Кіріспе

KH 8 (BYEMAN кодтық атауы Gambit 3) – АҚШ-тың "Key Hole" (KH) сериясының ұзақ жылдар бойы қолданылған барлау спутниктерінің сериясы. АҚШ 1966 жылдың шілдесінен 1984 жылдың сәуіріне дейін пайдаланған бұл спутниктер, сондай-ақ Төмен биіктіктегі бақылау платформасы деп те аталады. Спутник атмосфераға түскенде парашютпен түсірілетін фотопленкадан тұратын "фильмдік бөшке" контейнерлерін шығарып жіберді. Gambit негізінен бақылау спутнигі ретінде жобаланып, төмен орбиталық биіктікте нақты нысаналардың жоғары сапалы суреттерін түсіруге арналған. Бір ғана Gambit Block 3 миссиясы "екі режимде" жұмыс істеді: алдымен кең аумақты іздеу суреттерін түсіру үшін жоғарырақ орбитада айналып, содан кейін перигейін төмендетіп, қалыпты бақылау суреттерін түсірді. Алғашқы пленканы қайтару капсуласы жаңа пиромеханизмнің дұрыс жұмыс істемеуіне байланысты дұрыс бөлінбеді. Тәуекелдік ажырату механизмі фильмдік бөшкені және парашютті оралу капсуласынан бөліп, фильмдік бөшкені орбитада қалдырды. 2002 жылдың қыркүйегінде фильмдік бөшке Оңтүстік Атлантика мұхитында терең суға түсті. Фильмдік бөшкеде қорғаныш жылу қалқаны немесе түсу жылдамдығын баяулатуға қажетті парашют болмағандықтан, оны қайтаруға тырысу мүмкін болмады.

Камераның оптикалық модулі

KH 8 камералық оптикалық модулі төрт камерадан тұрады. 1971 жылы пайдалануға енгізілген KH 8B негізгі камерасы – жер бетіндегі нысаналардың жоғары ажыратымдылықтағы суреттерін алуға арналған біржолақты камера. Жолақты камерада жер бетінің бейнесі диаметрі бар стационарлық қисық негізгі айнаға бағытталатын жылдамдатылатын жазық айна арқылы шағылыстырылады. Негізгі айна жарықты жазық айнадағы тесіктен және Росс корректоры арқылы өткізеді. Периапсистің биіктігі болса, басты камера кішкентай саңылау арқылы қозғалатын фильмнің 6,3 км енді бөлігінде жердің суретін түсірді, нәтижесінде 28 метр/миллиметрлік кескін масштабы пайда болды. Astro Position Terrain Camera (APTC) үш камерадан тұрады: 75 мм фокустық қашықтығы бар жерлік кадр камерасы және екі 90 мм фокустық қашықтығы бар жұлдыздық камера. Жерлік кадр камерасы көліктің айналу осі бағытында Жердің суретін алып, қозғалыс бағытын анықтауға мүмкіндік береді. Жұлдыздық камералар 180 градусқа қарама-қарсы бағытта жұлдыздық аспанның суретін түсірді. Кейін қолданылған пленкалардың ішінде 1414 типті жоғары ажыратымдылықты пленка, SO 217 типті жоғары ажыратымдылықты ұсақ дәнды пленка және өте біркелкі өлшем мен пішінге ие күміс галоид кристалдары бар пленкалар сериясы болды. Күміс галоид кристалдарының мөлшері SO 315 типті пленкада 1550 ангстремнен, SO 312 типті пленкада 1200 ангстремге және SO 409 типті пленкада 900 ангстремге дейін азайды. Осылайша, ең қолайлы жағдайда GAMBIT Eastman Kodak Type 3404 пленкасын қолдану арқылы жер бетіндегі шағын нысандарды да тіркеуге қабілетті болды. Кодак Type 3409 пленкасының 320-дан 630 сызық жұбына тең ажыратымдылығы бар пленканы қолдану арқылы GAMBIT 5 см-ден 10 см-ге дейін (2 дюймнан 4 дюймға дейін) жер бетіндегі ұсақ нысандарды тіркеуге қабілетті болды. "Гамбит оқиғасы" кітабының 2011 жылғы қыркүйектегі алғашқы басылымында "Жетілген жүйе төрт дюймдік жер қашықтығынан да жақсы бейнелерді жасады" деп көрсетілген. Бұл көрсеткіш кейіннен қайта өңделді, сондай-ақ 1960 жылдардың ортасында Еввард тәуелсіз түрде осы мәліметтерді растады. Қызықтысы, GAMBIT АҚШ алғашқы барлау спутнигін ұшырғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң ғана ажыратымдылықтың физикалық шегіне жетті. GAMBIT орбитадағы нысандарды да тіркеуге қабілетті болды. Бұл мүмкіндік советтік ғарыш кемелерін суретке түсіру үшін әзірленген, бірақ алғаш рет 1973 жылы зақымдалған Skylab ғарыш станциясын жөндеу жобасын дайындауда NASA инженерлеріне көмектесу үшін қолданылды.

Ерекше тапсырмалар

1973 жылғы мамыр айында Gambit KH8 38 зақымдалған Skylab ғарыш станциясын бақылау үшін пайдаланылды, бұл Skylab 2 миссиясымен оны жөндеуге дайындық жұмыстарының бір бөлігі болды.

Құны

54 KH 8 ұшу бағдарламасының 1964-1985 қаржы жылдары аралығындағы жалпы құны, қайталанбайтын шығындарсыз, сол жылғы доллармен есептегенде 2,3 миллиард АҚШ долларын құрады.