Кіріспе

1 сәуірдегі тарихи оқиғалар

1600 жылға дейінгі

527 – Византия императоры Юстин I өзінің немере інісі Юстиниан I-ді бірге билеуші және тақ мұрагері етіп тағайындайды. 1081 – Алексий I Комнен Византия императоры Никефор III Ботанейатты құлатып, оның әскері Константинопольді үш күн бойы тонағаннан кейін, 4 сәуірде ресми түрде тәж кигізіледі. 1572 – Сегіз жылдық соғыста Ватергеузендер Он жеті провинциядан Бриеллді жаулап алып, болашақ Голландия Республикасы үшін алғашқы бағынып алған жерді иеленеді.

1601 1900

1789 жылы Нью-Йорк қаласында АҚШ Өкілдер палатасы алғашқы кворумын құрып, Пенсильваниядан Фредерик Мюлленбергті алғашқы спикер етіп сайлайды. 1833 жылы 1833 жылғы конвент – Мексика Техасындағы отарлаушылардың Мексика үкіметіне ұсынылатын өтініштерді дайындауға көмектесетін саяси жиын, Сан-Фелипе-де-Остин қаласында басталады. 1865 жылы Америка Азамат соғысы: Филипп Шеридан басқарған одақтас әскерлері Джордж Пикетт басқарған конфедерат әскерлерін жеңіп, Петербург қамалында Солтүстік Вирджиния армиясының соңғы жабдықтау жолын қиып тастады. 1867 жылы Сингапур Ұлыбританияның тәждік колониясына айналады. 1873 жылы «Ақ жұлдыз» лайнері «Атлантик» Нова-Шотландия жағалауында батып, 19 ғасырдың ең ауыр теңіз апаттарының бірінде 547 адам қаза тапты. 1900 жылы Георгий ханзада Крит мемлекетінің абсолюттік монархі болады.

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1908 – Британ армиясының ерікті резервтік құрамы ретінде Территориялық күш (1920 жылы Территориялық армия деп қайта аталды) құрылды. 1918 – Корольдік әуе күштері Корольдік ұшу корпусы мен Корольдік әскери-теңіз әуе қызметінің бірігуі нәтижесінде құрылды. 1922 – Жаңа құрылған Солтүстік Ирландияда Арнон көшесіндегі қастандықта алты католик қаза тапты, бір аптадан кейін Макмахон қастандығында тағы алты адам өлтірілді. 1924 – Адольф Гитлер «Бірханалық төңкеріске» қатысқаны үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ ол түрмеде тоғыз ай ғана отырды. 1924 ж. Канаданың Корольдік әуе күштері құрылды. 1933 – Жаңадан сайланған нацистер, Юлиус Штрайхер басшылығымен, Германиядағы барлық еврей меншігіндегі кәсіпорындарға бір күндік бойкот ұйымдастырып, антисемиттік әрекеттердің тізбегін бастады. 1935 – Үндістанның орталық банкі – Үндістанның Резерв банкі құрылды. 1937 – Аден британдық колониясы мәртебесіне ие болды. 1937 ж. Жаңа Зеландияның Корольдік әуе күштері тәуелсіз күш ретінде құрылды. 1939 ж. Испания азамат соғысы: Испания мемлекетінің генерал-майоры Франсиско Франко Испаниядағы азамат соғысының аяқталғанын жариялады, соңғы республикалық күштер капитуляциялады. 1941 – Фантана Альба трагедиясы: Совет шекара әскерлерінен екі жүзден екі мыңға дейін румындық азаматтар қаза тапты. 1941 ж. Ирактағы әскери төңкеріс Абд әл-Иланың режимін құлатты және Рашид Али әл-Гейланиді премьер-министр етіп тағайындады. 1944 ж. Екінші дүниежүзілік соғыс: Навигациялық қателер салдарынан швейцариялық Шаффхаузен қаласы американдық бомбалауға ұшырады. 1945 ж. Екінші дүниежүзілік соғыс: АҚШ-тың 10-армиясы Окинавадағы Жапонияның 32-армиясына шабуыл жасады. 1946 ж. 8,6 балдық жер сілкінісі Алеут аралдарын сілкіндірді, Меркалли шкаласы бойынша максималды күші VI (күшті) болды. Гавай аралдарына құлдила толқыны жетіп, ондаған адам қаза тапты, көбісі Хило қаласында. 1946 ж. Малайя Одағы құрылды. Жергілікті халықтың наразылығы салдарынан екі жылдан кейін Малайя Федерациясы құрылды. 1947 ж. Жаңа Зеландияның Корольдік теңіз күштері тарихындағы жалғыз бүлік басталды. 1948 ж. Қылы соғыс: Коммунистік күштер Германия маркасының енгізілуіне жауап ретінде Батыс державаларын Берлиннен шығуға мәжбүр етуге тырысты. 1948 ж. Фарер аралдары Даниядан автономия алды. 1949 ж. Қытай азамат соғысы: Қытай Коммунистік партиясы үш жылдық соғыстан кейін Бейжіңде Ұлттық партиямен сәтсіз бейбіт келіссөздер жүргізді. 1949 ж. Канада үкіметі жеті жылдан кейін жапон канадалықтарын интернменттен босатылған жариялады. 1954 ж. АҚШ президенті Дуайт Эйзенхауэр Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласында АҚШ Әскери-әуе күштері академиясын құруға рұқсат берді. 1955 ж. Кипрде Ұлыбритания империясына қарсы ЕОКА көтерілісі басталды, мақсаты Грекиямен бірігу. 1960 ж. TIROS 1 спутнигі ғарыштан алғашқы теледидар суретін жіберді. 1964 ж. Ұлыбританияның Әскери-теңіз министрлігі, Соғыс кеңсесі және Әуе министрлігі Біріккен Корольдіктің Біріккен Қорғаныс Кеңесімен алмастырылды. 1969 ж. Hawker Siddeley Harrier, вертикальді/қысқа ұшып-қону мүмкіндігі бар алғашқы жеделдеуге қолданылатын ұшақ, Корольдік әуе күштерінің құрамына енді. 1970 ж. Президент Ричард Никсон «Халық денсаулығы» заңына қол қойды. 1970 ж. Royal Air Maroc Sud Aviation Caravelle ұшағы Марокконың Беррехид қаласының жанында апатқа ұшырап, 61 адам қаза тапты. 1971 ж. Бангладеш азаттық соғысы: Пәкістан армиясы Бангладештің Кераниганж Упазиласында мыңнан астам адамды өлтірді. 1973 ж. Үндістандағы Джим Корбет ұлттық саябағында «Тигр» жобасы іске қосылды. 1974 ж. Англия мен Уэльстің 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңы күшіне енді. 1976 ж. Стив Джобс және Стив Возняк Apple Computer, Inc. компаниясын құрды. 1979 ж. Иран 99% дауыспен Ислам республикасы болып жарияланды, шаһты құлатты. 1984 ж. Әнші Марвин Гейді Лос-Анджелес, Калифорниядағы Арлингтон-Хайтс үйінде әкесі өлтірді. 1986 ж. Непалдың Коммунистік партиясы (Машал) кадрлары Катмандудағы бірнеше полиция бөлімшелеріне шабуыл жасап, халықтық көтеріліске шақыруға тырысты. 1989 ж. Шотландияда Маргарет Тэтчердің жаңа жергілікті салық – Қоғамдық алым (көбінесе «салық» деп аталады) енгізілді. 1993 ж. NASCAR жарыскері Алан Кульвики Теннесси штатының Блунтвилл қаласының жанындағы Три-Ситис аймақтық әуежайының жанындағы ұшақ апатында қаза тапты. 1997 ж. Хейл-Бопп кометасы перигелийден өтіп бара жатқанда байқалды. 1999 ж. Нунавут Канаданың Солтүстік-Батыс аумақтарының шығыс бөлігінен бөлініп, жаңа аумақ құрылды. 2001 ж. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің EP 3E бақылау ұшағы Қытай Халық азаттық армиясының Шенян J 8 истребителімен соқтығысты. Қытай пилоты катапульданып, кейін жоғалды. Ұшақ экипажы Хайнань, Қытайда төтенше қонды және ұсталды. 2001 ж. Югославия Федерациясының бұрынғы президенті Слободан Милошевич соғыс қылмыстары бойынша сотталу үшін арнайы күштерге өзін ұстады. 2001 ж. Голландияда бір жынысты неке заңды болды, бұл заманауи елдердің арасында алғашқысы. 2004 ж. Google Gmail электрондық пошта қызметін іске қосты. 2006 ж. Ұлыбритания үкіметінің Жетістіктермен күресу агенттігі (SOCA) күшіне енді, бірақ кейін 2013 жылдың 7 қазанында Ұлттық қылмыс агенттігіне біріктірілді. 2011 ж. Құранды өртеуге қарсы наразылықтар зорлыққа ұшырағаннан кейін наразылық жасаған топ Ауғанстанның Мазар-и-Шариф қаласындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының кешеніне шабуыл жасады, нәтижесінде он төрт адам, оның ішінде жеті БҰҰ қызметкері қаза тапты. 2016 ж. Нагорно-Карабах қақтығысы Нагорно-Карабах шебі бойында басталды.

1600 жылға дейінгі

1220 – Жапония императоры Го Сага (1272 ж.ө.)
1282 – Людовик IV, Киелі Рим императоры (1347 ж.ө.)
1328 – Франция ақсүйегі Бланша, Орлеан герцогы (1382 ж.ө.)
1543 – Франсуа де Бонн, Лесдигуер герцогы (1626 ж.ө.)
1578 – Уильям Харви, ағылшын дәрігері және ғалымы (1657 ж.ө.)

1601 1900

1610 – Шарль де Сент-Эврэмонд, француз солдаты және сыншысы (қ. 1703)
1629 – Жан Анри д’Англеберт, француз органшысы және композиторы (қ. 1691)
1640 – Георг Мохр, даниялық математик және ғалым (қ. 1697)
1647 – Джон Уилмот, Рочестердің 2-графы, ағылшын ақыны және сарай адамы (қ. 1680)
1697 – Франсуа Антуан Прево, француз романисі және аудармашысы (қ. 1763)
1721 – Питер Хеллендаал, голландтық ағылшын органшысы, скрипкашы және композиторы (қ. 1799)
1741 – Джордж Дэнс кіші, ағылшын сәулетшісі және шешуші (қ. 1825)
1753 – Жозеф де Майстр, француз философы, заңгер және дипломат (қ. 1821)
1755 – Жан Антельм Брилла-Саварен, француз заңгері және саяхатшысы (қ. 1826)
1765 – Луиджи Скиавонетти, итальяндық гравер және оймашы (қ. 1810)
1776 – Софи Жермен, француз математигі, физигі және философы (қ. 1831)
1786 – Уильям Малреди, ирландиялық жанр суретшісі (қ. 1863)
1815 – Отто фон Бисмарк, неміс заңгері және саяхатшысы, Германия империясының 1-канцлері (қ. 1898)
1815 – Эдвард Кларк, американдық заңгер және саяхатшы, Техас штатының 8-губернаторы (қ. 1880)
1823 – Саймон Боливар Бакнер, американдық генерал және саяхатшы, Кентукки штатының 30-губернаторы (қ. 1891)
1824 – Луи Зеферин Моро, канадалық епископ (қ. 1901)
1834 – Джеймс Фиск, американдық кәсіпкер (қ. 1872)
1852 – Эдвин Остин Эбби, американдық суретші және иллюстратор (қ. 1911)
1858 – Колумба Мармион, ирландиялық бенедиктин аббаты (қ. 1923)
1865 – Рихард Адольф Цигмонди, австриялық-неміс химигі және ғалымы, Нобель сыйлығының лауреаты (қ. 1929)
1866 – Уильям Бломфилд, Жаңа Зеландиялық карикатурист және саяхатшы (қ. 1938)
1866 – Ферруччо Бузони, итальяндық пианист, композитор және дирижер (қ. 1924)
1866 – Эв Лавалье, француз актрисасы (қ. 1929)
1868 – Эдмонд Ростан, француз ақыны және драматургі (қ. 1918)
1868 – Уолтер Мид, ағылшын крикетшісі (қ. 1954)
1871 – Ф. Мелиус Кристьянсен, норвегиялық-американдық скрипкашы және дирижер (қ. 1955)
1873 – Сергей Рахманинов, ресейлік пианист, композитор және дирижер (қ. 1943)
1874 – Эрнест Барнс, ағылшын математигі және теологы (қ. 1953)
1874 – Баварияның Карл ханзадасы (қ. 1927)
1875 – Эдгар Уоллес, ағылшын журналисі, жазушысы және драматургі (қ. 1932)
1878 – С. Ганеша Айер, Цейлон тамил филологы (қ. 1958)
1879 – Станислав Збышко, поляк күресшісі және күшті адам (қ. 1967)
1881 – Октавиан Гога, румыниялық премьер-министр (қ. 1938)
1883 – Лон Чейни, американдық актер, режиссер және сценарист (қ. 1930)
1883 – Эдвард Драблёс, норвегиялық актер және режиссер (қ. 1976)
1883 – Лоретта Тейлор, ирландиялық-американдық актриса (қ. 1946)
1885 – Уоллес Бири, американдық актер (қ. 1949)
1885 – Клементина Черчилль, Уинстон Черчилльдің әйелі (қ. 1977)
1889 – К. Б. Хеджвар, үнді дәрігері және белсендісі (қ. 1940)
1893 – Сисили Кортнейдж, австралиялық-ағылшын актрисасы (қ. 1980)
1895 – Альберта Хантер, афроамерикандық әнші, ән жазушы және медбике (қ. 1984)
1898 – Уильям Джеймс Сидис, украиналық-ресейлік-еврей американдық математигі, антропологы және тарихшысы (қ. 1944)
1899 – Густавс Цельминьш, латыш ғалымы және саяхатшысы (қ. 1968)
1900 – Стефани Клаусен, даниялық Олимпиада жүзушісі (қ. 1981)

1601 1900

1621 – Кристофано Аллори, итальяндық суретші және педагог (т. 1577)
1682 – Фрэнц Эгон Фюрстенберг, Бавария епископы (т. 1625)
1787 – Флоер Сиденхэм, ағылшын ғалымы және академигі (т. 1710)
1839 – Бенджамин Пирс, американдық әскери және саясаткер, Нью-Гэмпшир штатының 11-ші губернаторы (т. 1757)
1865 – Антониос Кризис, грек әскери-теңіз офицері және Грекияның премьер-министрі (т. 1796)
1865 – Джудитта Паста, итальяндық сопрано (т. 1797)
1872 – Фредерик Денисон Морис, ағылшын теологы және академигі (т. 1805)
1878 – Джон К. В. Дейли, ағылшын-канадтық сарбаз және саясаткер (т. 1796)
1890 – Дэвид Уилбер, американдық саясаткер (т. 1820)
1890 – Александр Можайский, орыс сарбазы, ұшқыш және инженер (т. 1825)