Кіріспе

Әділ үлестіру жоспарлау – компьютерлік операциялық жүйелердегі жоспарлау алгоритмі, онда процессорды пайдалану жүйе пайдаланушылары немесе топтары арасында тең бөлінеді, процестер арасындағы ресурстардың тең бөлуінен өзгеше. Әділ үлестіру жоспарлау стратегиясын логикалық тұрғыдан іске асырудың бір әдеттегі тәсілі – әрбір абстракция деңгейінде (үдерістер, пайдаланушылар, топтар және т.б.) дөңгелек робиндік жоспарлау стратегиясын рекурсивті қолдану. Дөңгелек робинге қажетті уақыт кванты кездейсоқ, себебі уақыттың кез келген тең бөлігі бірдей нәтиже береді. Бұл әдісті алғаш рет Джуди Кей және Пирс Лаудер 1980 жылдары Сидней университетіндегі зерттеулері арқылы жасаған. Мысалы, егер төрт пайдаланушы (A, B, C, D) бір уақытта әрқайсысы бір процесті орындаса, жоспарлаушы қолжетімді CPU циклдарын логикалық түрде бөліп, әр пайдаланушыға 25% береді (100% / 4 = 25%). Егер B пайдаланушы екінші процесті іске қосса, әр пайдаланушы әлі де жалпы циклдардың 25% алады, бірақ B пайдаланушының әр процесіне енді жалпы CPU циклдарының 12,5% бөлінеді, бұл B пайдаланушының әділ үлесі 25% құрайды. Екінші жағынан, егер жаңа пайдаланушы жүйеде процесті іске қосса, жоспарлаушы қолжетімді CPU циклдарын қайта бөліп, әр пайдаланушыға жалпы соманың 20% береді (100% / 5 = 20%). Абстракцияның тағы бір деңгейі пайдаланушыларды топтарға бөлуге және әділ үлестіру алгоритмін топтарға да қолдануға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда қолжетімді CPU циклдары алдымен топтарға, содан кейін топтар ішіндегі пайдаланушыларға, содан кейін осы пайдаланушының процестеріне бөлінеді. Мысалы, егер үш топ (1, 2, 3) болса, олардың құрамында үш, екі және төрт пайдаланушы болса, қолжетімді CPU циклдары келесідей бөлінеді:

100% / 3 топ = әр топқа 33.3%
1-топ: (33.3% / 3 пайдаланушы) = әр пайдаланушыға 11.1%
2-топ: (33.3% / 2 пайдаланушы) = әр пайдаланушыға 16.7%
3-топ: (33.3% / 4 пайдаланушы) = әр пайдаланушыға 8.3%