Кіріспе

Жартылай өткізгіштерді жобалау және жасау

Жартылай өткізгіштер өнеркәсібі – транзисторлар мен интегралды схемалар сияқты жартылай өткізгіштер мен жартылай өткізгіш құрылғыларды жобалау және жасаумен айналысатын компаниялардың жиынтығы. Бұл өнеркәсіп жартылай өткізгіш құрылғыларын жасау пайдалы бизнеске айналғаннан кейін, 1960 жылы қалыптасты. 2018 жылғы деректер бойынша, өнеркәсіптің жартылай өткізгіштерден түскен жылдық сату кірісі 481 миллиард доллардан асты. 2011 жылы қуат электроникасының жылдық сатылымы 135 миллиард фунт стерлингті құрады. 2020 жылға қарай тұтынушы электроникасының жылдық сатылымы 2,9 триллион долларға жетеді деп күтілуде, ал технология өнеркәсібінің сатылымы 2019 жылы 5 триллион долларға, электрондық коммерцияның сатылымы 2017 жылы 29 триллион доллардан асып түсуі күтілуде. 2019 жылы жартылай өткізгіш нарығының 32,4% желілер мен байланыс құрылғыларына тиесілі болды. 2021 жылы жартылай өткізгіштердің сатылымы 555,9 миллиард долларға жетіп, рекордты көрсетті, бұл 26,2 пайызға жоғары. Жартылай өткізгіштер индустриясы қауымдастығының мәліметінше, Қытайдағы сату 192,5 миллиард долларды құрады. Жыл ішінде рекордтық 1,15 триллион жартылай өткізгіш бірлігі жеткізілді. Жартылай өткізгіш өнеркәсібі 2027 жылға қарай 726,73 миллиард долларға жетеді деп болжанып отыр.

Өнеркәсіптік құрылым

Әлемдік жартылай өткізгіш өнеркәсібі АҚШ, Тайвань, Оңтүстік Корея, Жапония және Нидерланды елдерінің компанияларымен доминацияланады. Өнеркәсіптің ерекшеліктері – үздірліссіз өсім, бірақ жоғары құбылмалылықпен циклдік үлгіде даму. Жартылай өткізгіш өнеркәсібінің соңғы 20 жылдық орташа жылдық өсуі шамамен 13% құраса да, бұл нарықтағы орташадан жоғары құбылмалылықпен қатар жүреді, бұл маңызды, тіпті күрт циклдік өзгерістерге әкелуі мүмкін. Бұл нарықтағы қарқынды өзгерістерге үнемі бейімделу үшін жоғары дәрежеде икемділік пен инновация қажеттілігін тудырады, себебі жартылай өткізгіш құрылғылары бар көптеген өнімдердің қызмет ету мерзімі өте қысқа. Сонымен қатар, жартылай өткізгіш өнеркәсібінде баға мен өнімділіктің тұрақты жақсару деңгейі таң қалдырады. Осының салдарынан, жартылай өткізгіш нарығындағы өзгерістер өте жылдам ғана емес, сонымен қатар өсу қарқыны баяу салалардағы өзгерістерді де болжай алады. Жартылай өткізгіш өнеркәсібі бүкіл электроника құндылық тізбегінің маңызды драйвері және технологияны дамытушысы ретінде кеңінен танылған. Өнеркәсіп негізі құю моделіне құрылған, ол жартылай өткізгіштерді өндіру зауыттарын (құю цехтарын) және интегралды схемаларды жобалау операцияларын қамтиды, олардың әрқайсысы жеке компанияларға немесе еншілес компанияларға тиесілі. Кейбір компаниялар, интегралды құрылғылар өндірушілері ретінде танылатын, жартылай өткізгіштерді жобалай да, өндіреді де. Құю моделі құю цехтары арасында бірігуге алып келді. 2021 жылға қарай ең озық жартылай өткізгіштерді өндіруге тек үш компания ғана қабілетті: Тайваньның TSMC, Оңтүстік Кореяның Samsung және АҚШ-тың Intel. Бұл, ішінара, құю зауыттарын салудың жоғары капиталдық шығындарына байланысты. TSMC-нің 3 нм процесті жартылай өткізгіштерді өндіруге қабілетті және 2020 жылы аяқталған соңғы зауытының құны 19,5 миллиард долларды құрады.

Сатудан түскен түсімдер

+ Жартылай өткізгіштердің жылдық сатылымы (1987-2018) Жылдық кіріс (номиналды) Кіріс (инфляция) Сілтеме 2022 $601,694,000,000 2021 $594,952,000,000 2020 $466,237,000,000 2019 $422,237,000,000 2018 $481,090,000,000 2017 $420,390,000,000 2014 $335,840,000,000 2013 $305,580,000,000 2012 $291,560,000,000 2011 $299,520,000,000 2010 $298,320,000,000 2009 $226,310,000,000 2008 $280,000,000,000 2007 $255,600,000,000 2006 $247,700,000,000 2005 $227,000,000,000 Логикалық $102,2 млрд % Микропроцессор $63,9 млрд % Қуатты жартылай өткізгіштер $36,8 млрд % Барлығы $420,39 млрд 100% + 2008 жылғы сатылымдардың құрамы Жартылай өткізгіш түрі Кірісі Нарық үлесі Сілтеме Интегралды схема чипі $250 млрд % Құрама жартылай өткізгіштер $20 млрд % Қуат транзисторлары $10 млрд % Барлығы $280 млрд 100%

Нарықтық үлесі

+ Микропроцессорлар нарығының үлесі (2022) Сала ӨлесіКомпьютерлік және перифериялық жабдықтар32,3%Тұтынушылық электроника21,2%Телекоммуникациялық жабдықтар16,5%Өнеркәсіптік электроника14,3%Қорғаныс және ғарыш саласы11,5%Көліктік технологиялар4,2%