Кіріспе

Уайтвотер аймағы – Канаданың шығысындағы Оңтүстік Онтариодағы көркем Оттава алқабында орналасқан Ренфрю округіндегі Оттава өзенінің бойындағы муниципалитет. Уайтвотер аймағы Бичбург, Кобден, Росс және Вестмит бұрынғы муниципалитеттерін біріктіру арқылы 2001 жылдың 1 қаңтарында құрылған. Уайтвотер аймағының аты Оттава өзеніндегі әйгілі, рафтинг және каяқпен жүзуге танымал су айдынынан алынған. Бұл бөлік Оттава өзені провинциялық паркінің құрамына кіреді. Бұл муниципалитет Канада тарихында ерекше орынға ие. Муниципалитет аумағында Самуэль де Шампленге тиесілі деп саналатын 1613 жылғы астролябия табылды. Бұл тарихи орынды еске түсіретін ескерткіш Кобденнен тыс, 17 тас жолының бойында орналасқан.

Қауымдастықтар

Қалалық округке келесі елді мекендер кіреді: Бичбург, Чено, Кобден, Финчли, Форестерс Фоллс, Едем бақшасы, Глен, Гранттар қонысы, Хейли станциясы, Керр желісі, Ла Пасс, Леджервудс бұрышы, Макларен қонысы, Мейт, Милларс бұрышы, Перретон, Плезант Валли, Куинс желісі, Рочер Фенду, Шилдс Кроссинг, Снейк Ривер және Вестмейт.

Бичбург қаласы

Бичбург – Уайтвотер аймағындағы ірі халық орталықтарының бірі, онда түрлі дүкендер мен мейрамханалар, арена, бірнеше залдар, мемлекеттік бастауыш мектеп және қоғамдық кітапхана бар. Ол Дэвид Бичтің құрметіне аталған және Канаданың Солтүстік темір жолы бағытында станциясы мен астық қоймалары бар тоқталған жер болды. 1853 жылы екі үйден басқа бүкіл ауыл өрттен қирады. 1869 жылы Бичбург – Рейнфрюдегі Вестмит округінде 250 тұрғыны бар ауылға айналды. Пемброк пен Сэнд-Пойнтқа бағыттар болды. Жердің орташа бағасы 8 долларға тең еді. Бичбург 1931 жылы қайтадан өрттен зардап шекті, нәтижесінде станция, астық қоймалары, Көрме паркінің басты залы мен асханасы қирады. 1959 жылы Бичбург ауылы Вестмит округінен бөлініп, дербес муниципалитет болып құрылды.

Форестерс құламасы

Форестерс-Фоллз 1840 жылдардың басында көрнекті пионер және қауымдастықтың алғашқы пошта бастығы болған Оливер Форестер құрған. 1870 жылдары қауымда үш дүкен, астық ұнтақтағыш және ағаш кесетін диірмен болды, олардың барлығы сол жылы өртте жанып кетті. Канадалық Солтүстік темір жолы қаланың сыртындағы Миллер бұрыштары деп аталатын шағын қиылыстан басқа, Форестерс-Фоллз арқылы өтпейді. Жергілікті тұрғындар "Қара тас" деп білетін үлкен теміржол көпірі Миллер бұрыштарынан сәл әрі сағадан өтеді. 2000 жылдардың соңында теміржол жолы бұзылып, алынып тасталды, бірақ көпір сақталды және қазіргі күні квадроциклдер үшін танымал маршрутқа айналды. Форестерс-Фоллз қазір шағын қауым, моторлық көліктің пайда болуынан бері дамудан қалып қойды. Көрермендер назарына Форестерс-Фоллз қаласының орталық бөлігінде орналасқан Росс округі мұражайы ұсынылады.

Хейли станциясы

Хейли станциясы (Хейли, Хейлис, Хейлидің станциясы, станциясымен немесе станциясыз) атауын Канадалық Тынық мұхиты темір жолында (CPR) темір жолдың өту құқығы Джордж Хейлидің шаруашылығымен қиылысқан жерде салынған станциядан алған. Джордж Хейли Росс округінің екінші бөлігінде (қазір Уайтуотер округінің құрамында) ерте қоныс танушы болған. Хейли станциясында бұрын темір шеберхана, жалпы дүкен, екі шіркеу (Біріккен шіркеу және Еркін методист), екі автосервис станциясы, темір жол станциясы және Оранж үйі болған. Автомобильдер пайда болғаннан кейін, адамдар Ренфрюге баруды ыңғайлырақ деп тапты. Аталған мекемелердің ішінде қазірде Біріккен шіркеу ғана жұмыс істеп тұр.

Маклареннің келісімшарты

Макларен қонысы 1840 жылдары Макларен отбасының мүшелері Шотландиядан осы аймаққа келген кезде пайда болды. Ол қазіргі Онтарио электр генерациясы (OPG) Chenaux генерациялық станциясынан өзен ағысы бойымен қысқа қашықтықта орналасқан. Макларендер Оттава аңғарында ағаш өңдеу өнеркәсібінің өркендеген кезінде келді, және олардың бірі Оттава өзенінде ағаш сырғанауын (timber slide) салған, ол Chenaux шағын сарсуын асып өту үшін тікбұрышты ағаш кемелерін жылжытуға көмектескен. Бұл сырғанаулар шамамен 15 метр ені және 61 метр ұзындығы бар, тік еңісті, арнайы жасалған су жолы болған, оған өзен суы бұрылып келген. Тікбұрышты ағаштардан жасалған, шамамен 25 данадан тұратын топтамалар сырғанаудың жоғарғы жағына бағытталған. Су жолына кіргеннен кейін, ағаштардың топтамасы үлкен жылдамдықпен төмен түсіп, сарсудың төменгі жағындағы өзенге зақымсыз шығарды.

Құрылғысы мен дамуы

Ренфрю округінің ерте дамуының көп бөлігі, көбінесе, орналасқан жерімен байланысты. Пемброк пен Оттава қалалары өскен сайын, олардың арасындағы қашықтық та артты. 19 ғасырда екеуінің арасындағы ең оңай жол Оттава өзені болған. Бірақ, Портаж-дю-Форт маңындағы таяздықтар салдарынан құрлық жолы қажет болды. Сол кезде бұл аймақ еуропалықтардың баспаға тимеген, кең алқапты орман болды. Мускрат көлінің жанында бірнеше қоныс аударушылар қоныстанған, бірақ Champlain-нің 17 ғасырдағы сапарынан бері еуропалықтардың қоныстануы көбінесе аз болды. 1849 жылы Джейсон Гулд, Гулдс-Лэндинг деп аталған жерден Мускрат көліндегі Кобденге дейін жол салды. Көлімен кемемен жүріп, содан кейін Пемброкқа дейін жолмен баруға болады. Жолдағы қозғалыс өсуге әсер етпеді. 1850 жылы Гулд пошта кеңсесін салып, жаңадан құрылған елді мекенді британдық парламент мүшесі Ричард Кобденнің құрметіне Кобден деп атады. 1876 жылдың 2 қазанында теміржол Кобденге жетті. Ауыл көлден теміржол стансасына қарай, ішкі аймаққа қарай кеңейе бастады. Басты көше қалыптаса бастады: «Кобден Сан», Оттава банкі, ұсталар шеберханалары, нан пісіретін орын, дүкен, диірмен, хирург және зергерлік дүкендер осы ауылда орналасқан. 1880 жылы жақын жердегі S.S. No 1 мектебіне түсетін оқушылардың көптігіне байланысты мемлекеттік мектеп ашылды. Кобден тез арада Росс округіндегі ең ірі ауылға айналды және 1901 жылдың қазан айында ресми түрде ауыл болып құрылды. Кобден көптеген өрттердің құрбаны болды, олардың салдарынан бастапқы ғимараттардың көбі жойылды. Басты көше өрттен ең көп зардап шекті, соның ішінде 1913 жылғы өрт «Кобден Сан» ғимаратын және көптеген тарихи құжаттарды жойды. Кобденнің оңтүстігіндегі сарқырамада гидроэлектр стансасы жұмыс істей бастады. 1934 жылдың 12 сәуірінде су тасқынынан станса қирағанға дейін қалаға үнемі қуат беріп тұрды. Үлкен мұз кесектері стансаны қиратты және 17-ші тас жолдың үстінен ағып, жолдың бөліктерін жұлып кетті. Станса операторы Билл Уолл су басу басылғанға дейін үйінің жоғарғы қабатында қалып қойды. Содан кейін қала Калабогидегі стансадан қуат ала бастады. 1949 жылғы кеңес сайлауында су құбыры жүйесін салу туралы тағы бір референдум өткізу мәселесі басым болды. Бұрынғы референдумда 82-56 дауыс қарсы болған. Бірақ уақыт тез өзгеретін еді – соғыстан кейін жаңа кеңес сайланды және келесі дауыс 124-46 арақатында жақтас болды, ал 1950-ші жылдардың басында Кобденде су пайда болды. Су құбыры жүйесіне 1980-ші жылдарда күрделі жөндеу жүргізілгенге дейін үнемі күтім қажет болды. Көзге түсетін су мұнарасы 1988 жылы салынды, ол алғашқы мұнараны (1951 жылы салынған) алмастырды. 1903 жылға қарай үлкен мектеп қажет болды. Қазіргі заманғы мектеп, Кобден аудандық мемлекеттік мектебі, 1938 жылы салынды және бастапқыда Опеонго орта мектебі салынғанға дейін орта мектеп ретінде қызмет етті.

Астроляб

1613 жылы француз зерттеушісі Сэмюэль де Шамплен Оттава өзенін зерттеу кезінде Кобденге өте жақын аймақтан өтті. Шено шатқалының кедергісіне байланысты Шамплен және оның серіктері жүк тасымалдауға мәжбүр болды. Олар қазіргі Маккензи төбесінің жанындағы Браунс-Бей шығанағына қонған болуы мүмкін. 1953 жылы осы аймақта үлкен тас табылды, оған кесілген жазу салынған. Жазуды оқу қиын болғанымен, ол "Шамплен, 2 маусым 1613 жыл" деп жазылғандығы анықталды. Шампленнің осы нүктеден кейінгі жолы әңгімеге толы. Ол тікелей Жеффриз көлінің оңтүстік ұшына қарай өткен болуы мүмкін, немесе кейін Шамплен жолы деп аталған көлдердің алыс жағын айналып, оңтүстікке бұрған болуы да мүмкін. Ол әрі қарай Грин-Лейкке жеткені белгілі, және сол жерде, бірнеше 17 ғасыр авторының мәлімдемесіне сәйкес, Шамплен астролабын жоғалтқан. Ол 254 жыл бойы сол жерде жатыр, 1867 жылы 14 жасар фермер ұлы Эдвард Джордж Ли Грин-Лейк (қазіргі Астролабе көлі) маңындағы ағаштарды кесуге көмектесіп, оны тапты. Ли астролябиді Мускрат көліндегі кеме капитаны Капитан Комлиге тапсырды, бірақ Коули уәделеген он долларды ешқашан алмады. Коули астролябиді өзінің жұмыс берушісі, Оттава экспедициялық компаниясының Р. В. Кассельске сатты. 1942 жылы астроляби Нью-Йорк тарихи қоғамының Сэмюэл В. Хоффманға берілді, ол 1989 жылы Канада өркениет мұражайы сатып алғанға дейін 47 жыл бойы сол жерде сақталды. 1990 жылы Кобденде астролябидің оралуына арналған арнайы салтанатты шара өтті.

Мәдениет

Кобден фермерлер базары 1991 жылы алғаш рет ұйымдастырылған, ол мамырдан қазанға дейін жұмыс істейтін ашық базар. Ол әртүрлі қолөнер бұйымдары мен азық-түлік тауарын ұсынады; барлығы жергілікті жерде өсірілуі немесе қолмен жасалуы керек. Базар жақында Естелік залдан Жәрмеңке алаңына көшірілді, бірақ жылдың соңғы, ең маңызды оқиғасы – Рождестволық базар да Жәрмеңке алаңындағы Ауыл шаруашылығы залында өтеді. Мұскрат көліне қарайтын Кобден паркі Шампленнің жергілікті басшы Нибачимен кездескен жері деп есептеледі. Бұл оқиғаны еске алу үшін 1960 жылдары тақта орнатылды. Парк жерін 1904 жылы Томас Робинсон және оның әйелі сыйға берді. 1988 жылы «Сивитан» клубы парктің жағажай бөлігінде кең ауқымды жұмыстар жүргізді. «Логос Лэнд» – діни негіздегі су паркі. Астролабидің табылған жеріне салынған «Логос Лэнд» бес су серсегінен, қайықтан, мини-гольфтен және Нұхтың кемесінің макетінен тұрады, онда сувенирлер дүкені мен «Кеме» рестораны орналасқан. Сондай-ақ, мұнда Канададағы ең биік Рождество шыршасы – 75 фут (23 метр) биіктікте орналасқан. Жыл сайын 3000-нан астам жергілікті балалар бүкіл әлемдегі балаларға арналған бұл шыршаны безендіреді. Мусси – Мссиге ұқсас, мифтік жаратылыс, ол Мұскрат көлінде мекендейді деген сенім бар. Оттава аңғарының Пентикост лагері (OVPC) – христиандық негіздегі отбасылық және балалар лагері, ол Мұскрат көлінің басында орналасқан. Ол жыл бойына көптеген жергілікті қоғамдық шараларды қабылдайды. OVPC Канада Пентикост Ассамблеясына тиесілі және олар басқарады. «Сториленд» бұрын 40 түрлі ертегі сахналарында 200 анимациялық кейіпкерлерді табиғи ормандармен қоршалған күйде ұсынған. Қазір бұл парк глэмпингке арналған лагерь болып табылады. Шампленнің қарауынан Оттава өзенінің панорамалық көрінісі ашылады.

Көлік

Қаламен тікелей байланысты қамтамасыз ететін жалғыз провинциялық тас жол – 17-ші тас жол, ол Онтарио арқылы өтетін Трансканада тас жолының басты маршруты. 417-ші тас жолды Петававаға дейін ұзарту жоспарланған, соның нәтижесінде тас жолдың басым бөлігі Уайтвотер аймағы арқылы жаңа бағытқа бұрылады. Шамплен ұшқыштар клубының орналасқан жері – Кобден/Брюс МакФайл ескерткіш әуежайы 17-ші тас жол бойында орналасқан.

Муниципалды кеңес

Кобден қалалық кеңесінің отырысы Кобденде өтеді. Оған мэр Майкл Мур, Рив Кэти Режиер және кеңесшілер Крис Олмстед, Шарлин Джексон, Дэрил Маклафлин, Дейв Маккей және Нил Николсон кіреді.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Уайтвотер аймағының халқы 7225 адамды құрады, олардың 3470 жеке тұрғын үйдің 2909-ында тұрды, бұл 2016 жылғы 7009 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.