Кіріспе

Андover теологиялық семинариясы (1807–1965) – 1807 жылы құрылған конгрегационалистік семинария. Бастапқыда Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филипс академиясының кампусында орналасқан. 1908 жылдан 1931 жылға дейін Кембридж қаласындағы Гарвард университетінде орналасқан. Содан кейін Ньютон қаласындағы (Массачусетс штаты) Ньютон теологиялық институтымен (НТИ) бірге орналасты. 1965 жылы Андover теологиялық семинариясы мен НТИ ресми түрде бірігіп, Андover Ньютон теологиялық мектебін құрды (Массачусетс штаты, Андовер). Ол өзінің бастапқы және біріктірілген нысандарында АҚШ-тағы ең алғашқы және ең көне протестанттық теологиялық семинария болып табылады. Семинария 2017 жылы құрылған Йель діни мектебіндегі Андover Ньютон семинариясы ретінде өз қызметін жалғастыруда.

Тарих

Андовер теологиялық семинариясының тамырлары XVIII ғасырдың соңына және АҚШ-тағы конгрегационалистер арасында білімді дін қызметкерлеріне деген қажеттілікке тіреледі. Бұл қажеттілік 1778 жылы «шынайы имандылық пен ізгілікті» дамыту мақсатымен құрылған Филипс академиясы арқылы білдірілді. 1806 жылы Гарвард колледжінің кампусында конгрегациялық шіркеулер арасындағы күшейе бастаған бөлініс, «Үшіншілік дауы» деп белгілі болды, толыққанды күшін алды. Либералды және консервативті кальвинистер арасындағы шиеленіс салдарынан Гарвардтағы Холлис дінтану профессурасы екі жыл бойы бос тұрды. Бұл теологиялық күрес көп ұзамай Массачусетс штатындағы ең көне шіркеулердің көптеген бөлінуіне және шіркеу басқаруына, сондай-ақ дін қызметкерлерін тағайындауға әсер етті. Гарвардтың Бақылау кеңесі 1805 жылы Холлис профессурасына белгілі либерал Генри Уэйрді тағайындағанда, кальвинистер 1807 жылы Филипс академиясының (құрылған 1778 ж.) кампусында Андовер теологиялық семинариясын құру үшін шегінді. Бұл оқиға ұлттық баспасөзде кеңінен жарияланып, конфессияның бөлінуіне және 1825 жылы Америка унитариялық қауымдастығының құрылуына (1793 жылы құрылған Универсалистермен бірігіп, 1961 жылы Унитариялық Универсалистік қауымдастығына айналды) үлкен үлес қосты. Андовер дәстүрлі «Ескі кальвинистер» және «Жаңа құдайлық» (сонымен қатар Жаңа Англия теологиясы деп те аталады) ұстанымдарын қолдаушылардың бірлескен күш-жігерімен құрылды. Леонард Вудс, Мозес Стюарт және Эдвард Дорр Гриффин алғашқы профессорлардың қатарында болды. 1886 және 1892 жылдар аралығында «Андовер дауы» деп белгілі болған теологиялық дау, негізін қалаушылардың консервативті «Жаңа Англия кальвинизмі» мен факультеттегі көптеген либералды теологтар арасында туды. 1887 жылы президент Е.Смит либералды көзқарастары үшін тергеліп, қызметтен босатылды, бірақ 1891 жылы Массачусетс Жоғарғы соты оның қызметтен босатылуын техникалық негізде кері қайтарып, келесі жылы іс тоқтатылды.

Көшірулер мен бірігулер

1908 жылы Гарвард діни мектебі мен Андовер келісуге тырысты, семинария өз факультеті мен кітапханасын Гарвард кампусына (кейіннен Андовер залына [1911]) көшірді. Академиялардың арасында ресми байланыс орнату жоспарлары жасалды, бірақ Массачусетс Жоғарғы Соты Андовердің қаражаты христиандық теологиялық білім беруге бөлінгендіктен, одақты мақұлдамады. Сондықтан Андовер 1931 жылы Ньютон теологиялық институтының кампусына көшірілді. Андовер діни семинариясы мен Ньютон теологиялық институты 1965 жылы Андовер-Ньютон діни мектебі (АНТС) ретінде бірікті. Ньютон теологиялық институты 1825 жылы Массачусетс штатының Ньютон орталығында, қазір АҚШ-тың американдық баптист шіркеулері деп аталатын ұйыммен ресми байланыстағы магистратуралық семинария ретінде құрылды. Институт дамыған сайын, ол Андовердің оқу жоспарын қабылдады және евангелиялық жақсы жаңалыққа адалдық және оны таратуға деген құлшыныс тұрғысынан ортақ теологиялық дәстүрді бөлісті. 2015 жылдың қараша айында ANTS 190 жылдық тарихы бар осы орындан Йель діни мектебіне көшу үшін кампусын сататынын хабарлады.

Протестанттық миссионерлік қызметке тарихи әсері

Андовер мен Ньютонның құрылуына дейін дін қызметкерлерін даярлау үлгісі бакалавр дәрежесіне негізделген (іс жүзінде, АҚШ-тағы көптеген алғашқы колледждердің негізі осы болған). Андовер мен Ньютондағы тұрғын студенттермен және профессорлық-оқытушылар құрамымен үш жылдық оқу бағдарламасы мен магистрлік үлгі елдегі 140-қа жуық протестанттық теологиялық мектептер үшін стандартқа айналды. Осы ынтаны көрсете отырып, қазіргі миссионерлік қозғалыс осы елде Андовер студенттерінен құралған «Бауырлар» тобы арқылы басталды. Андовер мен Ньютон екеуі де заманауи миссионерлік қозғалыста жетекшілікке тез ие болды, бұл екі мектепті адамдар мен идеялардың жақын қарым-қатынасына әкелді. Мәдениеттер арасындағы байланысқа үлкен үлес қосты. Лютер Райс және Хайрам Бингем сияқты түлектер әлемдік христиан миссионерлік қызметінде бастама көтерді. 1810 жылы Андоверді бітірген Адонирам Джадсон Бирмадағы еңбектерімен танымал, ол онда Киелі кітапты бирма тіліне аударды және алғашқы бирма-ағылшын сөздігін жасады.