Кіріспе
Шотландтық поп-рок тобы, өзі атты альбом
the self titled album
The Bay City Rollers – 1970 жылдары әлемдік жасөспірімдер арасында үлкен танымалдылыққа ие болған шотландтық поп-рок тобы. Олар «Эдинбургтен шыққан тартан үлгісіндегі жасөспірім сенсациясы» деп аталады және «Битлзден кейінгі ең ірі топ» деп мақтан тұтатын көптеген топтардың бірі. Топтың құрамы жылдар бойы өзгеріп отырды, бірақ оның ең танымал кезеңіндегі классикалық құрамына гитарист Эрик Фолкнер, гитарист Стюарт Вуд, әнші Лес МакКеоун, басист Алан Лонгмуир және барабаншы Дерек Лонгмуир кірді. Қазіргі құрамы (2018 жылдан бері) бастапқы гитарист Стюарт «Вуди» Вуд, әнші Иан Томсон, басист Майки Смит, клавишада ойнаушы/әнші Джон Маклафлин және барабаншы Джейми МакГрориден тұрады.
Алғашқы күндер мен құрылуы: 1964-1973
1964 жылы Шотландияның Эдинбург қаласында «Амбассадорлар» атты трио құрылды. 16 жасар Алан Лонгмуир акустикалық гитарада, оның кіші інісі Дерек Лонгмуир барабанда, ал олардың үлкен туысы Нил Портеус акустикалық гитарада орындады. Топ бұл атпен көпшілік алдында ешқашан өнер көрсетпеді, тек отбасылық тойда «Wake Up Little Susie» әнін орындады. Олар өздерінің атын «Саксон» деп өзгертті, ал Дерек мектептегі досы Гордон «Нобби» Кларкты жетекші әнші болуға шақырды. Портеус акустикалық гитарадан электрлі гитараға ауысты, ал Алан Лонгмуир де солай істеп, электрлі бас гитараға көшті. «Саксон» тобы мектепті бітіргенге дейін немесе күндіз жұмыс істегенге дейін (Алан сантехник болып оқыды) кейде би залдарында концерттер берді. Портеус 1965 жылдың шілдесінде топтан кетіп, оның орнын жаңа гитарист Дейв Петтигрю басты, ол топтың Эдинбург газетінде жариялаған хабарламасына жауап берген еді. Петтигрю музыка жағынан басқалардан озық болды және топты жақсартуға ынталандырды. Олардың репертуарында «Please Mr. Postman» және «Heat Wave» сияқты американдық R&B/поп әндері болды. Олар «Deadbeats» атымен Gonk клубында кем дегенде бір рет концерт берді, бірақ олар бір мәселені анықтады: жергілікті жерде «Rock Bottom» және «Deadbeats» атты тағы бір топ ойнап жатты. Сондай-ақ, жергілікті топтың және клубтың ықпалды менеджері Лонгмуирлердің үйінде оларды тыңдауға шақырды. Патон оларды бейсенбі күні кешке өзінің клубы «Паласқа» шақырды, содан кейін «Хиппл Пейл» тобының алдында «Топ-Сториде» орындауға жіберді. Содан кейін тағы да концерттер өтті. Бұл кезеңдегі уақытша мүшелерге бас гитарист Дэвид Патон (1969-1970 жылдар) және клавишник Билли Лайалл (1969-1971) кірді, олар Эдинбургтің тағы бір тобы «Pilot» құрылтайшылары болды. «Bell Records» компаниясымен келісімшартқа қол қойғаннан кейін, топтың алғашқы хиті «Keep on Dancing» (Ұлыбританияда 9-орын, 1971), «Gentrys» тобының 1965 жылғы хитінің кавер нұсқасы болды. Бұл релиздің табысына байланысты, олар «BBC One’s Top of the Pops» бағдарламасына қатысты. Келесі екі жылда хит-парадқа енбеген бірнеше сингл шығарылды. Осы кезеңде ұзақ жылдар бойы гитарист Эрик Фолкнер қосылды. 1973 жылдың ортасында олар төртінші сингл «Saturday Night» әнімен Ұлыбританияның сингл чартынан сәл ғана қалып қойды. 1973 жылдың соңында Кларк топтың музыкалық бағытына көңілі тоймады және «Remember (Sha La La La)» әні хит-парадта 6-орынға көтерілген кезде кетуге шешім қабылдады. Оның орнына жетекші әнші ретінде Лес МакКеоун келді. Бірнеше айдан кейін, 1974 жылдың басында, «Бей Сити Роллерс Біз сені жақсы көреміз» деп аталатын топтың классикалық құрамы белгілі болды. Бұл трек Лоуді «United Artists» компаниясымен жаздыру келісімшартынан босату үшін «мұқият ойлап табылған» еді. Бұл стратегия кері кетті. «UA» бұл жазбаны Англиядағы «Роллерс» жанкүйерлеріне берілген «Tartan Horde» деген атпен шығарды және ол Жапонияда үлкен хитке айналды. «The Bay City Rollers (1975)» альбомы (тек Солтүстік Америкада шығарылған) 7 ақпанда осы кестеде 1-орынға шықты. Солтүстік Америка/Жапонияда шыққан «Rock n' Roll Love Letter (1976)» альбомы бір апта ішінде Канадада 25-орыннан 1-орынға көтерілді. Бұл 1976 жылдың 27 наурызында ұлттық чартта 1-орынды иеленген «Bay City Rollers (1975)» альбомын ығыстырды. Алайда, ол АҚШ-тың «Billboard» чартында тек 31-орынға ие болды. Олар Австралияда да өте танымал болды. Олардың танымалдығының бір мысалы 1974 жылдан 1987 жылға дейін көрсетілген Австралиялық теледидар музыка шоуы туралы кітапқа енгізілді. 1976 жылдың қазан айында олардың «Countdown» бағдарламасына қатысуы толық күн тұтылумен сәйкес келді. Директор Тед Эмери еске алды: (онда) аяқ киімдерінің жоғарғы жағына жетпейтін шалбар киген мыңдаған балалар плексиглас есіктерді ұрып-соғып тұрды. Олар телестудияға түсу үшін барлық нәрсені жасады. 200 бала есікті қағып тұрғанда, күн тұтылуы болды. Мен ешқашан мұндайды көрген емеспін. Сол күні бәріміз студияда тоқтадық, ал «Роллерс» тобы шатырға шықты. Біз сыртта тұрып, гүлдердің жабылып, көшелердің жарықтанғанын көрдік. Бұл қызықты, ең керемет нәрсе болды. Төмендегі балалар ешқашан артына бұрылмай, плексигласқа қарап, «Роллерс» тобының студиядан шығып, дәлізден асханаға кіретінін күтті. Олар толық күн тұтылуын байқамады. Алан Лонгмуир 1976 жылдың басында топтан кетіп, топтың табысының қысымына және жиырмадан асқан кезінде жасөспірімдер тобының мүшесі болудан ұялғанына байланысты кетті. және «Адалдық».
(there) were thousands of kids done up in tartan pants that didn't reach the top of their shoes, constantly bashing on the plexiglas doors. They would do anything to get into that television studio. There's 200 kids bashing on the door and a total eclipse of the sun occurred. I'd never seen one. On this day we all stopped in the studio and the Rollers went up on the roof. We stood out there and watched the flowers close up and all the automatic street lighting come on. It was chilling, the most fantastic thing you'd ever see. Downstairs the kids never turned around, staring into the plexiglas waiting to see the Rollers come out of the studio, go down the corridor and into the canteen. (They) never noticed the total eclipse of the sun. Alan Longmuir had left the group by early 1976, due to both the pressures of the band's success and feeling discomfort at being a member of a teen band whilst in his late twenties. and "Dedication".
1977-1979 жылдар
Rollers-тің танымалдылығы төмендеген сайын, құрамындағы өзгерістер жалғасты; Митчелл топтан кетіп қалды. Оның орнына гитарист Пэт МакГлинн келді. Алдағы қиындықтар олардың музыкалық бағытымен байланысты болды, себебі топ мүшелері одан да күрделі стильдерді қалаған. Олар Дэвид Боуидің продюсері Гарри Маслинді таңдады және 1977 жылдың тамызында МакКеоун, Вуд, Фолкнер және Дерек Лонгмуирден құралған төрттік ретінде "It's a Game" әнін жариялады. "It's a Game" турнесі 1977 жылы Жапонияның Будокан залында жазылды және кейіннен 2001 жылы "Rollerworld: Live at the Budokan 1977" деген атпен шығарылды. Тур аясында олар 1973 жылы сәтті болмаған String Driven Thing тобының "It's a Game" әнін орындады, бұл оларға Ұлыбританиядағы соңғы Топ 20 хитін (1977 жылдың мамырында 16-орын) сыйлады. Қызығы, осы сингл оларға Германиядағы ең жоғары хит-парадқа енуге мүмкіндік берді, сол жылы 4-орынға жетті. "You Made Me Believe in Magic" әні Ұлыбританияда шілде айында 34-орынды, ал АҚШ-та 10-орынды иеленді, бұл олардың соңғы маңызды жетістігі болды.
1980 жылдар - қазіргі уақыт
1980 және 1990 жылдары бірнеше қысқа гастрольдер болды. Жеті бұрынғы мүше 1982 жылы және 1983 жылы Жапонияда өнер көрсетті. 1985 жылы Жапония мен Австралияда «Breakout» атты қайта құрылған топтың альбомы шықты, оған барабаншы Джордж Спенсер қосылды. «Breakout» альбомын негізінен МакКеоун мен МакГлинн жазды, ал Фаукнер, Вуд және Митчелл шағын үлес қосты. 1980 жылдардың соңында «New Rollers» деп аталған топ құрылды, онда Фаукнер жетекші вокалда, Карен Проссер вокалда, Джейсон Медвек гитарада, Энди Боакс бас-гитарада және Марк Робертс барабанда болды. Топ АҚШ пен Канада бойынша, сондай-ақ Ұлыбритания мен Австралияда кең ауқымда гастрольдік сапарлар жасады. Бұл топ «Party Harty» атты төрт әндік тәуелсіз EP шығарды. 1990 жылы Вуд пен Алан Лонгмуир Фаукнермен бірге «Bay City Rollers» деген атпен гастрольдеп, ескі «Roller» әндерінің жаңадан жазылған бірнеше CD-лерін шығарды. 1996 жылы классикалық құрам қайта бірігіп, «Rollermania» мерекесіне арналған жапон телешоуында «Saturday Night» әнін орындады. Классикалық құрам (Дерек Лонгмуирсіз) 1999–2000 жылдары Шотландиядағы Эдинбург қамалының көлеңкесінде жаңа жылдық мыңжылдық концерт берді, бұл «Bay City Rollers» тобының соңғы ресми концерті болды. Топ туралы түрлі телешоулар Ұлыбританияда қызығушылықты жаңартты, ал телеарнада жарнамаланған «Very Best of the Bay City Rollers» жинағы 2004 жылы Ұлыбритания альбомдар тізіміне №11 орында кірді. Эрик Фаукнер денсаулығына байланысты қатыса алмады, 2015 жылдың ақпанында вируспен шаққаннан кейін жартылай қайтыс болды. Топ «Boomerang» атты жаңа сингл шығарды және жаңа альбом жоспарларын талқылады. Вуд 2016 жылдың 9 шілдесінде «қайта құрылған» деп аталатын концерттерге шақырулар болмағандықтан, қайта біріккен құрамды таратып жібергенге дейін қайта бірігу жалғасты. 2015 жылғы Рождестволық концерттерден кейін Лес 2016 жылы тек өзінің және тобының шоуларын ұйымдастырды (T In The Park-тен басқа), бұл қайта бірігудің аяқталуына себеп болды. 2017 жылы өтетін жаңа альбом мен гастрольдер жоспарлары іске аспады. Қайта бірігуге дейін және гастроль аяқталғаннан кейін МакКеоун «Les McKeown's Bay City Rollers» ретінде гастрольдік сапарларын жалғастырды. 2018 жылдың 27 ақпанында Вуд «жаңа буын» Bay City Rollers сол жылдың маусымында Токиода өнер көрсететінін хабарлады. Топтың құрамына Вуд гитарада, Ян Томсон жетекші вокал мен гитарада, Маркус Кордок бас-гитарада (2023 жылы Майки Смит ауыстырды) және Джейми МакГрори барабанда болды. Бас-гитарист Алан Лонгмуир 2018 жылдың 2 шілдесінде Мексикада әйелімен демалысқа шыққанда ауырып қайтыс болды. Оның «I Ran with the Gang: My Life in and Out of The Bay City Rollers» автобиографиясы 2018 жылдың қарашасында жарық көрді, кітапты Мартин Найтпен бірге жазды. Алан Лонгмуир кітабында МакКеоун мен Вудтың дауларын ұмытып, тағы бір рет бірігулеріне үміттенгенін айтты. 2019 жылы Алан Лонгмуирдің тілектеріне байланысты аңыздардан кейін МакКеоун мен Вуд тағы бір кездесудің мүмкіндігін жоққа шығарды және бір-бірімен жұмыс істегісі келмеді, бірақ МакКеоун Фаукнермен жұмыс істегісі келетінін айтты. 2020 жылдың 1 қыркүйегінде Иан Митчелл 62 жасында жұтқыншақ қатерінен қайтыс болды. 2021 жылдың 20 сәуірінде Лес МакКеоун 65 жасында қайтыс болды. Дегенмен, 2023 жылдың 9 наурызы мен 10 желтоқсаны аралығында Ян Томсон, Стюарт Вуд, Маркус Кордок және Джейми МакГрори құрамында 11 концерт және фестивальге қатысу жоспарланған, оның тоғызы Ұлыбританияда, ал біреуі Данияда және біреуі Германияда өтті. 2024 жылға барлығы Ұлыбританияда өтетін 5 концерт жарияланды.
Қаржылық даулар
Би-би-сидің мәліметінше, «Бей Сити Рольерс» 120 миллион дискі сатқан. 2007 жылдың наурызында топтың алты бұрынғы мүшесі (Фор және «классикалық құрам») Arista Records-қа қарсы сот ісі қозғап, төленбеген авторлық гонорардың «ондаған миллион доллар» көлемін талап етуді көздеді. Гордон «Нобби» Кларк, егер сот ісі сәтті аяқталса, топтың басқа мүшелерін сотқа шақырумен қорқытты, топтың табысына өзінің шығармашылық үлесі зор екенін, тіпті ол 1973 жылы, олардың атақ-даңқы мен байлығының көп бөлігі басталар алдында топты тастап кеткенін айтты. 2010 жылдың қыркүйегінде Кларк, Иан Митчелл және Пэт МакГлинн АҚШ сотына алты мүшеге (Фор және «классикалық құрам») қарсы шағымдама берді, себебі олар Arista Records-қа қарсы сот ісінен шеттетілген. Кларк, Митчелл және МакГлинн өздерінің құқықтарын анықтауды және басқа «Бей Сити Рольерс» мүшелеріне келісімшартты бұзғаны үшін материалдық залапты өтеуді талап етті. 2013 жылы АҚШ Апелляциялық сотының судьясы үштігіне қарсы шешім шығарды, себебі кейбір келісімдер белгілі бір жағдайларда жазбаша түрінде болуы тиіс екендігін белгілейді. Апелляциялық судьяның қаулысында: «Әділетсіз байып кету туралы талап, талапкерлердің тиісті жазбаларды жасаған кездегі топтың бірлескен еңбегіне салған үлесіне негізделуі керек, ал емес, үш он жылдан кейін жанданудан туындаған табыс ағынына». 2011 жылдың наурыз айында Нью-Йорк судьясы «Бей Сити Рольерс» Arista Records-қа қарсы төрт жыл бұрын басталған сот ісін жалғастыра алатынына шешім берді. Arista Нью-Йорк штатының мерзімділік заңына сүйене отырып, авторлық гонорардың көп бөлігі үшін жауапкершіліктен бас тартты. Бұл заң келісімшарттық дауларда алты жылдан кейін келтірілген залапты өтеуді шектейді, бұл «Рольерс»-тің 2001 жылға дейін туған роялти үшін талаптарын күштен шығарады. Алайда, Arista «Бей Сити Рольерс»-ке авторлық гонорарларын жазбаша түрде уәде еткендіктен, судья заңның қолданылмауына шешім берді. Шамамен он жылдық сот таласы 2016 жылы соттан тыс келісіммен аяқталды. Arista Records-тің бас компаниясы Sony Music 3,5 миллион доллар төлегені, ал әр топ мүшесі 70 000 фунт стерлинг алғаны хабарланды.
Жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәлімдемелер
"Бей Сити Ролерс" тобының мүшелері бұрынғы менеджері Там Пэтонды сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады. 2003 жылы МакГлинн бұрынғы "Бей Сити Ролерс" менеджері Там Пэтонды 1977 жылы қонақүй бөлмесінде зорлауға талпынғаны үшін айыптады. Бірақ полиция Пэтонды соттауға жеткілікті дәлел жоқ деп шешті. Пэтонның бұрын кәмелетке толмаған балалармен сексуалдық қатынас жасау фактілері бойынша тұтқындалғандары бар. 2009 жылы МакКеоун Пэтонды өзін зорлағаны үшін айыптады. 2023 жылғы "Бей Сити Ролерс құпиялары" деректі фильмінде топқа үміткер Герт Магнус Пэтон оған сексуалдық қатынас үшін топқа орын ұсынғанын мәлімдеді.