Кіріспе

10cc – 1972 жылы Стокпорт қаласында құрылған британдық арт-рок тобы. Топтың алғашқы құрамына 1968 жылдан бері бірге ән жазып, музыка жасаған төрт музыкант кірді – Грэм Гулдман, Эрик Стюарт, Кевин Годли және Лол Крейм. Топта екі авторлық топ жұмыс істеді. Көптеген адамдар Стюарт пен Гулдманды көбінесе поп музыкасын жазатын авторлар деп санайды, ал Годли мен Креймді 10cc тобының экспериментаторлық жағы деп есептейді. Кейбірлер Годли мен Креймнің әндерін өнерге толы, кинематографиялық стильде жазылған туындылар деп сипаттайды. 10cc тобының әрбір мүшесі көптеген музыкалық аспаптарды ойнай білетін, әнші, автор және продюсер болды. Топтың көптеген жазбалары Стокпорттағы Strawberry Studios (Солтүстік) және Доркингтегі Strawberry Studios (Оңтүстік) студияларында жазылды, олардың көпшілігін Стюарт жасады. 1972 жылдан 1978 жылға дейін 10cc тобы Ұлыбританиядағы ең үздік ондыққа бес рет кірді: Sheet Music (1974), The Original Soundtrack (1975), How Dare You! (1976), Deceptive Bends (1977) және Bloody Tourists (1978). 10cc тобының он екі синглы Ұлыбританияның Топ-40 тізіміне енді, олардың үшеуі – "Rubber Bullets" (1973), "I'm Not in Love" (1975) және "Dreadlock Holiday" (1978) хит-парадтарда көш бастады. "I'm Not in Love" әні олардың бүкіл әлемге танылған хитке айналды және инновациялық музыкалық сүйемелдеуімен ерекшеленеді. 1976 жылы шығармашылық дауларға байланысты Годли мен Крейм топтан шығып, дуэт құрды. Стюарт 1995 жылы топтан кетті. 1999 жылдан бері Гулдман 10cc тобының гастрольдік құрамын басқарып келеді.

Алғашқы ынтымақтастық

10cc тобының үш негіз қалаушысы Манчестер аймағында бала кезінен таныс болған. Годли мен Крейм ұл бала кезінде бір-бірін білген, ал Гулдман мен Годли бір орта мектепте оқыған. Олардың музыкаға деген құштарлығы оларды жергілікті еврей балалар бригадасында ойнауға итермеледі.

1964-1969: Алғашқы топтар

Олардың алғашқы жазылған ынтымақтастығы 1964 жылы болды, онда Гулдманның тобы The Whirlwinds Lol Creme-нің "Baby Not Like You" шығармасын жазды, олардың жалғыз "Look At Me" синглінің B жағы ретінде. Содан кейін The Whirlwinds құрамын және атын өзгертіп, The Mockingbirds аталды (оның ішінде әнші-гитарист Гулдман, бассист Бернард Бассо және барабаншы Кевин Годли, бұрын Creme-пен бірге The Sabres тобында болған). The Mockingbirds 1965-1966 жылдары сәттілікке жете алмай бес сингл жазды, сосын тарап кетті. The Whirlwinds және The Mockingbirds тобының гитаристі – белгілі жазушы Говард Джейкобсонның ағасы Стивен Джейкобсон. 1967 жылдың маусым айында Годли мен Крем қайта бірігіп, "The Yellow Bellow Room Boom" деген атпен бір ғана сингл жазды ("Seeing Things Green" b/w "Easy Life" Ұлыбританияның CBS арнасында). 1969 жылы Гулдман оларды Marmalade Records студиясына жазбаға алып барды. Студия басшысы Джорджио Гомельский Годлидің фальцет дауысына әсерленіп, оларға жазу келісімшартын ұсынды. 1969 жылдың қыркүйегінде Godley & Creme Strawberry Studios студиясында Стюарт гитарада, Гулдман бас гитарада бірнеше негізгі тректерді жазды. "I'm Beside Myself" әні "Animal Song" әнімен бірге Frabjoy және Runcible Spoon есімдерімен шығарылды. Гомельский (The Yardbirds-тің бұрынғы менеджері) Godley & Creme-ді Simon & Garfunkel сияқты дуэт ретінде таныстыруды жоспарлаған. Алайда, Frabjoy және Runcible Spoon альбомының жоспарлары Marmalade-дің қаржысы таусылғанда тоқтап қалды.

1968-1970: Strawberry Studios-тің пайда болуы; кептірілген ішуіш

Mindbenders тобының аяқталу кезеңінде Стюарт Inner City Studios-та, сол кезде Питер Тэттерсаллға тиесілі Стокпорт студиясында жаңа материалдың демоларын жазды. Тэттерсалл бұрын Билли Дж. Креймер мен The Dakotas тобының гастрольдік менеджері болған. 1968 жылдың шілдесінде Стюарт студияда Тэттерсаллдың серіктесі болды, бұл оған жазу инженері ретінде өнерін жетілдіруге мүмкіндік берді. 1968 жылдың қазан айында студия үлкен жайға көшіріліп, The Beatles тобының "Strawberry Fields Forever" әнінің атымен Strawberry Studios деп аталды. 1969 жылы Гулдман да Strawberry студиясын Marmalade тобына арнап жазған әндерінің демоларын жазу үшін пайдалана бастады. Ол ән орындаушысы емес, ән жазушы ретінде көбірек танылды. Жыл соңына қарай ол да студияның қаржылық серіктесіне айналды. Біз өте қысқа мерзімде көптеген тректерді жаздық – бұл шынымен бір машина сияқты еді. Шамамен екі аптада 20 трек – көптеген артық әндер, шынымен нашар. Біз дауыстарды жаздық, барлығын жасадық – бұл оларға ақшаны үнемдеді. Біз тіпті әйелдердің қосымша вокалын да жаздық. Үш айлық жобаның нәтижесінде Касенетц Кацке тиесілі әртүрлі топтардың атынан шыққан бірнеше тректер пайда болды, олардың ішінде Crazy Elephant тобының "There Ain't No Umbopo" әні, Fighter Squadron тобының "When He Comes" әні, Silver Fleet тобының "Come on Plane" әні (олардың үшеуінің вокалын Годли орындады) және Freddie and the Dreamers тобының "Susan's Tuba" әні (бұл Францияда хит болды және вокалын Фредди Гарритти орындады, бірақ кейбіреулер оның Гулдман орындағанын айтады). Топ Strawberry студиясында өндірістік жұмыстарды да жалғастырды, Дейв Берри, Уэйн Фонтана, Питер Ковап және Herman's Hermits тобымен жұмыс істеді, сондай-ақ Ұлыбританияның әртүрлі футбол командалары үшін түпнұсқа композициялар жасады. 1971 жылы олар New Age музыканты Рамасестің "Space Hymns" альбомын өндірді және орындады; 1972–73 жылдары Нил Седаканың "Solitaire" және "The Tra La Days Are Over" альбомдарын бірлесіп өндірді және орындады. "Solitaire" альбомында жұмыс істеу тәжірибесі, ол Седака үшін сәтті аяқталды, топты өздерінің еңбегімен танылуға ұмтылуға итермеледі. 1972 жылы Strawberry Studios-қа оралған Гулдман: Стюарт бұл шешім қытай мейрамханасында тамақтану кезінде қабылданғанын айтты: "Біз өзімізден шығармашылық қабілеттерін біріктіріп, сол кезде әрқайсымыз жұмыс істеп жүрген әндермен бірдеңе жасауға тырысу керек пе деп сұрадық". Сингл хит-парадқа ілесе алмады, ал топ 1972 жылдың басында Стюарт/Гулдманның "Waterfall" әнін жазды. Стюарт ацетатты Apple Records компаниясына ұсынды. Ол бірнеше ай күтті, содан кейін лейблден әнді сингл ретінде шығару үшін жеткілікті коммерциялық емес екенін айтқан хабарлама алды.

19721976: Бастапқы құрам

Apple компаниясының бас тартуына қарамастан, топ «Waterfall» әнінің B жағы ретінде жазылған, Godley/Creme дуэтінің «Donna» атты композициясын ұсынуға шешім қабылдады. Ән Франк Заппаның ықпалымен жазылған 1950 жылдарғы ду-воп стиліндегі пародия, коммерциялық поп пен иронияның керемет үйлесімі, хоры фальцетте орындалған. Стюарт былай деді: «Біз оның бірдеңесі бар екенін білдік. Оны шығаруға батыл жетерлік бір ғана адамды білдік, ол – Джонатан Кинг». Стюарт Кингке қоңырау шалып, ол Strawberry студиясына келіп, әнді тыңдап, «күлкіге құлап», «Тамаша, хит болады!» деді. Сондай-ақ Годли де осы пікірде болды. 1988 жылғы сұхбатында Крем растағандай, ал Гулдманның қазіргі құрамының веб-сайтында жазылғанынша, топтың аты он кубик сантиметрді білдіреді, яғни эякуляцияланған орташа көлемнен артық семен көлемі, осылайша олардың қуатын немесе шеберлігін көрсеткен. «Donna» 10cc тобының алғашқы синглы ретінде шығарылып, BBC Radio 1 диджейі Тони Блэкберн оны «Аптаның жазбасы» деп таңдады, бұл оның Топ-30 тізіміне енуіне көмектесті. Ән 1972 жылдың қазан айында Ұлыбританияда No. 2 орынға жетті. Олардың екінші синглы, «Johnny Don't Do It» әні, 1950 жылдардың ықпалымен жазылғанмен, үлкен жетістікке ие болмады. Ал «Rubber Bullets» әні, «Jailhouse Rock» тұжырымдамасының сатиралық бейнесі, халықаралық деңгейде хит болып, 1973 жылдың маусымында 10cc тобына Ұлыбританиядағы алғашқы No. 1 орынды әкелді. Олар бірнеше айдан кейін «The Dean and I» әнімен жетістіктерін нығайтты, ол қыркүйек айында No. 10 орынға жетті. Олар екі сингл шығарды: «Headline Hustler» (АҚШ-та) және өзін-өзі паш еткен «Әлемдегі ең нашар топ» (Ұлыбританияда), содан кейін 1973 жылдың 26 тамызында Ұлыбританияда гастрольдік тур бастады, оған екінші барабаншы Пол Берджесс қосылды. Кейін қараша айында Strawberry Studios студиясына оралып, екінші LP-нің қалған бөлігін жазды, ол «Sheet Music» (1974) альбомы болды, оған «The Worst Band in the World» және басқа да хиттер «The Wall Street Shuffle» (No. 10, 1974) және «Silly Love» (No. 24, 1974) енді. «Sheet Music» альбомы топтың табысқа жеткен альбомы болды, ол Ұлыбритания чарттарында алты ай бойы тұрды және 1974 жылдың ақпан айында АҚШ-қа гастрольдік турға жол ашты. 1975 жылдың ақпан айында топ Джонатан Кингпен ажырасып, 1 миллион АҚШ долларына Mercury Records компаниясымен келісімшарт жасасты. Келісімнің ынталандырушы күші – «I'm Not in Love» әні болды. Стюарт еске алды: «Сол кезде біз әлі Джонатан Кингтің лейблінде болдық, бірақ күресіп жатыр едік. Біздің барлығымыз мүлдем жақсы жағдайда емес едік, шынымен қиындыққа тап болдық, ал Philips Phonogram бізбен келісім жасағысы келді. Олар Джонатанның келісімшартын сатып алғысы келді. Біздің менеджеріміз Рик Диксон оларды біздің жазғандарымды тыңдауға шақырды. A&R бөлімінің басшысы Найджел Грейндж біздің Strawberry студиямызға келді, альбомды естіп, қатты таң қалды. Ол: «Бұл шедевр, мәміле жасалды!» деді. Біз олармен бес жылдық келісімшарт жасадық, бес альбомға, және олар бізге үлкен ақша төледі. «Life Is A Minestrone» әнін бірінші сингл ретінде шығару Грейнджтің идеясы болды, үлкен әнді кейінге қалдырып, альбомның ұзақ өмір сүруіне мүмкіндік берді». 2015 жылы BBC Four телеарнасында көрсетілген «I'm Not in Love: The Story of 10cc» деректі фильмінде Стюарт олардың Кингпен жасасқан келісімшарт бойынша авторлық құқықтан түскен табыстың бар болғаны 4% құрағанын түсіндірді. Крем осыдан кейін Ричард Брэнсонның Virgin лейблімен келісімшарт жасасуды жоспарлады. Стюарт пен Крем келісімді аяқтау үшін менеджерлері Харви Лисбергке өкілеттік берді, өйткені олар екеуі де демалысқа шығуға тиіс еді. Олардың нұсқауларына қайшы, Лисберг «Phonogram» компаниясынан ұсынылған жаңа ұсынысты қабылдады. Крем өзін «қорқынышқа, ұялғандыққа және жиреніске» толы сезінгенін айтты, «күні бүгінге дейін осы сезімдерімді сақтап келемін». Бұл ән Godley and Creme дуэтінің «Une Nuit A Paris (One Night in Paris)» әнімен де ерекшеленеді, ол сегіз минуттық, көп бөлімді «мини-опера» болып саналады және Queen тобының «Bohemian Rhapsody» әніне әсер еткен деп саналады. Осы уақытта 10cc Джастин Хейвардпен «Blue Guitar» синглінде бірлесіп жұмыс істеді, олар қосалқы топ ретінде жұмыс істеп, әнді өндірді. Бұл ән кейінірек Хейвард пен Джон Лодждың «Blue Jays» альбомының қайта шығарылған нұсқаларында да жарияланды. 10cc тобының төртінші альбомы «How Dare You!» (1976), тағы бір Hipgnosis каверімен, тағы екі Ұлыбританиялық хиттерді сыйлады: «Art for Art's Sake» (1976 жылдың қаңтарында No. 5 орын) және «I'm Mandy, Fly Me» (1976 жылдың сәуір айында No. 6 орын). Алайда, осы кезде төрт мүше арасындағы жеке және жұмыс қарым-қатынастарының жағдайы нашарлай бастады, бұл топтың түпкілікті құрамымен жазылған соңғы альбом болды. 10cc тобының табысы 1976 жылы «Hotlegs» альбомын жаңа атаумен қайта шығаруға себеп болды: «You Didn't Like It Because You Didn't Think of It», оған екі қосымша трек қосылды. Атау трегі «Neanderthal Man» әнінің эпикалық B жағы болды, оның бір бөлігі 10cc альбомында «Fresh Air for My Mama» деп қайта өңделді.

1984-1991: Жеке жобалар

1983 жылдан кейін топ үзіліс жасады, Стюарт Sad Café үшін жазуларды өндірді, ал Гулдман Ramones үшін тректерді өндірді. Стюарт Пол Маккартнимен ынтымақтастығын жалғастырды; ол 1982 жылы «Tug of War» және 1983 жылы «Pipes of Peace» жұмыстарында қатысқан болатын. 1984 жылы ол АҚШ-тың «So Bad» синглының бейнеклипінде пайда болды, онда Ринго Старр да болды, сондай-ақ «Give My Regards to Broad Street» көркем фильмі мен саундтрегінде де қатысты. Содан кейін ол 1986 жылғы «Press to Play» альбомының көп бөлігін бірлесіп жазды, бірақ альбомның өндірісін сынға алды. Ол сондай-ақ ABBA тобының мүшесі Агнета Фальцкогтың 1985 жылғы «Eyes of a Woman» альбомын өндірді. Гулдман, осы уақытта Эндрю Голдпен бірігіп, «Common Knowledge» дуэтын құрды, ол екі сәтсіз синглдан кейін атын «Wax» деп өзгертті. Дуэттің альбомдарына «Magnetic Heaven» (1986), «American English» (1987) және «A Hundred Thousand in Fresh Notes» (1989) кірді. Дуэт бірнеше жетістікке қол жеткізді, оның ішінде испандық №1 синглы және олардың жалғыз британдық хиті «Bridge to Your Heart» (1987), ол №12 орынға жетті. Гулдман сонымен қатар Брэдфорд Сити стадионындағы өрт құрбандарына көмек көрсету мақсатында «The Crowd» тобының «You'll Never Walk Alone» атты қайырымдылық синглін жинап, өндірді. 1985 жылы шыққан сингл Ұлыбритания чарттарында №1 орынды иеленді. 1987 жылы «Changing Faces – The Very Best of 10cc and Godley & Creme» жинақ альбомы жарық көрді, бұл топқа 1978 жылдан бергі ең табысты альбомын сыйлады. 1991 жылы Жапонияда «Greatest Songs and More» төрт дискілік жинағы шығарылды, онда көптеген B-жақтары алғаш рет CD форматында қолжетімді болды.

1991-1995: 10 КК қайта біріктірілді

1991 жылы бастапқы төрт мүше Gary Katz продюсерлік жасаған Steely Dan тобының танымал өкілінің арқасында «Meanwhile» (1992) альбомын жазу үшін қайта бірікті. Katz-ді Polydor лейблі ұсынды, олар 10cc-тің Америкада сәттілікке қол жеткізуін қалады, себебі ол Steely Dan тобымен байланысты болды – 1970-ші жылдардағы осыған ұқсас дыбысты тобы. Алайда, альбом сөздің толық мағынасында «қайта қосылу» болған жоқ. Альбомның барлық әндерін Стюарт және Гулдман жазды (1980-ші жылдардың соңында Стюарт пен Пол Маккартни бірге жазған, ал Гулдман қосымша жазған бір әнді қоспағанда). Крем мен Годли Polydor лейбліне деген міндеттемелерін орындау үшін альбомда қонақ ретінде қатысуға келісті – олар 1980-ші жылдардың соңында бөліскен кезде Polydor лейбліне бір альбом берешегі болған. Годли мен Крем альбомдағы бірнеше тректе фонографиялық вокал орындады. Годли сондай-ақ «The Stars Didn't Show» әнін орындады. Жазу компаниясы оны нағыз қайта қосылу альбомы деп көрсету үшін бар күшін салды, бірақ нәтижесі шамалы болды. «Meanwhile» альбомынан ешқандай үлкен хит тумады, бірақ Жапония мен Еуропада жақсы қабылданды. Альбомда сессиялық музыканттар Джефф Поркаро (Toto) – барабан, Фредди Вашингтон – бас, Майкл Ландау – жетекші және ритм-гитара, Башири Джонсон – перкуссия орындады. Сондай-ақ альбомда доктор Джон (Mac Rebennack) – фортепиано, Дэвид Пайч (Toto тобынан) – клавишатура, 10cc тобымен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Эндрю Голд – гитара және тағы да басқа көптеген танымал музыканттар мен әншілер қатысты. Бұл Поркароның жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейінгі соңғы жұмысы деп саналады. Доктор Джонды продюсер Гари Кац ұсынды және сессияларға шақырды. Гулдман 1995 жылғы сұхбатында «Mirror Mirror» альбомына «I'm Not in Love» әнінің акустикалық нұсқасын қосты, ол Ұлыбританияда 29-шы орынды иеленді, бірақ жалпы алғанда альбом жақсы нәтиже көрсетпеді. Гулдман «Mirror Mirror» альбомын «шамалы екі бөліктен тұратын альбом» деп сипаттады, себебі Стюартпен бірге әртүрлі елдерде жазылған. «Біз адамдарды жаңылыстырғымыз келмейді, бірақ бұл көрінетіндей емес екенін айтуға болады, және тізімді оқыған кез келген адам мұны көре алады», - деді ол Goldmine журналына. «Мен үшін 10cc тобы аяқталды». Стюарт пен Крем екі қарындасқа үйленген және байланыста болып жүрді.

1999 жылдан қазіргі уақытқа дейін: 10cc гастрольдік топ, GG/06

1999 жылы Гулдман 10cc құрамын құрды, оған өзі, Фенн, Пол Берджесс және жаңа келгендер Мик Уилсон (вокал, гитара) мен Майк Стивенс (вокал, клавишатура, саксофон, гитара) кірді. Бұл құрам алғашқы концертін Бирмингемдегі Ронни Скотттың джаз клубында өткізді, ал 2002 жылы тұрақты түрде гастрольдеуге кірісті. Топтың бұл нұсқасы Ұлыбритания мен шетелде 10cc хиттерін және Гулдманның Wax әндер жинағынан әндерді орындады. Уилсон көп бөлігін жетекші вокалды орындады, бұл жағынан Эрик Стюартты алмастырды. Көрермендерге ұнағанына қарамастан, Стюарт оның қатысуынсыз топтың жалғасуын сынға алады. Топтың негізін қалаушы гитарист Лол Крейм 2012 жылы өзінің жаңа концерті туралы былай деді:

1999 жылдың қаңтарында Годли мен Гулдман жаңа әндер жазу үшін қайтадан жиналды. Топ 2006 жылы жаңа әндерді өз веб-сайтында ұсына бастады және GG/06: EP 1 EP шығарды. Осы әндердің бірнешеуі 10cc концерттеріне қосылды, ал "Son of Man" әні кейін 10cc концерттерінің ашылу тақырыбы болды, видеосын Годли жасады. Кевин Годли де бірнеше рет 10cc концерттеріне қатысты. 10cc гастрольдік құрамының жаңа мүшесі Кит Хейман (клавишатура) 2006 жылы Майк Стивенсті алмастырды және 2011 жылға дейін осылай жалғасты. Топ 2008 жылы Clever Clogs атты концерттік альбомын және DVD-ін шығарды, онда Кевин Годли бірнеше әнге қатысты, соның ішінде GG/06 "BeautifulLoser.com" әні бар. 2009 жылдың басында Гулдман 10cc ресми веб-сайтын ашты, 10ccworld.com (қазір 10cc.world). Сайтта концерттердің жазбалары онлайн-дүкен арқылы қолжетімді болды. 10cc студиялық жаңа альбомдары туралы Гулдман Стюарт, Крейм немесе Годли болмаса, 10cc альбомы шықпайтынын айтты, бірақ ол концерттерде бұрынғы альбомдарды орындауға дайын. Топтың құрылған күнінің 40 жылдығын мерекелеу үшін 10cc 2012 жылдың 10 мамырында Корольдік Альберт залында концерт берді, онда Кевин Годли топпен бірнеше ән орындады. Universal Music осы оқиғаға арналған екі жинақ шығарды. Біріншісі, "Tenology" атты төрт CD/бір DVD жинағы, 2012 жылдың 19 қарашасында жарық көрді. Барлық төрт негізгі мүше трек-тізімін таңдауға көмектесті және жоба аясында Пол Лестермен сұхбаттасты. Екінші жинақ, "Classic Album Selection" деп аталды, The Original Soundtrack және Live and Let Live альбомдарын қосымша тректермен бірге қамтыды. 2015 жылдың желтоқсанында BBC Four "Мен ғашық емеспін: 10cc тарихы" атты бір сағаттық деректі фильмін шығарды. 2016 жылы Годли 10cc-тің сол жылы өткен Sheet Music альбомының тікелей орындалысы үшін "Somewhere in Hollywood" әнінің бейнеклипін түсірді. Сол жылы Кит Хейман қайтадан Майк Стивенстің орнын басты. 2017 жылдың шілдесінде "Бұрын, осы уақытта және кейін: 10cc тарихы" атты жинақ шығарылды. Төрт дискілік жинақ 10cc материалдарымен қатар, 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында топ әртүрлі аттармен жазған материалдарды және топ мүшелері топтан кеткеннен кейін қатысқан жобалардың материалдарын қамтиды. Эрик Стюарт өзінің автобиографиясын насихаттаған кезде Cherry Records арқылы жеке жинақ шығарды.

2017 жылдың соңында 10cc концерттік құрамы өзгерді, Иан Хорнал 2013 жылдан бері үнемі толықтырып келгеннен кейін Уилсонның орнын тұрақты вокалист ретінде алды. Ал Пол Кэннинг 2018 жылы Хорналдың орнын басты, кейін 2023 жылдың қарашасында қайтадан. 2020-2021 жылдары гитарист Ник Кендалл Рик Фенннің орнын басты. 2023 жылдың 19 шілдесінде Грэм және топ This Morning телешоуында "The Things We Do for Love" әнін орындады, Ник Кендалл Рик Фенннің орнына қайтадан шықты. Клавишатурашы Сиаран Еремия 2023 жылдың қарашасындағы Еуропалық турнеде Кит Хейманның орнын толтырды, ол Клифф Ричардпен бірге гастрольде болды.