктеліп, содан кейін ұлттық бестселлерге айналып, 2002 жылы фильмге түсірілді.
Book by Janet Fitch
White Oleander is a 1999 novel by American author Janet Fitch. In the fashion of a picaresque novel, it deals with themes of motherhood, telling the story of a girl named Astrid who is separated from her mother, Ingrid, and placed in a series of foster homes. It was chosen for Oprah's Book Club in May 1999, after which it became a national bestseller and adapted into a 2002 film.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Астрид Магнуссен - Лос-Анджелесте, Калифорнияда 12 жасар қыз, анасы Ингрид Магнуссенмен бірге тұрады. Астридтің әкесі Клаус Андерс, Астрид оны есіне түсіре алмай қалғанда, үйінен кетіп қалды. Ингрид Барри есімді жігітпен кездесе бастайды. Ақырында, Ингрид Барридің жас әйелдермен алдап жүргенін біледі, сондықтан ол Барридің үйіне кіріп, оны ДМСО және олеандр шырыны қоспасымен уландырады. Барри қайтыс болады, ал Ингридті оның өлтірілуімен айыптайды. Өмір бойы түрмеде отыруға сотталған ол қызына қайтып келуге уәде береді. Астрид бірнеше жыл бойы бір асыраушы отбасында тұрып, екіншісіне ауысып тұрады. Алдымен ол бұрынғы стриптизер, есірткіге және алкогольге тәуелді болған Старрмен кездеседі. Старрдың екі баласы бар, сондай-ақ екі асырап алған баласы бар. Астрид (бұл кезде 14 жаста) Старрдың бойдақ жігіті Реймен жыныстық қатынаста болады. Старрға деген қызығушылығы азайып бара жатқанда, Старр қайтадан құлдырайды. Бір күні түнде Рэйді Астридпен қарым-қатынасы туралы (қайырымдылықтан емес, қызығушылықтан) қарсы алғаннан кейін, Старр Астридті .38-ге атып өлтіреді. Астрид бірнеше апта бойы ауруханада жатыр, сол кезде ол рецепт бойынша берілетін Демерол дәрісін теріс пайдалана бастайды. Астрид сауыққаннан кейін Эд пен Марвел Турлокпен және олардың екі кішкентай баласымен бірге, негізінен, ақы төленбеген бала күтімі ретінде өмір сүруге жіберіледі. Астрид ерлі-зайыптыларды ұнатпайды, оның бір себебі - үйді ұнатпауы, ал екіншісі - Марвелдің азшылықтар туралы нәсілшіл мәлімдеме жасауға бейімділігі, әсіресе олардың көрші көршісі, әдемі афроамерикалық секс-қызметкер Оливия Джонстон, онымен Астрид дос болады. Астрид Оливияның сұлулығына, байлығына және ләззат-көңілдікке толы өмір салтына таңғалады. Турлоктар Астридті Оливиямен араласқанын білгенде, жібереді. Астридті испандық Амелия Рамос деген әйелдің үйіне жібереді. Байлығына қарамастан, Амелия асырап алған балаларын аш қалдырады, ал Астрид мектептегі қоқыстан тамақтанады. Астридке жаңа жұмысшы келеді, ол оған жаңа жұмыс табады. Бұрынғы актриса Клэр Ричардс пен оның күйеуі Рон Астридтің келесі асыраушы ата-анасы болады. Клэр Астридтің көңіл-күйін жақсартады. Астрид мектепте жақсы оқып, өнерге қызығушылық танытып жүр. Астрид Ингридпен түрмеде хат алысуды жалғастырады, бірақ анасына деген ызасы артады. Осы арада Клэр Ронның басқа әйелмен қарым-қатынаста екенін түсінеді. Клэр эмоциялық күйзеліске ұшырап, шамадан тыс дозаны қабылдап, өз-өзіне қол жұмсайды. Қазір 17 жастағы Астрид Макларен балалар орталығына (Mac деп аталады) орналасады, онда ол Пол Траут есімді өнерлі баламен танысады. Олар бір-бірімен байланысады, бірақ Пол топтық үйге жіберіледі, ал Астрид жаңа асыраушы әкеге кетеді. Астридтің соңғы үйі ресейлік Рена Грушенкамен бірге. Жасы жете алмаған Астрид Реннаның жігіті Сергеймен жыныстық қатынаста болады. Бір күні ЛСД-мен маңайғаннан кейін Астридтің есінде Энни есімді әйел пайда болады. Осы арада Ингрид және оның адвокаты Ингридті түрмеден босату үшін істі құра бастайды. Алайда, олардың ісі Астридке байланысты: егер ол Ингрид Барриді өлтірмегенін айтса, Ингридті соттамауы мүмкін. Астрид өзінің анасына қатысты билік ұстанымында екенін түсінеді және Ингридтен Эннидің кім екенін сұрайды. Ингрид Эннидің бала күтімі болғандығын айтады, ол Астридті бір жылдан астам уақыт бойы тастап кеткен. Астрид ашуланып, Ингридке таңдау береді: ол куәлік етуі керек немесе қызының анасы білген адамға қайта оралуын көруі керек. Ингрид Астридтен өтірік айтуды сұрамай, өз еркімен әрекет етеді. Екі жылдан кейін Астрид 20 жаста, Берлиндегі бір пәтерде Полмен бірге тұрады. Астрид уақытын портфель сатып алып, оларды әр түрлі асыраушы үйлерді бейнелейтін жеке өнер туындыларына айналдырады. Ингрид жаңа сот арқылы ақталғаннан кейін түрмеден босатылады. Астрид Калифорнияға оралып, Ингридпен қайта қосылса, Полды тастап кету керектігін түсінеді. Ол күйеуінің қасында қалуды шешіп, бірақ қашуды аңсайды.
Astrid Magnussen is a 12 year old girl living in Los Angeles, California with her mother, Ingrid Magnussen, a self centered and eccentric poet. Astrid's father, Klaus Anders, left before Astrid was old enough to remember him. Ingrid begins dating a man named Barry. Eventually, Ingrid discovers that Barry is cheating on her with younger women, so she breaks into Barry's house and poisons him with a mixture of DMSO and oleander sap. Barry dies, and Ingrid is charged with his murder. Sentenced to life in prison, she promises her daughter that she will come back. Astrid is shuffled from one foster home to another for years. First, she joins Starr, a former stripper, and recovering drug addict and alcoholic. Starr has two children of her own, as well as two other foster children. Astrid (who is 14 by this time) has a sexual relationship with Starr's live in boyfriend, Ray. As his interest in Starr diminishes, Starr relapses. One night, after confronting Ray over his relationship with Astrid (out of jealousy and not concern), Starr shoots Astrid with a .38. Astrid is hospitalized for a few weeks, at which time she begins abusing the prescription drug Demerol. After recovery Astrid is sent to live with Ed and Marvel Turlock, and their two small children, essentially as an unpaid babysitter. Astrid dislikes the couple, partially due to her dislike of the house, and partially due to Marvel's tendency to make racist statements about minorities, particularly their next door neighbor, a beautiful African American sex worker named Olivia Johnstone, whom Astrid befriends. Astrid admires Olivia's beauty, wealth, and hedonistic lifestyle. The Turlocks send Astrid away when they discover she associates with Olivia. Next, Astrid is sent to the home of a Hispanic woman named Amelia Ramos. Despite her wealth, Amelia starves her foster children, and Astrid resorts to eating from the garbage at school. Astrid eventually gets a new caseworker who finds her a new placement. A former actress, Claire Richards, and her husband, Ron, are Astrid's next foster parents. Claire ensures Astrid's comfort. For once, Astrid is doing well in school and pursuing art. Astrid continues corresponding with Ingrid in prison but becomes increasingly bitter towards her mother. Meanwhile, Claire suspects that Ron is having an affair. Claire, emotionally disturbed, commits suicide by overdosing. Astrid, now 17, is placed in MacLaren Children's Center (known as "Mac") where she meets an artistic boy named Paul Trout. They bond, but Paul is sent to a group home and Astrid leaves for a new foster parent. Astrid's final home is with Russian immigrant Rena Grushenka. Astrid, still underage, has a sexual relationship with Rena's boyfriend, Sergei. One day, after getting high on LSD, Astrid begins to have memories of a woman named Annie. Meanwhile, Ingrid and her lawyer begin to build a case to get Ingrid released from prison. However, their case depends on Astrid: if she testifies that Ingrid did not murder Barry, Ingrid will likely not be sentenced. Astrid realizes that she is in a position of power over her mother and asks Ingrid who Annie is. Ingrid reveals that Annie was a babysitter with whom Ingrid left Astrid for over a year. Astrid is upset and gives Ingrid a choice: to have her testify or to see her daughter return to the person her mother knew her as. Ingrid makes the choice not to ask Astrid to lie for her. Two years later, Astrid is 20 and living with Paul in a rundown flat in Berlin. Astrid spends her time buying suitcases and transforming them into individual art pieces representing her different foster homes. Ingrid is released from prison after a new trial acquits her. Astrid realizes that if she returns to California to reunite with Ingrid, she must abandon Paul. She chooses to stay with him but longs to go.
Негізгі кейіпкерлер
Астрид Магнуссен: басты кейіпкер, роман басталғанда ол он екі жаста. Өнерлі, ұялшақ, өзінің манипулятивті анасының ықпалында. Роман оның нағыздықты жоғалтуын, жыныстық ойлануын және өзін-өзі анықтау әрекеттерін бейнелейді. Ингрид Магнуссен: Романның басында сүйіктісі Барриді өлтіргені үшін түрмеге жабылған Астридтің манипулятивті анасы. Астридпен бірге болғанда ол қызы бар екенін ұмытып, эклектикалық суретіне көңіл бөледі. Кейін ол Астридті түрмеден басқаруға тырысады. Астридтің бірінші асырап алған анасы, ол бұрынғы стриптизер, кейін христиан болды. Ол алкоголизм мен есірткіден арылып, балаларымен бірге трейлерде тұрады. Алдымен ол Астридке мейірімділік танытады, бірақ кейіннен Астрид пен Рейдің қарым-қатынасына қызғанышпен қарайды. "Рэй аға": Старрдың жігіті, балалары оны "Рэй аға" деп атайды. Ол мейірімді механик болып көрінетін, ол сол кезде 14 жастағы Астридпен жыныстық қатынас жасайды. Осылайша бұл қарым-қатынас жыныстық жыртқышқа айналады. Оливия Джонстон: Афроамерикалық жоғары класты секс-қызметкер Астрид екінші асырап алған отбасында тұрып, Турлоктармен дос болады. Оливия Астридті сән-салтанат пен ләззатқа толы өмір салтына баулайды. Клэр Ричардс: Астридтің төртінші асыраушы анасы, ол Астридтің өнерге деген талантын байқайды және оны мектепке баруға шақырады. Клэрдің күйеуімен қарым-қатынасы нашар, өзін-өзі бағалауы төмен және Ингридтің жігерлендіруінен кейін өзін-өзі өлтіреді. Пол Траут: Астридпен көркемдік бала МакЛарен балалар орталығында ("Мэк" деп аталады) тұрып кездеседі. Кейін Астрид Полмен романтиканы дамытады. Рене Грушенка: Астридтің соңғы асыраушы анасы, қатал, іскерлік жағынан дарынды орыс әйел. Ол Астридке қатты сөйлейді, бірақ қаржы мәселесінде дұрыс шешім қабылдауға және жақсы келіссөз жүргізуші болуға талпындырады.
Astrid Magnussen: the main character, she is twelve years old when the novel opens. Artistic, shy and in the sway of her manipulative mother. The novel depicts her loss of naivety, sexual awakening, and attempts at self definition. Ingrid Magnussen: Astrid's manipulative mother, who is jailed early in the novel for her murder of her lover Barry. When with Astrid, she often forgets she has a daughter and focuses on her eclectic art. Later, she attempts to control Astrid from jail. Starr: Astrid's first foster mother, she is a former stripper turned outspoken Christian. She is recovering from alcoholism and drug use and lives in a trailer with her children. She first shows kindness to Astrid but later grows jealous of Astrid's relationship with Ray. 'Uncle' Ray: Starr's boyfriend, whose children call him "Uncle Ray." A seemingly kind mechanic, he begins a sexual relationship with Astrid who is, at the time, 14. Thus the relationship is an example of sexual predation. Olivia Johnstone: An African American high class sex worker Astrid befriends while living with her second foster family, the Turlocks. Olivia introduces Astrid to a luxurious, hedonistic lifestyle. Claire Richards: Astrid's fourth foster mother, who notices Astrid's artistic talent and encourages her to pursue school. Claire has a weak relationship with her husband, poor self esteem, and commits suicide after encouragement from Ingrid. Paul Trout: An artistic boy Astrid meets while staying at MacLaren Children's Center (known as "Mac"), a facility for foster children who can't find placements. Astrid later develops a romance with Paul. Rena Grushenka: Astrid's final foster mother, a tough, business savvy Russian woman. She is abrasive but encourages Astrid to make sound financial decisions and to become a good negotiator.
Тақырыптар
Аналық – романның негізгі тақырыбы. Астрид биологиялық анасымен және түрлі асырап алған аналарымен салыстырып өзін анықтауға тырысады, сонымен бірге анасы түрмеден сүйіспеншілік пен қабылдауды жеткізе алмайтындықтан, оны іздейді. Романның соңында Астрид жасаған өнер туындылары – оның әр түрлі аналары мен үйлерінің метафорасы. Роман сонымен қатар өнердің мәнін, өзіңді зерделеуді және шығармашылықты, бақуаттылардың күшті болуын, сонымен қатар кемелдік пен кемшілдікті де қарастырады.
Motherhood is a primary theme of the novel. Astrid struggles to define herself against her biological mother and her various foster mothers, while still searching for the love and acceptance her mother cannot provide from jail. The art pieces Astrid creates at the end of the novel are metaphors for her various mothers and homes. The novel also deals with the nature of art; self reflection and creation; survival of the fittest; and perfection versus imperfection.
Шығу тегі
Сол аттас әңгіме 1994 жылғы күз-қыс санында "Black Warrior Review" журналында жарияланды. Осы жылғы "Американың үздік қысқа әңгімелері" оны ерекше қысқа әдебиеттер тізіміне қосты.
The short story of the same name appeared in the Fall/Winter 1994 issue of Black Warrior Review. The Best American Short Stories for that year included it in their list of distinguished short fiction.
Қабылдау
Роман жақсы пікірлер алды және тұңғыш роман үшін қалыпты таралымға ие болды. 1999 жылы Опраның кітап клубына енгізілгеннен кейін, кітаптың танымалдылығы күрт өсті. Ол жалпыұлттық бестселлерге айналды.
The novel received good reviews and had a typical publication run for a debut novel. After being named to Oprah's Book Club in 1999, the popularity of the book skyrocketed. It became a national best seller.
Бейімделулер
Роман 2002 жылы Мишель Пфайффер мен Рене Зеллвегер бас рөлдерде ойнаған "Ақ олеандер" фильміне көшірілді.
The novel was adapted into a film, White Oleander, released in 2002 starring Michelle Pfeiffer and Renée Zellweger.