Кіріспе
Америкада шарықтаған таза тұқымды жарыс жылқысы
Сигар (18 сәуір 1990 – 7 қазан 2014) – 1995 және 1996 жылдардағы «Жылдың американдық жылқысы» атанған американдық таза тұқымды жарыс жылқысы. Ол 1948 және 1950 жылдар аралығында «Үштік тәж» жеңімпазы «Цитианнан» бері ең жоғары деңгейдегі қарсыластарға қарсы 16 рет қатарынан жеңіс оддарын қанатын қақтырған тұңғыш американдық жарыс аттысы болды. Оның маңызды жеңістеріне 1995 жылғы «Бридерс Кубогының классикалық» жарысы, (кейін оның құрметіне аталған) NYRA Mile, Жокейлер клубының алтын кубогы, Вудвард Стакс (екі рет), Оук lawn гандикапы, Голливуд алтын кубогы, Донн гандикапы (екі рет) және Дубай әлем чемпионатының тұңғыш жарысы кірді. Ол жарыс тарихындағы ең көп табыс тапқан жылқы болып есептеледі және кейіннен Ұлттық жарыс мұражайы мен Даңқ залына енгізілді. Бастапқыда шөп алаңдарында жарысқан ол, мансабының басында айқын емес нәтижелер көрсеткен. Алайда, 1994 жылдың соңында топырақ алаңға ауысқаннан кейін ерекше жетістіктерге қол жеткізді. 1995 жылы ол АҚШ-тың әртүрлі жарыс жолдарында өткен он жарыста жеңіске жетіп, «Жылдың американдық жылқысы» үшін берілген 306 дауыстың 304-ін алды. 1996 жылы ол Дубай әлем чемпионатында және тағы үш жарыста жеңіске жетті, бірақ тамыздағы «Pacific Classic» жарысында жеңіс тізбегі үзілді. Келесі үш жарыстың екеуінде жеңіліске ұшырағанына қарамастан, ол екінші рет «Американың жылқысы» атанды. Жарыстан шыққаннан кейін Сигар сүректенуге жарамсыз болып шықты және шаруашылық жұмысынан ерте зейнеткерлікке шықты. Дегенмен, ол Кентукки жылқы паркінде ұзақ жылдар бойы зейнеткерлікте өмір сүрді және 24 жасында қайтыс болды.
Өмірбаян
Сигар – қоңыр түсті, аяқтарында үш ақ шұлық, маңдайында ақ жұлдыз және жолағы бар қоңыр тай. Ол Мэриленд штатында Аллен Полсонның шаруашылығында дүниеге келді. Оның әкесі – Англияда 1-ші топта жеңіске жеткен, ал АҚШ-та I сыныпта жеңімпаз атанған Palace Music. Сигардың табысы Palace Music-ті 1995 жылы Солтүстік Америкадағы ең табысты тұқымдық ата жасады, бірақ Palace Music Австралия, Жаңа Зеландия және Жапонияда трассада жарысқан аттармен орташа табысқа жетті. Сигардың анасы, Solar Slew, 1977 жылғы Triple Crown жеңімпазы Seattle Slew-дан туған. Сигар Corridor Key (АҚШ) тұқымынан шыққан Corridora Slew (ARG), Mulca және тағы бірнеше нәтижесі нашар аттардың бауырласы болды. Оның анасының анасы, Gold Sun, Аргентинада 1-ші топта жеңіске жеткен. Мадлен А. Полсон Сигардың бастапқы иесі болды. Сигар толық бойға жеткен кезде тұрды. Ол тай кезінде маңрайда болған оқиғадан кейін кеудесінде қалу белгісі бар еді. Жас шағында ол бапкерлеріне лақтырып, "Бұлат соққы" деген лақап атқа ие болды. Бірақ ол өсіп, жанкүйерлерін қарсы алып, фотоға түсуді ұнататын мейірімді жылқыға айналды. Ол Флорида, Арканзас, Мэриленд, Массачусетс, Калифорния және Нью-Йорк штатарында жарыстарда жеңіске жетіп, көп саяхаттады. Мотт кейін: «Мен осының ерекше екенін және ешқашан қайталанбайтынын білдім. Шынымен жақсы аттар ең жақсы күйінде болмағанда да жарыс жеңеді. Ол жаттығудан кейін шаршаған болса да, немесе аяғы ауырған болса да, немесе жарыста қиын жағдайға түскен болса да, Сигар осылардың бәрін жеңіп шықты», – деді. Сигардың жеңіс тізімі төрттен тұрды. Ол 5 наурызда Gulfstream Park Handicap-та 1 1/4 миль қашықтықтағы келесі жарысына қатысты, он бір аттың ішінде 1:2 фаворит ретінде шықты. Ол Northern Trend-тің қарқынынан кейін қалып, бірақ содан кейін жылдам алға жылжып, соңғы түзуге жақында көшбасшы болды. Ол қарқынын сақтап, «мінсіз жүгіріп» 7 1/2 ұзындықпен жеңіске жетті. Келесі жарыс 13 мамырда Балтимордағы Pimlico Race Course-та 1 3/16 миль қашықтықта өткен Pimlico Special болды. Сигар 122 фунт салмақпен ең ауыр салмақты алып жүргеніне қарамастан, Devil His Due және Concern-ге қарағанда (олардың салмағы 121 фунт) фаворит болды. Басқа жылдам аттардың болмауына байланысты Сигар көшбасшылыққа шығып, алғашқы ширек мильді 24.38 секундта, ал жарты мильді 48.16 секундта өтті. Ол соңғы түзуде көшбасшылықты күшейтіп, 1:53.72 уақытында 2 1/2 ұзындықпен жеңіске жетті. «Менің ойымша, ол мен көрген кез келген жылқыдан гөрі әмбебап», – деді Полсон. «Ол артта да, алда да жүре алады. Оған қарсы тұрудың жолы жоқ». Бейли де сол күні көп жеңімпаздар рельс бойымен жүргендіктен, 10-шы қақпасынан алаңдады. Сигардың бүкіл жарыс бойында сыртқа қалып қою қаупін білген Бейли оны старттан күшпен итерді және L'Carriere және Star Standard артында үшінші орынға жайғасты, ал Unaccounted For төртінші орында болды. «Ол қақпадан шығып, көшбасшы болғысы келеді, мен әдетте оны бұған итермелеймін», – деді Бейли. «Бірақ бұл жолы мен оған еркіндік бердім. Ол алға шыққанда, мен келесі үш сегіздік мильді оны кері қайтаруға тырыстым. Сол кезде мен қолымды біршама демалдыруым керек болды». Сигар 10 жарыстан 10-да жеңіске жетіп, $4,819,800 табыс тапты. Ол «Жылдың аты» үшін берілген 306 бюллетеннің 2-еуін ғана алды, сонымен қатар Америка чемпионы аға жылқысы атанды. Ол бір маусымда 8 I сыныпты жарыста жеңіске жетті, бұл көрсеткіш 1986 жылы Lady's Secret-тің көрсеткішімен теңесті. 1995 жылы Сигар Солтүстік Америкадағы тұқымдық жылқылар арасындағы бір маусымдық ең көп табыс рекордты орнатты – $4,819,800, бұл Sunday Silence-тің $4,578,454 көрсеткішінен асып түсті.
needed a little rest on my arms." Cigar had completed a perfect season, 10 for 10, with earnings of $4,819,800. He received all but two of 306 ballots cast for Horse of the Year, and was also named American Champion Older Male Horse. He had won a record eight Grade I events in a single season, equalled only by Lady's Secret in 1986. During 1995, Cigar set a single season stakes winning record for a North American based Thoroughbred of $4,819,800, surpassing Sunday Silence's mark of $4,578,454.
1996: алты жылдық маусым
Сигардың алты жылдық кампаниясы жоғары деңгейде басталды, Донн гандикабындағы жеңістері және жаңадан құрылған Дубай әлем кубогы оны әлемдегі ең бай жарыс аттарының бірі етті. Одан кейін ол жеңіс тізбегін 16-ға дейін ұзартты, тамыз айында Тынық мұхиты классикасында жеңіліске ұшырағанға дейін, ұлы Citation-мен теңесті. Ол жылың соңында Вудворд Стакс жарысында жеңіске жетті, ал Жокейлер клубының алтын кубогы мен селекционерлер кубогының классикасында шамалы есебімен жеңіліске ұшырады. Ол тағы да «Жылдың үздік американдық аты» атағын иеленді. Сигар 1996 жылғы кампаниясын 10 ақпанда Донн гандикабында бастады, онда ол басқа қатысушылардан 128 фунт – 11-ден 18 фунтқа дейін артық салмақ көтерді. Салмақ айырмашылығына қарамастан, ол 1 5/1 фаворит болды. Ол жақсы старт алып, Flying Chevron және Star Standard аттарының бастапқы қарқынынан кейін үшінші орынға орналасты. Ол соңғы бұрылыста жылдамдады, тұтқыр Wekiva Springs атты серігі де созылып, созылып жатқанда басқа-басқа келді. Сигар қарсыласына жауап беріп, екі ұзындықпен оңай жеңіске жетті. «Ол кемшіліктерге байланысты осал болуы мүмкін», - деді Мотт. «Бір күні бұл аяқталады деп білемін, өйткені бәріміз қартайып барамыз», - деп қосты ол. «Бірақ Сигар әр жарыс сайын күшейе түсті. Ол одан сайын жақсарып келеді». Оның орнына ол 11 күн бойы тынығып, келесі мақсатына – Дубай әлем кубогына дайындық жасады. Бұл әлемдегі ең бай ат жарысы, жүлде қоры 4 миллион доллар. Сигар Флоридадан Дубайға шамамен 6000 миль (9656 км) сапар жасауы тиіс болды, бұл сапар шамамен 20 сағатқа созылды. Мотт бұл шешімі үшін сынға ұшырады, бірақ «Егер оның бұл жарысқа дайын екенін ойламасам, оны жібермес едім» деп жауап берді. Көптеген ұлы аттар мұндай алыс сапарға шығып, өзінің жоғары көрсеткіштерін сақтап, үйлеріне жақсы жағдайда оралған емес. Дубай әлем кубогына әлемнің түкпір-түкпірінен сапалы аттар келді. Америкалық командаға L'Carriere (Breeders' Cup Classic-те екінші орын) және Soul of the Matter (Classic-те төртінші орын) аттары кірді, ал халықаралық қарсыластар қатарында Англиядан бірнеше рет 1-ші топта жеңіске жеткен Pentire және Австралияда бес рет 1-ші топта жеңіске жеткен Danewin болды. Сигар жарыс барысында L'Carriere аттарының бастапқы қарқынынан кейін алаңның ортасында қалды. Ол соңғы түзуге дейін төртінші орынға көтеріліп, содан кейін көшбасшылыққа таласты. Ол L'Carriere-ден алшақтады, бірақ Soul of the Matter аттарының соңғы қарқынына қарсы тұруға мәжбүр болды. Soul of the Matter Сигарға жақын келді, бірақ Сигар жауап беріп, бір ұзындықтан кем айырмамен жеңіске жетті. «Менің ойымша, бұл оның ең жақсы көрсеткіші болмады», - деді Бейли, «бірақ бұл оның ең жақсы күш салуы болуы мүмкін». Арлингтон паркі Сигарға Citation-ның тізбегін теңестіруге мүмкіндік беретін Арлингтон Citation Challenge атты арнайы жарысты ұйымдастырды. Ол Dramatic Gold және Unbridled's Song аттарына қарсы шығып, тағы да жеңіске жетті. Ол Dramatic Gold аттарынан қашықтап, қатарынан 16-шы жарысын жеңіп алды.
Жеңіс тізбегінің соңы
Кейін Сигар Калифорния штатының Сан-Диего қаласына жақын орналасқан Дель-Мар толыққанды тұқымды клубта өткен Тынық мұхиты классикалық жүрісінде Citation-ның рекордын басып өтуге тырысты. Осы жарысқа 40 000-нан астам жанкүйер жиналды. Калифорниядағы бұрынғы жарысында, Голливудтың Алтын Кубогында, Бейли Сигарды жолдың көп бөлігінде кеңге шығарды. Бірақ ол Siphon және Dramatic Gold аттарымен үш атты жылдамдық бәсекесіне тартылды, алғашқы 3/4 милиді 1:09 1/5 уақытта өтті. Бұл жылдамдық бәсекесінің салдарынан барлық көшбасшылар шаршады, ал Алекс Солис басқарған Dare And Go, Сигарды созып өтіп, жеңіске жетті, ал Сигар екінші орынды иеленді. Сигар 1996 жылғы Вудвард жүрісінде Belmont Park-та қайта өркендеді, бұл оның соңғы жеңісі болды. Сигар Жокейлер клубының Алтын Кубогында Skip Away-ге (кейін 1997 жылғы Breeders' Cup Classic және 1998 жылғы Жыл Аты атағын жеңіп алған) есе жіберді.
Асыл тұқымдылар кубогының классикалық ойыны
Сигардың соңғы старты 1996 жылы Торонтодағы Вудбайн жарыс алаңында өткен Бридерс кубогының классикалық жарысында болды. Skip Away жарыстан бас тартқаннан кейін, Cigar I сынып жеңімпаздары Will's Way (Travers Stakes), Atticus (Kentucky Cup Classic), Dare and Go (Pacific Classic), Editor's Note (Belmont Stakes), Dramatic Gold (Meadowlands Cup), Mahogany Hall (Whitney Handicap) және Louis Quatorze (Preakness Stakes) кіретін күшті бәсекеде 3:5 коэффициентімен сүйікті болып саналды. Alphabet Soup бұрынғы жарысында дисквалификацияланғаннан кейін 20:1 коэффициентімен ұзақ таңдау болды. Сигар жарысқа толықтай жаттығудан кейін келмеді, оның оң жақ алдыңғы тұяғына емдеу қажет болды. Ол 23-і күні Вудбайнға жеткізіліп, 24-і күні падокта серуендеді, ал 25-і күні қарқынды жаттығу жасады. "Шындықты айтқанда", деді L’Carriere жаттықтырушысы Джим Бонд, ол Дубайдағы әлем кубогында Сигармен бәсекелескен еді. "Сигар осал. Ол ауыр және ұзақ жылды өткерді. L’Carriere Дубайдағы жарыстан кейін қалпына келгеніне көп уақыт кетті, ал Сигар көп демалмады. Менің ойымша, ол енді шаршап қалған болар." Алғашқы қарқынмен жүрген аттар – Atticus, Louis Quatorze және Alphabet Soup, ішкі жолға ең қолайлы болып көрінген жолдың сыртқы бөлігінен старт алды. Сәйкесінше, үш ат та жылдам старт алып, теміржолға қарай жылдам қозғалды, алғашқы ширек мильді 22 4/5 секундта жүзіп өтті. Сигар баяу старт алып, дұрыс емес бағытта жүріп, қаптың ортасында қиын жағдайда қалды. Ол соңғы бұрылыста қозғалыс бастады, бірақ әдеттегідей үдемеді, бес жолмен жүрді. Соңғы түзуге бұрылғанда, Mt Sassafrass қысқа уақытқа көшбасшылыққа шықты, бірақ Alphabet Soup және Louis Quatorze қайта оқуға тырысып, соңғы фурлонг бойы басты-басқа жүрісті. Сигар үшінші орынға көтерілді, бірақ жеңіске жетпеді, Alphabet Soup-қа бір бас жеңіліп, ол Louis Quatorze-ден бір жарым басқа артық болды. Соңғы уақыт 2:01 жаңа трасса рекордын орнатты. 2002 жылы ол өзінің бірінші құқығы бойынша Ұлттық жарыс мұражайы мен Даңқ залына енгізілді. Blood Horse журналының 20 ғасырдың ең үздік 100 АҚШ таза қанды чемпиондарының рейтингісінде Сигар 18-орында тұрды. Осы рейтингке сәйкес, Сигар 1990-1999 жылдар аралығындағы американдық таза қанды жылқысының ең жоғары рейтингілі аты және сондықтан американдық "Онжылдықтың аты" атағына ие. Сигар төрт рет "Eclipse" сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы ол Американың Жыл Жылқысы және Чемпион Ересек Аты атанды. Алты жасында жеңіліске ұшырағанына қарамастан, ол 1996 жылы Жыл Жылқысы және Чемпион Ересек Аты атағын тағы да жеңіп алды. 2015 жылдың 27 қазанында Кентукки жылқы паркі Дуу Блумбергтің Сигардың қола мүсінін ашты.
Зейнеткерлік
Сигар 1996 жылғы жарыс маусымының соңында тұқымдық малға жіберілді. Медисон Сквер Гардендегі Ұлттық жылқы көрмесінде жылқыны құрметтеу рәсімі өтті. Сигар Нью-Йорк қаласынан өтіп бара жатқанда, соңғы бірнеше көшеде Нью-Йорк Никс қолдаушылары мен Budweiser Clydesdales оны сүйреп өткізді. Аренада Бейли оны айналдырып, жарықтар сөніп, бір трубашы "Аулд Ланг Сине" әнін орындағанға дейін жүгірді. Тәжірибелі спорт жазушысы Стив Хаскин бұл оқиғаны "жарыстардағы ең құпиялы сәт" деп атады. Полсон Сигардың 75 пайызын Coolmore Stud пен Майкл Тейборға сатты, бұл оның құны 25 миллион долларға бағаланды. Ол Coolmore Stud-тың американдық бөлімшесі – Ashford Stud-та тұрып, ақпан айында төлдеуді бастады. Сигарға жасалған сақтандыру шарты бойынша, ол 20 биені екі рет жауып, олардың кем дегенде 60 пайызын жүкті етуі тиіс болды. Бірақ ол тұқымдық бие ретінде сәтті болмады, өйткені оған жақындатылған 34 биенің ешқайсысы жүкті болған жоқ. Сигар зейнетке шыққаннан кейін Лексингтондағы Кентукки жылқы паркінің Чемпиондар залында өмір сүрді. 2014 жылдың сәуір айында Сигар омыртқасындағы остеоартриттен күшейе түсті, бұл оның аяқтарының тұрақсыздығына әкелді. Оған операция жасалды, бірақ салдарынан ол 7 қазанда қайтыс болды.
Жарыс рекорды
Күні Жасы Қашықтық Жарыс Сыныбы Трасса Жер беті Коэффициенті Қатысушылар Нәтижесі Жеңіс уақыты Жеңіс/Жеңіліс айырмасы Жокей Сілтеме 1993 3 6 фурлонг Бастапқы Маманданған Тұлпар Санта-Анита Паркі Топырақ 5.10 9 7 1:10.91 (13 ұзындық) 1993 3 6 фурлонг Бастапқы Маманданған Тұлпар Голливуд Паркі Топырақ 5.20 6 1 1:09.56 2 1/4 ұзындық 1993 3 1 1/16 миль Байқау Байқау Голливуд Паркі Тұрф 3.80 12 4 1:41.38 (1 3/4 ұзындық) 1993 3 1 1/16 миль Байқау Байқау Голливуд Паркі Тұрф 2.90 10 3 1:41.46 (1 3/4 ұзындық) 1993 3 1 1/16 миль Байқау Байқау Дел Мар Тұрф *1.90 10 1 1:41.81 2 3/4 ұзындық 1993 3 1 миль Байқау Байқау Дел Мар Тұрф 3.30 6 2 1:35.06 (1/2 ұзындық) 1993 3 1 1/16 миль Аскот Хандикапы III Бей Медоуз Тұрф 4.10 11 3 1:41.66 (1/2 ұзындық) 1993 3 1 1/8 миль Воланте Хандикапы III Санта-Анита Паркі Тұрф 7.70 9 2 1:48.03 (2 ұзындық) 1993 3 1 1/8 миль Голливуд Дерби I Голливуд Паркі Тұрф 24.80 14 11 1:46.88 (14 1/2 ұзындық) 1994 4 1 1/16 миль Байқау Байқау Белмонт Паркі Тұрф *1.70 5 4 1:43.07 (9 ұзындық) 1994 4 1 1/8 миль Байқау Байқау Саратога Тұрф 3.20 8 3 1:48.61 (3 ұзындық) 1994 4 1 миль Байқау Байқау Белмонт Паркі Тұрф *1.90 11 7 1:33.14 (8 1/2 ұзындық) 1994 4 1 1/16 миль Байқау Байқау Белмонт Паркі Тұрф 3.40 6 3 1:41.40 (7 1/2 ұзындық) 1994 4 1 миль Байқау Байқау Аквадукт Топырақ 3.50 6 1 1:35.78 8 ұзындық 1994 4 1 миль NYRA Миль Хандикапы I Аквадукт Топырақ 8.90 12 1 1:36.10 7 ұзындық 1995 5 1 1/16 миль Байқау Байқау Галфстрим Паркі Топырақ *0.50 8 1 1:43.22 2 ұзындық 1995 5 1 1/8 миль Донн Хандикапы I Галфстрим Паркі Топырақ 4.00 9 1 1:49.68 5 1/2 ұзындық 1995 5 1 1/4 миль Галфстрим Паркі Хандикапы I Галфстрим Паркі Топырақ *0.50 11 1 2:02.95 7 1/2 ұзындық 1995 5 1 1/8 миль Оклаун Хандикапы I Оклаун Паркі Топырақ *1.70 7 1 1:47.22 2 1/2 ұзындық 1995 5 1 3/16 миль Пимлико Спешл Хандикапы I Пимлико Топырақ *0.40 6 1 1:53.72 2 1/4 ұзындық 1995 5 1 1/8 миль Массачусетс Хандикапы Тізімделген Саффолк Даунс Топырақ *0.20 6 1 1:48.74 4 ұзындық 1995 5 1 1/4 миль Голливуд Голд Кап I Голливуд Паркі Топырақ *0.90 8 1 1:59.46 3 1/2 ұзындық 1995 5 1 1/8 миль Вудвард Стейкс I Белмонт Паркі Топырақ *0.10 6 1 1:47.07 2 3/4 ұзындық 1995 5 1 1/4 миль Жокей Клуб Алтын Кап I Белмонт Паркі Топырақ *0.35 7 1 2:01.29 1 ұзындық 1995 5 1 1/4 миль Breeders' Cup Classic I Белмонт Паркі Топырақ *0.70 11 1 1:59.58 2 1/2 ұзындық 1996 6 1 1/8 миль Донн Хандикапы I Галфстрим Паркі Топырақ *0.20 8 1 1:49.12 2 ұзындық 1996 6 1 1/4 миль Dubai World Cup Над Аль Шеба Топырақ *1.00 11 1 2:03.84 3/4 ұзындық 1996 6 1 1/8 миль Массачусетс Хандикапы Тізімделген Саффолк Даунс Топырақ *0.10 6 1 1:49.63 2 1/4 ұзындық 1996 6 1 1/8 миль Arlington Citation Challenge Invitational Stakes Тізімделген Арлингтон Топырақ *0.30 10 1 1:48.30 3 1/2 ұзындық 1996 6 1 1/4 миль Pacific Classic Stakes I Дел Мар Топырақ *0.10 6 2 1:59.85 (3 1/2 ұзындық) 1996 6 1 1/8 миль Вудвард Стейкс I Белмонт Паркі Топырақ *0.35 5 1 1:47.06 4 ұзындық 1996 6 1 1/4 миль Жокей Клуб Алтын Кап I Белмонт Паркі Топырақ *0.20 6 2 2:00.70 (бас) 1996 6 1 1/4 миль Breeders' Cup Classic I Woodbine Топырақ *0.65 13 3 2:01.00 (1/2 ұзындық)