Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
200 км үлкен кентавр/комета 50 жылдық орбитамен.
Large 200km centaur/comet with 50 year orbit
Алғашында ол астероид деп аталған және "2060 Хирон" белгісімен тек кіші планета ретінде жіктелгенімен, 1989 жылы кометаға тән қасиеттер байқалды. Бүгінде ол кіші планета және комета ретінде жіктеледі, сондықтан оны кометалық белгісі 95P/Хирон деп те атайды. Соңғы кезде 2010-шы жылдар мен 2020-шы жылдардың басындағы затты жабу оқиғалары Хиронның сақиналары бар екенін көрсетті, осылайша ол төрт кіші планетаның бірі және сақина жүйесіне ие жалғыз комета болып табылады.
Although it was initially called an asteroid and classified only as a minor planet with the designation "2060 Chiron", in 1989 it was found to exhibit behavior typical of a comet. Today it is classified as both a minor planet and a comet, and is accordingly also known by the cometary designation 95P/Chiron. More recently, a series of occultation events through the 2010s and early 2020s revealed that Chiron hosts rings, making it one of four minor planets and the only known comet to host a ring system.
Ашылу
Хирон 1977 жылдың 1 қарашасында Чарльз Коваль Паломар обсерваториясында 18 қазанда түсірілген суреттер арқылы ашылды.
Chiron was discovered on 1 November 1977 by Charles Kowal from images taken on 18 October at Palomar Observatory.
Орбиталық
Хиронның орбитасы өте эксцентрикалық (0,37) екені анықталды, перигелийі Сатурн орбитасының ішінде, ал афелийі Уранның перигелионының сыртында орналасқан (бірақ ол Уранның орташа қашықтығына дейін жетпейді). Solex бағдарламасы бойынша, Хиронның Сатурнға ең жақын келген уақыты 720 жылдың мамыр айында болған, ол планетаға 30,5 миллион км қашықтықта жақындаған. Осы кезеңде Сатурнның гравитациясы Хиронның жартылай үлкен осін 14,55 АЕ-ден төмендеткен. Ж. Л. Ортиз 2022 жылғы құбылыстағы қосымша материал 2021 жылы байқалған шығарылымнан болуы мүмкін деп болжады, ол орбитада көбірек материал қалдырып, үшінші сақинаның қалыптасуына көмектескен. Бұл циклдық болады деп күтілуде, сақиналарды тұрақтандырып тұрады. Сондай-ақ, Discovery бағдарламасының бөлігі болған Centaurus атты тағы бір миссия ұсынылған; егер мақұлданса, ол 2026-2029 жылдар аралығында ұшырылып, 2060 жылғы Хирон мен 2030 жылдары тағы бір кентаврдың жанынан өтіп кетер еді.
Chiron's orbit was found to be highly eccentric (0.37), with perihelion just inside the orbit of Saturn and aphelion just outside the perihelion of Uranus (it does not reach the average distance of Uranus, however). According to the program Solex, Chiron's closest approach to Saturn in modern times was around May 720, when it came within 30.5 million km of the planet. During this passage Saturn's gravity caused Chiron's semi major axis to decrease from 14.55 AU J. L. Ortiz speculated that the extra material in the 2022 event could be from an outburst observed in 2021, which left more material in orbit and thus bolstered the generation of the third ring–this is also expected to be cyclical, maintaining the rings. There was another mission proposed, part of the Discovery Program known as Centaurus; if approved, it would have launched between 2026 and 2029 and made a flyby of 2060 Chiron and one other Centaur sometime in the 2030s.