Кіріспе

Айдахо университеті (U of I, немесе UIdaho) – Айдахо штатының Мәскеу қаласында орналасқан мемлекеттік жер гранты зерттеу университеті. Ол штаттың жер гранты және негізгі ғылыми-зерттеу университеті, сондай-ақ Айдахо ғарыш гранты консорциумының жетекші университеті болып табылады. Айдахо университеті 71 жыл бойы, 1963 жылға дейін штаттың жалғыз университеті болды. Оның 1909 жылы құрылған құқық колледжі 1925 жылы алғаш рет Америка адвокаттар қауымдастығымен аккредиттелген. Университетте 12 000-нан астам студент оқып, олардың 11 000-нан астамы Мәскеу кампусында білім алады. Университет 142 академиялық бағдарламаны ұсынады, олар бухгалтерлік есептен бастап жабайы табиғат ресурстарына дейін, соның ішінде бакалавр, магистр, докторлық және мамандар дәрежелерімен қатар, құрметті дипломдар да бар. 30 оқу саласы бойынша оқуды аяқтағандығы туралы сертификаттар беріледі. 25% және 53% құратын 4 және 6 жылдық бітіру көрсеткіштері Айдахо штатындағы барлық мемлекеттік университеттердің арасында ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Сондай-ақ, штаттың барлық зерттеу қаржысының 74 пайызы осы университет есебінен түседі, ал 2010 жылы зерттеу шығындары 100 миллион долларды құрады. Университет "R2: Докторлық университеттер – Жоғары зерттеу белсенділігі" санатына жатады. Жер гранты университеті және штаттың негізгі зерттеу университеті ретінде U of I штаттағы ең ірі кампуске ие. Кампус Палус аймағының төбелі жазықтарында, теңіз деңгейінен 792 метр биіктікте орналасқан. Университетте NCAA I дивизионында атлетикамен айналысатын «Айдахо Вандалдары» командасы бар. Мәскеудегі негізгі кампустан басқа, U of I-нің Кёр-д’Ален, Бойзе және Айдахо-Фоллс қалаларында филиалдары бар. Сонымен қатар, университет Пост-Фолста зерттеу паркін және штаттың барлық аймақтарында ондаған кеңсені басқарады.

Тарих

1889 жылдың 30 қаңтарында Айдахо территориясының губернаторы Эдвард Стивенсон аумақтық заң шығарушы кеңестің №20 заңына қол қойып, осымен ИИ болашақ штаттың жер грантын беретін мекеме ретінде ресми түрде құрылды. Шамамен төрт жылдан кейін, 1892 жылдың 3 қазанында университет сабақтарды бастады. Айдахо университеті орналасқан жерді таңдау – губернатор Стивенсонның солтүстік Айдахоның Панхендл аймағын Вашингтон штатына қосуға жасалған сәтті әрекетке тосқау салғаны үшін жасаған «бейбітшілік зәйтүн бұтағы» болды. Айдахо осы мәмілеге дейін кеңесшілерге шамамен 7 миллион доллар жұмсады. Айдахо университетінің үш әкімшісі, оның ішінде ИИ адвокаты Кент Нельсон «Төрт үш» кеңесіне кіреді. «Төрт үш білім беру» директорларының тізімін Айдахо университетінің регенттері анықтайды. Дегенмен, президент Грин және Финикс университетінің президенті Крис Линн «толық дауыс беру құқығы бар ресми мүшелер» болады.

Кампус

"U of I Facts Books" басылымының мәліметінше, Вашингтон штатының шекарасына тікелей жанасқан Мәскеу кампусы 253 ғимараттан тұрады, олардың жаңару құны 812 миллион долларды құрайды. Онда тұрақтар, 1,2 миль (2 км) велосипед жолы, 22 компьютерлік зертхана, 18 лункалы гольф алаңы, арборетумдар мен шаруашылық фермалары бар.

Әкімшілік ғимараты

Администрациялық ғимарат, оның 80 фут (24 м) биіктігіндегі сағат мұнарасы және Колледждік готика стиліндегі құрылысы 1907 жылдан 1909 жылға дейін салынды және университет символына айналды. Ғимаратта оқу сыныптары, аудитория және әкімшілік кеңселер орналасқан, оның ішінде Президент пен Проректордың кеңселерi. Бірнеше рет кеңейтілді: 1912 жылы солтүстік қанат, 1916 жылы оңтүстік қанаттың шығыс бөлігі (кітапхана үшін 1936 жылы батысқа қарай кеңейтілді) және 1950 жылы функционалдық қосымша, 2002 жылы Альбертсонға қосылды. Университет кітапханасы 1957 жылға дейін Әкімшілік ғимаратында орналасқан, содан кейін бұрынғы теннис корты орнында салынған Кітапхана ғимараты ашылды. Заң факультеті 1973 жылы оның ғимараты (Менард) ашылғанға дейін оңтүстік қанатты пайдаланды. Алғашқы Әкімшілік ғимарат, 50 метрге жететін бір биік мұнарасымен, 1890 жылдарда салынды және 1899 жылы аяқталды. 1906 жылы өртенді. Осы уақыт аралығында сабақтар Мәскеу қаласының әртүрлі жерлерінде өтті. Жаңа Әкімшілік ғимаратты Джон Э. Туртеллотт жобалаған, ол жаңа құрылысты Англиядағы Хэмптон-Корт сарайының үлгісімен салған. 1909 жылғы Әкімшілік ғимарат 1978 жылы тарихи ескерткіштердің ұлттық тізіліміне енгізілді. Президенттік лауазымнан екі жыл өткен соң, 1911 жылдың 9 сәуірінде АҚШ-тың бұрынғы президенті Теодор Рузвельт жаңа ғимараттың басты шығыс кіреберісі алдында Палуз бидайынан салынған платформада сөз сөйледі.

Сәлем , жүріңіз .

"Hello Walk" – Айдахо университетінің ең танымал және көп пайдаланылатын жолдарының бірі. Оған Президенттік тоғай сияқты ескерткіштер кіреді, онда Тедди Рузвельт сияқты тарихи тұлғалар ағаштар отырғызған; Испан-Америка соғысының ескерткіш мүсіні, оның қолы кесілген, бірақ қолсыз мүсінші Бад Уошберн оны қайта құрастырған; және Олмстед ағайындылары жобалаған Әкімшілік газон кіреді.

Айдахо штатының студенттер одағы ғимараты

Айдахо студенттер одағының ғимараты (ISUB) 2000 жылы «Commons» ретінде аяқталды, ол кампустың ортасы болып табылады және тағамдар алаңы, көшірмелер орталығы, бәліш және кофехана («Эйнштейннің бәліштері»), несие одағы және шағын дүкендерді қамтиды. Бұдан өзге, оқу кеңістігі, сымсыз интернет, ноутбуктерді жалға алу және Айдахо университеті студенттерінің кеңселері (ASUI), академиялық көмек көрсету орталығы, Айдахо университетінің жазу орталығы және студенттерге қолдау көрсету сияқты көптеген студенттік қызметтер де бар. 2005 жылғы күзгі семестрдің басында Оқыту және оқу орталығының (TLC) құрылысы аяқталғаннан кейін, екінші кезеңде Айдахо студенттер одағының ғимараты оқу сыныптарымен толықтырылды, соның арқасында студенттер білім алатын, оқитын, демалатын және университет қызметтерін алатын ортақ аймақ толыққанды құрылды.

Брюс М. Питман орталығы

Брюс М. Питман орталығы кампустың шығыс бөлігінде, Дикин көшесінде орналасқан. Ғимаратта университеттің қаржылық көмек, қабылдау бөлімі, жаңа студенттерге арналған қызметтер, тіркеуші және Бітіруші және кәсіби студенттер қауымдастығының (GPSA) кеңселерi орналасқан. Студенттер үшін Питман орталығында жиналыс бөлмелері, компьютерлік лаборатория, сымсыз интернетке қолжетімділік, уақытша алуға болатын ноутбуктер және кинотеатр бар. Бұл ғимарат 1936 жылы UI сатып алған және кейін кеңейткен Blue Bucket Inn мотелі ретінде құрылған. 1989 жылы бұрынғы тұрақ орнына салынған VandalStore көшенің шығыс жағында орналасқан; бұрын ол оңтүстік жағында болған. Питман орталығының үшінші қабатында UI студенттері басқаратын медиа кеңселерi де орналасқан: The Argonaut газеті, KUOI FM радиостанциясы, студенттік медиа жарнамасы және Blot журналы. 2014 жылдың қазан айында Айдахо университеті студенттер одағы ғимаратын Брюс М. Питман орталығы деп қайта атауды жариялады, бұл зейнеткерлікке шыққан студенттер ісінің деканы мен студенттік істер жөніндегі проректорының құрметіне жасалды, ол 41 жылдан астам уақыт бойы кампус қауымдастығына қызмет еткен. Атау өзгерісі 2015 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді.

ASUI-Kibbie белсенділік орталығы

UI-дың көп мақсатты "Кибби Дом" Вандал атлетикасының негізгі үйі болып табылады; ол футбол, соққы футбол, теннис және жабық жеңіл атлетика жарыстары үшін пайдаланылады. Оның 1975 жылы салынған Trus Dek шатыр жүйесі, алаңның орта сызықтарының үстінен 150 фут (46 метр) биіктікте 400 фут (122 метр) көпіршіктейтін табиғи ағаш аркаларын қолданады. Бұл жерде бұрын 1937 жылы ағаш трибуналары бар топырақтан жасалған жылқы айдыны ретінде ашылған Нейл стадионы орналасқан. АстроТурфқа ұқсас Тартан Тёрф 1972 жылы орама механизмімен орнатылды; аркалы шатыр және тік қабырғалар 1975 жылғы 27 қыркүйектегі үй матчын өткізуге уақытында аяқталды, соның арқасында стадион "Кибби Дом" болып жабылды. Футбол матчтарына 16 000, баскетбол матчтарына 7 000 (2001 жылдан бері "Коуан спектрі" конфигурациясы бойынша) және концерттерге 7 500 адамға арналған орын бар.

Айдахо орталық несиелік одақ аренасы

Кибби Домның солтүстігіне орналасқан Айдахо Орталық Кредиттік Одақ Аренасы (ICCU Аренасы) 2021–22 маусымында Вандалз ерлер мен әйелдер баскетбол командаларының жаңа үйіне айналды. Университет 50 жылдан астам уақыт бойы Мемориалдық спорт залын жаңа аренамен алмастыруға тырысты, бірақ 2018 жылға дейін ешқандай нәтиже болмады. Айдахо Орталық Кредиттік Одағының 10 миллион долларлық сыйлығы әкімшілікті құрылыс жұмыстарын бастауға ынталандырды. Келесі жылы құрылысы басталды. 4200 орындық, шамамен 51 миллион долларға тұратын ғимарат негізінен инженерлік ағаштан салынған, ал негізгі құрылымында университеттің тәжірибелік орманнан алынған 850-ден астам Дуглас шыршасының арқалары қолданылды. Құрылыс процесіне бірнеше ірі орман өнімдерін өндіретін компаниялар көмектесті. Алғашқы ресми маусымдық ойын 10 қарашада Лонг-Бич штатына қарсы өткізілді. Бұл ойын Бич командасының бас бапкері Дэн Монсон үшін туған жеріне оралу болды, ол Вандалз командасының бұрынғы бас бапкері Дон Монсонның ұлы және өзі бұрын Вандалз футболшысы болған.

Гольф алаңдары

UI гольф алаңы 1933 жылы кампустың оңтүстік-батыс шетінде салынды және 1937 жылы тоғыз ойықшасымен ашылды. 1970 жылы 18 ойықшаға дейін кеңейтілді, ал қазіргі клуб ғимараты 1969 жылы тұрғызылды. Қиын, төбелі ландшафтысы мен оңтүстік-батыстан соғатын жазғы желдерінің әсерінен, par 72 курсының артқы тіректерінен орташа ұзындығы 135 қиындық деңгейін (slope) және 72,4 скретч рейтингін қамтамасыз етеді.

Арборетум және ботаникалық бақ

U of I студенттері "Ағаштар қаласы" немесе "Арб" деп атаған Арборетум – гольф алаңының жанында орналасқан, көрнекі бақтар, көлдер және Азия, Еуропа мен Солтүстік Америкадан келген түрлі ағаштар мен өсімдіктерге ие жер. Шаттук арборетумының бастамасын 1910 жылы орман шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі Чарльз Х. Шаттук қойған. Оның тыраныстық еңбегінің нәтижесінде әкімшілік ғимараттың оңтүстік-батысындағы ағашсыз беткей бірте-бірте тығыз орманға айналды. Арборетум 1933 жылы, Шаттук қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң оның құрметіне аталды. 1960 жылдардың соңына дейін бұл аймақ Маклин бейсбол алаңының сол және орта бөлігі үшін фондық рөл атқарды, ал оның ішкі алаңы 1968 жылы салынған жаңа Педагогикалық факультет ғимараттарымен ауыстырылды. Арборетум кешенінің жаңа бөлігі Шаттук ауданынан оңтүстікке қарай, президент резиденциясының (1967) төменгі жағындағы аңғарда, кампустың 18 лункалы гольф алаңының шығыс жиегінде орналасқан.

Кітапхана

U of I кітапханасы штаттың ең ірі кітапханасы болып табылады, онда 1,4 миллионнан астам кітап, мерзімді басылымдар, үкіметтік құжаттар, карталар, бейнежазбалар және арнайы жинақтар сақталған. Кітапхананың Арнайы жинақтары мен мұрағатында сэр Уолтер Скотттың тұңғыш басылымдарымен қатар, автор туралы және автордың өзі жазған 1200-ден астам мәтін бар. Кітапханада сонымен қатар Езра Паунд, Вардис Фишер, Франк Брюс Робинсон және Мәскеу қаласының Кэрол Райри Бринк сияқты көптеген белгілі Айдахолықтардың материалдары да бар. Айдахо университетінің кампусы мен Айдахо штатынан алынған тарихи суреттердің цифрлық түрде сақталған нұсқаларын, жылнамаларды және «Argonaut» студенттік газетін кітапхананың «Цифрлық бастамалар» веб-сайтында табуға болады. Мемориалдық спорт залының солтүстігінде, бұрынғы теннис кортының орнында салынған кітапхана 1957 жылы ашылды, ол Әкімшілік ғимаратының оңтүстік жағынан көшірілді. U of I пошта бөлімі бұрын кітапхананың солтүстік-батыс бұрышында орналасқан; ол 1990 жылы жаңа U of I кітап дүкеніне көшірілді. U of I кітапханасы 1993 жылы 50%-ға кеңейтіліп, 1994 жылы қайта ашылды. Бірінші қабат 2016 оқу жылында кеңейтілген жөндеуден өтіп, бірлескен жұмыс орындары мен технологиялар жаңартылды.

Мемориалдық спорт залы

Тюдор готика стиліндегі Мемориалдық гимназия – U of I-дың тағы бір символы, кірпіш ғимараттың қабырғаларында орналасқан ойшау спорттық гаргульдерімен танымал. Көп мақсатты "Мем-жим" залының сыйымдылығы бар болғаны 1500 адамға ғана жетеді. 1928 жылы бірінші дүниежүзілік соғыста (1917–18 жж.) және испан-американ соғысында (1898 жж.) қаза тапқан Айдахо штатының азаматтарын құрметтеу үшін ашылған, мықты тіреулермен нығайтылған бұл құрылысты университеттің архитектура кафедрасының меңгерушісі Дэвид С. Ланг жобалаған. Мемориалдық гимназия 1976 жылдың қаңтарына дейін ерлер баскетбол командасының негізгі аренасы болды, ал бұрынғы күзде Кибби Домы жабылып, пайдалануға берілген соң бұл мәртебеден айырылды. Әйелдер командасы 2001 жылға дейін өз алаңдық ойындарын осы гимназияда өткізді, содан кейін Кибби Домының ішіндегі Кован Спектр аяқталды. Гимназия бүгінге дейін әйелдер волейбол командасының үй алаңы ретінде белсенді пайдаланылуда, сондай-ақ ICCU Arena ашылғанға дейін маусымның басындағы баскетбол ойындары үшін де қолданылды. Ол ішкі спорт түрлері мен ашық демалыс үшін, сондай-ақ ROTC үшін де кеңінен қолданылады. Маклин бейсбол алаңы Мемориалдық гимназияның оңтүстігінде орналасқан, бірақ 1967 жылы Білім беру колледжінің ғимараты салынысымен оның ішкі алаңы алынып тасталды. Ұстаушы мен соққышы оңтүстік-батысқа қарап тұрды (пичердің төбесіне қарай); оң алаң сызығы гимназиядан оңтүстікке қарай, шығыстан батысқа қарай созылды. Сол және орта алаңның фонында Шаттук Арборетумы орналасқан. Жаңа бейсбол алаңы (Гай Уикс алаңы) солтүстік-батысқа, Мәскеу-Пулман тас жолының жанындағы кең ішкі алаңдарға, Уоллес кешенінің жатақханаларынан солтүстік-батысқа қарай көшірілді. Соққышы мен ұстаушы енді оңтүстік-шығысқа, кампусқа қарап тұрады, бұл бейсбол алаңын орналастырудың дәстүрден тыс тәсілі, нәтижесінде қорғаныстың сол жағы үшін күннің шағылысуы қиындық тудырады (ұсынылған бағыт – шығыс-солтүстік-шығыс). Бюджеттік шектеулерге байланысты университет бейсболы 1980 жылғы маусымнан кейін тоқтатылды, бірақ біраз уақытқа дейін клубтық спорт түрі ретінде жалғасты. Маклин 1937 жылы Нейл стадионы ашылғанға дейін футбол ойындарының да аренасы болды. 1970 жылы ашылған жүзу орталығы мен дене шынықтыру ғимараты (бұрын "Әйелдер гимназиясы" деп аталған) гимназияның оңтүстік жағына іргелес орналасқан. Жүзу орталығы ашылғанға дейін "Мем" гимназиясының жертөлесінде тар бассейн болған. 1977 жылы Мемориалдық гимназия 49 жылдан кейін ғана Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Университет үйі

Айдахо университеті кампустағы тұрғын үйге арналған әртүрлі мүмкіндіктерді ұсынады, соның ішінде бес жатақхана (Уоллес резиденциясы орталығы, Теофилус мұнарасы, Макконнелл залы, Тірі оқу қауымдастықтары және Солтүстік кампус қауымдастықтары) студенттерге және пәтерлер (Оңтүстік Хилл пәтерлері, Оңтүстік Хилл Виста пәтерлері және Элмвуд пәтерлері) дәстүрлі емес студенттерге немесе ерекше жағдайға мұқтаж студенттерге арналған. Әдетте пәтерлер жалғызбасты ата-аналарға, некелі жұптарға (балалы немесе балалары жоқ), заң факультетінің студенттеріне және 21 жастан асқан студенттерге ғана қолжетімді. Теофилус мұнарасы, Уоллес резиденциясының төрт қанатының үші және бір Тірі оқу қауымдастығы ғимараты тек бірінші курс студенттері үшін ғана арналған. Студенттер кампустағы бауырластықтар мен студенттік ұйымдарда да тұруға болады. Жазғы маусымда тұрғын үйлер де бар, бірақ таңдау шектеулі.

Риденбау залы

Регенттер кеңесі Риденбау залын кампустағы алғашқы әйелдер жатақханасы ретінде салуға рұқсат берді. 1901 жылы 17 000 долларға салынған бұл ғимарат университет аумағындағы ең көне, бүгінге дейін сақталған ғимарат болып табылады. Оны Спокан қаласынан Уиллис А. Ричи архитекторы жобалаған, ол сонымен қатар Спокан округінің сотының ғимаратын да жобалаған. Ғимараттың сыртқы қабырғалары Латах округінен алынған таспен салынған. 1927 жылға дейін ол шаруашылық ғылымдары сабақтары үшін пайдаланылды, содан кейін ол ерлер жатақханасына айналды. Кейіннен ғимарат музыкалық жаттығуларға арналған бөлмелер ретінде қолданылды және қазіргі уақытта өнер мен сәулет галереясына ие. Риденбау залы – U of I кампусындағы алғашқы адамның есімімен аталған құрылыс. Зал 1857-1926 жылдары өмір сүрген, U of I Регенттер кеңесінің вице-президенті болған Бойсе қаласының тұрғыны Мэри Э. Риденбаудың құрметіне "Айдахоның жас әйелдеріне" арналды. Ғимарат 1977 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді.

Студенттік ұйымдар

Көптеген студенттер 200-ден астам түрлі клубтар мен ұйымдардың жұмысына қатысады. Клубтар спорттан бастап діни ұйымдарға дейін, және олардың арасындағы барлық бағыттарды қамтиды. Palousafest – клубтар мен студенттерді біріктіретін, студенттерге қосымша іс-шараларға қатысу мүмкіндіктерін табуға көмектесетін жәрмеңке. Жәрмеңке әдетте күзгі семестр басталар алдындағы апта соңында өтеді. Университетте "Фуга" атты әдеби журнал жарияланады.

Гректер өмірі

Айдахо университеті студенттік халықтың 20% астамын құрайтын, жиырмадан астам (мәдени әртүрлілік) грек ұйымдарына орталық саналады. Университет қалашығында тұратын студенттердің 44% астамы грек өміріне қатысады. 2011 жылғы көктемге дейін грек ұйымдары 9 семестр бойы қатарынан ең жоғары GPA көрсеткенін мәлімдеді.

Жетекшілік және танылу

U.S. News & World Report 2020 жылғы есебінде U of I-ді елдің ең жақсы мемлекеттік университеттерінің арасында 89-шы орынға, ал ең жақсы ұлттық университеттердің арасында 179-шы орынға қойды. АҚШ-тың ең үздік 50 колледжі – U.S. News & World Report. Американың ең үздік 100 мемлекеттік колледжі – U.S. News & World Report. Айдахо университеті Princeton Review-дің 2021 жылғы «Ең жақсы 386 колледж» басылымына енді. Princeton Review сондай-ақ Айдахо университетін елдегі ең жақсы 286 экологиялық жауапты колледждің бірі деп санайды. 2010 жылы Ұлттық және қоғамдық қызмет корпорациясы университеттің қоғамдық қызметтегі үлгілі еңбегі үшін Президенттің жоғары білім берудегі қоғамдық қызмет құрметіне ие етті. 3800-ден астам студент 150 000 сағаттан астам уақытын қоғамдық және тәжірибелік оқуға ерікті түрде жұмсады. Айдахо штаты білім беру қызметі мен азаматтық белсенділік саласындағы жетістіктері үшін федералдық деңгейдегі ең жоғары награданы бес жыл қатарынан алды.