Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флорида штатындағы жасанды әк тас құрылымы, АҚШ.
Artificial limestone structure in Florida, US
Коралл замогы – латыш-американдық эксцентрик Эдвард Лидскальнин (1887–1951) салған оолит әк тасынан тұрған құрылыс. Ол Флорида штатының Майами-Дейд округіне қарамайтын аумақта, Хоумстед және Лейсри Сити қалалары арасында орналасқан. Құрылыста әрқайсысы бірнеше тонна салмақты көптеген ірі тастар бар, олар түрлі пішіндерде жасалған: плитка қабырғалар, үстелдер, орындықтар, ай жартылайы, су таратқыш және күн сағаты. Қазіргі таңда бұл жекеменшік туристік орын. Коралл замогы құрылысына байланысты аңызға толы, онда Лидскальнин тастарды жылжыту және кесу үшін кері магниттік күш немесе табиғаттан тыс қабілеттерді пайдаланып, жалғыз өзі салған деген сенім бар.
Coral Castle is an oolite limestone structure created by the Latvian American eccentric Edward Leedskalnin (1887–1951). It is located in unincorporated territory of Miami Dade County, Florida, between the cities of Homestead and Leisure City. The structure comprises numerous large stones, each weighing several tons, sculpted into a variety of shapes, including slab walls, tables, chairs, a crescent moon, a water fountain and a sundial. It is currently a privately operated tourist attraction. Coral Castle is noted for legends surrounding its creation that claim it was built single handedly by Leedskalnin using reverse magnetism or supernatural abilities to move and carve the stones.
Тарих
Корал Каслдің өзінің жарнамалық материалдарында Эдвард Лидскалнин 26 жасында Латвиядағы 16 жасар келіні Агнес Скувсттан бір күн бұрын күтпеген жерден бас тартқан. Америка Құрама Штаттарына кеткеннен кейін, ол туберкулездің соңғы сатысына жеткені айтылды, бірақ магниттер ауруына әсер еткенін айтып, өзінен-өзі сауығып кетті. Ол 28 жылдан астам уақыт бойы Корал Каслді салған, жұмыс істеп жатқанда ешкімге көрінбеген. Бірнеше жасөспірім оның жұмысына куә болғанын айтты, ол коралл блоктарын сутек шарлары сияқты жылдырғанын хабарлады. Эверглейдспен шектес Флорида қаласы – АҚШ-тағы аралда емес, ең оңтүстік қала. Ол кезде бұл өте шалғай орналасқан, дамыған жер болмаған. Қала 1936 жылға дейін Флорида-Ситиде болды, содан кейін Лидскалнин қаланы өзімен бірге алып кетуге шешім қабылдады. Оның екінші және соңғы орналасқан жері – 28655 South Dixie Highway, Miami, FL 33033 пошталық мекенжайы, қазір ол Leisure City санағының шегінде орналасқан, бірақ іс жүзінде округке қарамайтын аумақ. Ол қамалдың бастапқы аймағында жерді дамыту туралы әңгімелер басталганда, жеке өмірін қорғау үшін көшуді жөн көрді. Ол Флорида-Ситиден солтүстікке қарай 10 миль (16 км) жерге, Хоумстедке қарай Корал Каслдің құрылымдық бөліктерін үш жыл көшірді. Лидскалнин жаңа орнын "Rock Gate" деп атады, ол артқы қабырғаға орнатылған үлкен артқы есікке байланысты болды. Ол 1951 жылы қайтыс болғанға дейін қамалды салуды жалғастырды. Жаңа қамалдың құрамына кіретін оолит тастары бастапқы орнынан тасымалданғандардың арасында емес, қамал қабырғаларынан бірнеше метр қашықтықтағы жерден қазылған. Оңтүстік қабырғадағы ойыс пен шұңқыр – тас карьерлері. Шығыс және батыс карьерлер толтырылды. Флорида-Ситиде Лидскалнин келушілерден қамал аумағын аралау үшін әрқайсысынан он цент ақы алған. Хоумстедке көшкеннен кейін, ол 25 цент көмектесу үшін сұрады, бірақ ақшасы жоқ болса, келушілерді тегін кіргізді. Алдыңғы қақпада "Қоңырауды екі рет соғыңыз" деген жазулар бар. Ол қақпаға жақын мұнараның екінші қабатындағы тұрғын үйінен түсіп, экскурсия жүргізді. Ол қамал қалай салынғанын сұрағандарға ешқашан айтпады. Ол жауабында: "Қалай істеу керектігін білсең, онда қиын емес" дейтін. Қаланы не үшін салғанын сұрағанда, Лидскалнин оны "Сүйікті он алтысы" үшін салғанын айтты. Бұл Агнес Скувстқа сілтеме деп есептеледі (көбінесе "Скуффс" деп қате жазылады). Лидскалниннің "Әр үйге кітап" атты жарияланымдарында, оның "Сүйікті он алтысы" шындыққа жақын болғанынан гөрі идеал екенін айтады. Латвиялық деректерге сәйкес, бұл қыз бар болған, бірақ оның нағыз аты Гермине Лусис болған. 1951 жылдың қараша айында Лидскалнин ауырып қалғанда, ол алдыңғы қақпаға "Ауруханаға барамын" деп жазылған қағаз іліп, автобусқа мініп, Майамидегі Джексон Мемориалдық ауруханасына барды. Ол ауруханаға барар жолда немесе ауруханада инсульт алған. Ол жиырма сегіз күннен кейін 64 жасында бүйрек инфекциясынан (пиелонефриттен) қайтыс болды. Оның өлім куәлігінде "бүйрек жетіспеушілігі, инфекция және абсцесс салдарынан пайда болған уремия" деп жазылған. Мүлікті тексеру кезінде Лидскалниннің жеке заттарынан табылды. Ол табысын экскурсиялар өткізуден, түрлі тақырыптар (магниттік тоқтарды қоса алғанда) туралы буклеттер сатудан және АҚШ 1-ші магистралінің құрылысы үшін меншігінің бір бөлігін сатудан түйді. Корал Каслдің сайтында оның інісінің денсаулығы нашар болғаны және ол 1953 жылы қаланы Иллинойс штатындағы отбасыға сатқаны туралы хабарланған. Алайда, бұл оқиға бұрынғы Корал Касл иесінің некрологынан өзгеше, ол Чикаго, Иллинойс штатының зейнеткер зергері Джулиус Левин болған. Некрологта Левин 1952 жылы Флорида штатынан жер сатып алғаны және онда қамал бар екенін білмегені мүмкін екені айтылған. Жаңа иелері оны туристік орынға айналдырып, Rock Gate атауын Rock Gate Park, кейіннен Coral Castle деп өзгертті. 1981 жылдың қаңтар айында Левин қаланы Coral Castle, Inc. компаниясына сатты. Компания бүгінгі күнге дейін меншігінде сақтап тұр. 1984 жылы мүлік Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Мүліктің кіреберісіндегі "Админ. 10c Төменге тастаңыз" деген тас жазу Корал Каслге тән емес. Лидскалнин бұл жазуды жасап, Флорида-Ситидегі бұрынғы орнына орналастырған, өйткені ол бұталарын таптап, тегін көрермендерге "тегін шоу" ұсынудан шаршаған. Бұл жазу Эдс Плейс иелерімен сыйлық ретінде берілген және кейінірек осы жерге қойылған.
Coral Castle's own promotional material says Edward Leedskalnin was 26 years old when he was suddenly rejected by his 16 year old fiancée Agnes Skuvst in Latvia, just one day before the wedding. Leaving for the United States, he came down with allegedly terminal tuberculosis, but spontaneously healed, stating that magnets had some effect on his disease. He spent more than 28 years building Coral Castle, refusing to allow anyone to view him while he worked. A few teenagers claimed to have witnessed his work, reporting that he had caused the blocks of coral to move like hydrogen balloons. Florida City, which borders the Everglades, is the southernmost city in the United States that is not on an island. At the time, it was an extremely remote location with very little development. The castle remained in Florida City until about 1936 when Leedskalnin decided to move and take the castle with him. Its second and final location has the mailing address of 28655 South Dixie Highway, Miami, FL 33033, which now appears within the census generated overlay of Leisure City but which is actually unincorporated county territory. He reportedly chose relocation as a means to protect his privacy when discussion about developing land in the original area of the castle started. He spent three years moving the component structures of Coral Castle 10 mile (16 km) north from Florida City to its current location outside Homestead, Florida. Leedskalnin named his new place "Rock Gate" after the huge rear swinging gate he built into the back wall. He continued to work on the castle until his death in 1951. The oolite pieces that are part of the newer castle, not among those transported from the original location, were quarried on the property only a few feet away from the castle's walls. The pool and the pit beside the southern wall are quarries. The east and west quarries have been filled in. At Florida City, Leedskalnin charged visitors ten cents apiece to tour the castle grounds. After moving to Homestead, he asked for donations of twenty five cents, but let visitors enter free if they had no money. There are signs carved into rocks at the front gate to "Ring Bell Twice". He would come down from his living quarters in the second story of the castle tower close to the gate and conduct the tour. He never told anyone who asked him how he made the castle. He would simply answer "It's not difficult if you know how." When asked why he had built the castle, Leedskalnin would vaguely answer it was for his "Sweet Sixteen". This is widely believed to be a reference to Agnes Skuvst (often misspelled as "Scuffs"). In Leedskalnin's own publication A Book in Every Home, he implies his "Sweet Sixteen" was more an ideal than a reality. According to a Latvian account, the girl existed, but her name was actually Hermīne Lūsis. When Leedskalnin became ill in November 1951, he put a sign on the door of the front gate "Going to the Hospital" and took the bus to Jackson Memorial Hospital in Miami. He suffered a stroke at one point, either before he left for the hospital or at the hospital. He died twenty eight days later of pyelonephritis (a kidney infection) at the age of 64. His death certificate noted that his death was a result of "uremia; failure of kidneys, as a result of the infection and abscess". While the property was being investigated, was found among Leedskalnin's personal belongings. He had made his income from conducting tours, selling pamphlets about various subjects (including magnetic currents) and the sale of a portion of his property for the construction of U. S. Route 1. Coral Castle's website reports that the nephew was in poor health and he sold the castle to an Illinois family in 1953. However, this story differs from the obituary of a former Coral Castle owner, Julius Levin, a retired jeweler from Chicago, Illinois. The obituary states Levin had purchased the land from the state of Florida in 1952 and may not have been aware there was even a castle on the land. The new owners turned it into a tourist attraction and changed the name of Rock Gate to Rock Gate Park, and later to Coral Castle. In January 1981, Levin sold the castle to Coral Castle, Inc., for The company retains ownership today. In 1984, the property was listed on the National Register of Historic Places. The stone sign just inside the property that says "Adm. 10c Drop Below" is not original to Coral Castle. Leedskalnin made this sign and placed it in front of his earlier location at Florida City when he was tired of giving a "free show" to visitors who were careless and trampled his shrubbery. This sign was donated by the owners of Ed's Place and placed here in subsequent years.
Қалқа
Коралл замогының аумағы қабырғалар, мүсіндер, жиһаз және мұнарадан тұрады. Көптеген адамдар оның мәржәннен жасалғанын қателеспейді, бірақ ол шын мәнінде оолиттен, яғни оолиттік әктастан жасалған. Оолит – концентрлі қабатталған карбонаттан тұратын ұсақ шар тәрізді бөлшектерден құралған шөгінді тау жынысы, онда қазылған қабықшалар мен мәржәннің шоғырланған бөліктері кездесуі мүмкін. Майами оолиті Флориданың оңтүстік-шығысында Палм-Бич округінен Флорида-Кейс аралдарына дейін таралған. Оолит көбінесе жер бетінен бірнеше сантиметр тереңдікте кездеседі, мысалы, Коралл замогының аумағында. Тастар цементсіз біріктірілген. Олар бір-біріне салмағымен тіреліп, тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Шеберліктің деңгейі өте жоғары, ал тастар соншалықты дәл біріктірілгендіктен, араларынан жарық өтпейді. Сыртқы қабырғаны құрайтын 2 метрлік тік тастардың биіктігі бірдей. Он жылдар өткезімен де тастар орнынан жылмаған. Бұл құрылыстардың арасында Лидскалниннің тұрғын үйі болған екі қабатты мұнара (8 фут биіктіктегі тас бөлшектерінен салынған қабырғалары бар), дәл күн сағаты, полярлық телескоп, обелиск, барбекю, су сорғысы, фонтан, аспан денелері мен планеталар бейнеленген мүсіндер, сондай-ақ көптеген жиһаз бар. Жиһазға жүрек пішіндес үстел, Флорида пішіндес үстел, жиырма бес шайқалатын кресло, жарты ай пішіндес орындықтар, ванна, төсек және тақ кіреді. Көптеген жағдайларда, бұйымдар әрқайсысының салмағы шамамен бірдей болатын бір тастан жасалған. Ең ауыр тас салмағы ал ең биік екі монолиттің биіктігі 8 метрге жетеді. 8 фут биіктіктегі айналмалы қақпа – қамалдың әйгілі құрылысы, ол "In Search of..." телешоуында көрсетілген. Қақпа қабырғаларға жақын, шамамен 6 мм аралықпен орналасқан. Ол тепе-теңдікпен жасалған, тіпті баланың ақарамен ашуға болатыны айтылады. Қақпаның өте тепе-теңдік осі мен оның айналу оңайлығының құпиясы 1986 жылға дейін сақталды, осы жылы ол жұмыс істеуін тоқтатты. Оны алып тастау үшін алты адам мен кран қажет болды. Қақпаны алып тастағаннан кейін инженерлер Лидскалниннің оны қалай ортаға қойып, теңгерлегенін анықтады. Ол тік бойынан тесік бұрғылап, металл білік орнатқан. Тас ескі жүк көлігінің подшипнигінің үстінде тұрды. Айналудың тоқтауына осы подшипник тозуы себеп болды. Жаңа подшипниктер мен білік орнатылып, 1986 жылдың 23 шілдесінде қайтадан орнатылды. 2005 жылы ол қайтадан бұзылып, жөнделді, бірақ бұрынғыдай оңай айналмайды. Коралл замогы бүгінде танымал туристік орын. Кітаптар, журналдар мен телешоулар Лидскалниннің осы құрылысты қалай салғаны және бірнеше тонна салмақтағы тастарды қалай жылжытқаны туралы әртүрлі болжамдар жасауда. Оның жұмыстарын ешкім көрмегені және тастарын көтеріп алып жүргені туралы айтқандардың сөздері жоққа шығарылды. Орвал Ирвин оның тас қазуын және қабырғаның бөліктерін орнатуын көргенін айтады, сондай-ақ өзінің "Мистер мүмкін емес өлді" кітабында оның әдістерін суреттеген. "Nemith Film Collection" 1944 жылы оның жұмысы туралы қысқа деректі фильм түсірді. Coral Castle веб-сайтында былай делінген: "Егер біреу Эдтен тас блоктарын қалай жылжытқанын сұраса, ол салмақ және тетік заңдарын жақсы түсінетінін ғана айтар еді".
The grounds of Coral Castle consist of of stones in the form of walls, carvings, furniture, and a castle tower. Commonly mistakenly believed to be made of coral, it is actually made of oolite, also known as oolitic limestone. Oolite is a sedimentary rock composed of small spherical grains of concentrically layered carbonate that may include localized concentrations of fossil shells and coral. Miami Oolite is found throughout southeastern Florida from Palm Beach County to the Florida Keys. Oolite is often found beneath only several inches of topsoil, such as at the Coral Castle site. The stones are fastened together without mortar. They are set on top of each other using their weight to keep them together. The craftsmanship detail is so fine and the stones are connected with such precision that no light passes through the joints. The 8 feet (2 m) tall vertical stones that make up the perimeter wall have a uniform height. Even with the passage of decades the stones have not shifted. Among the features and carvings are a two story castle tower that served as Leedskalnin's living quarters (walls consisting of 8 foot high pieces of stone), an accurate sundial, a polar telescope, an obelisk, a barbecue, a water well, a fountain, celestial stars and planets, and numerous pieces of furniture. The furniture pieces include a heart shaped table, a table in the shape of Florida, twenty five rocking chairs, chairs resembling crescent moons, a bathtub, beds, and a throne. With few exceptions, the objects are made from single pieces of stone that weigh on average each. The largest stone weighs and the tallest are two monoliths standing 25 feet (8 m) each. A revolving 8 foot tall gate is a famous structure of the castle, documented on the television programs In Search of The gate is carved so that it fits within a quarter of an inch of the walls. It was well balanced, reportedly so that a child could open it with the push of a finger. The mystery of the gate's perfectly balanced axis and the ease with which it revolved lasted for decades until it stopped working in 1986. In order to remove it, six men and a crane were used. Once the gate was removed, the engineers discovered how Leedskalnin had centered and balanced it. He had drilled a hole from top to bottom and inserted a metal shaft. The rock rested on an old truck bearing. It was the rusting out of this bearing that resulted in the gate's failure to revolve. Complete with new bearings and shaft, it was set back into place on July 23, 1986. It failed in 2005 and was again repaired; however, it does not rotate with the same ease it once did. Coral Castle remains a popular tourist attraction. Books, magazines, and television programs speculate about how Leedskalnin was able to construct the structure and move stones that weigh many tons. Claims that nobody had ever seen Leedskalnin at work and that he levitated his stones have been repudiated. Orval Irwin reportedly witnessed him quarry his stones and erect parts of his wall, and illustrated the methods in his book Mr. Can't Is Dead. The Nemith Film Collection produced a short film documentary in 1944 of him at work Coral Castle's website states that, "If anyone ever questioned Ed about how he moved the blocks of coral, Ed would only reply that he understood the laws of weight and leverage well."
Танымал мәдениетте
Коралл қамалы кейде Флориданың Стоунхенджі деп аталады. 1958 жылғы "Вонгоның жабайы әйелдері" фильмі Коралл қамалын айдаһар құдай ғибадатханасының түсірілім алақаны ретінде пайдаланды. 1961 жылғы "Айдағы жалаңаш" фильмінің айдық сахналары Коралл қамалында түсірілді. 1966 жылғы балалар музыкалық фильмі "Джимми, таңғажайып бала" фильмінде Коралл қамалы бірнеше сахнада фон ретінде қолданылды. "Сырлы қамал" – Леонард Нимойдың "In Search of" (1976–1982) бағдарламасының бір бөлімі, онда Лидскалниннің тастарды ең аз күшпен жылжытуы бейнеленген. 2014 жылдың 20 маусымында History Channel телеарнасы "Ежелгі шетелдіктер" (2-маусым, 8-эпизод) сериясында "Сырлы құрылымдар" атты Коралл қамалы туралы бөлімді көрсетті. Билли Айдолдың 1986 жылғы "Sweet Sixteen" әні Лидскалнин мен Коралл қамалының тарихынан шабыттанды. Джон Мартиннің 2012 жылдың қарашасында жарық көрген "Коралл қамалының құрылысы" кітабы Эд Лидскалниннің құрылысын негізгі инженерлік принциптерге сүйене отырып салғанын сипаттайды. Fortnite видео ойынында Coral Castle деп аталатын локация бар. Бұл локацияның нақты Коралл қамалымен байланысы бар-жоғы белгісіз. 2020 жылдың тамызында Коралл қамалын иеленуші компания Epic Games-ті сауда белгісін бұзды деп сотқа берді. Кубалық-американдық автор Дайна Чавианоның "Мәңгілік махаббат аралы" романында Коралл қамалы мен оның салушысы Эдвард Лидскалниннің тарихына толық арналған ("Жүрегіме жақын") тарау бар.
Coral Castle is sometimes referred to as Florida's Stonehenge. The 1958 film The Wild Women of Wongo used Coral Castle as the set for the dragon god temple. The lunar scenes of the 1961 film Nude on the Moon were shot in Coral Castle. In the 1966 children's musical film Jimmy, the Boy Wonder, Coral Castle was used as a backdrop in several scenes. "The Castle of Secrets" is an episode of Leonard Nimoy's program In Search of (1976–1982) that includes a dramatization of Leedskalnin moving the stones with minimal effort. On June 20, 2014, the History Channel aired a segment about Coral Castle in the Ancient Aliens series (Season 2, Episode 8), "Mysterious Structures". Billy Idol's 1986 song "Sweet Sixteen" was inspired by the story of Leedskalnin and Coral Castle. John Martin's book, Coral Castle Construction, released in November 2012, describes how Ed Leedskalnin built his structure based on fundamental engineering principles. In the video game Fortnite, a location named Coral Castle exists. It is unknown if it is in reference to the real life Coral Castle. In August 2020, the company that owns Coral Castle sued Epic Games for trademark infringement. In the novel The Island of Eternal Love, by Cuban American author Daína Chaviano, a whole chapter ("Very close to my heart") is dedicated to the history of Coral Castle and his builder Edward Leedskalnin.