Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
DOS үшін аудио трекер FastTracker 2 (сондай-ақ FastTracker II деп те аталады) – Фредрик "Мистер Х" Хусс және Магнус "Вог" Хогдаль есімді Triton демо тобының екі мүшесі (кейін Starbreeze Studios құрған) 1992 жылы демо-сахнаға енгеннен кейін және бірнеше демо-жарыстарда жеңіске жеткеннен кейін өз трекерін шығаруды көздеді. FastTracker 2-нің бастапқы коды Borland Pascal 7 және TASM қолданылып, Pascal тілінде жазылған. Бағдарлама MS DOS жүйесінде тікелей жұмыс істейді.
Audio tracker for DOS
FastTracker 2 (also referred to as FastTracker II) is a music tracker created by Fredrik "Mr. H" Huss and Magnus "Vogue" Högdahl, two members of the demogroup Triton (who later founded Starbreeze Studios) which set about releasing their own tracker after breaking into the scene in 1992 and winning several demo competitions. The source code of FastTracker 2 is written in Pascal using Borland Pascal 7 and TASM. The program works natively under MS DOS.
Тарих
1993 жылы Triton компаниясы FastTracker бағдарламасын шығарды. Бұл трекер стандартты төрт арналы MOD файлдарын, сондай-ақ алты немесе сегіз арналы кеңейтілген MOD файлдарын (қосымша арна деректері мен "6CHN" немесе "8CHN" идентификаторларынан басқа стандартты MOD файлдарымен бірдей) жүктеуге және сақтауға мүмкіндік берді. Ол тек Creative Labs SoundBlaster сериясындағы дыбыс карталарымен ғана үйлесімді болды, бұл карталар сол кездегі PC-лерде ең көп таралғандары еді. Бүкіл редактор 43 КиБ көлемді DOS атқарылатын файлынан тұрды. 1994 жыл бойы Triton музыканттары жаңа көп арналы "XM" форматында бірнеше ән шығарды, оларға алдын ала сынақтан өткізілген, жеке ойнатқыш қоса берілді. 1994 жылдың қараша айында FastTracker 2 бағдарламасы Gravis Ultrasound дыбыс картасын қолдау мүмкіндігімен көпшілік назарына ұсынылды.
In 1993, Triton released FastTracker. This tracker was able to load and save standard four channel MOD files, as well as extended MOD files with six or eight channels (identical to standard MOD files, aside from the extra channel data and ID markers "6CHN" or "8CHN"). It was only compatible with Creative Labs' SoundBlaster series of sound cards, which were most popular on the PC at that time. The whole editor was a single 43 KiB DOS executable. Through 1994, the musicians in Triton released some songs in a new multichannel "XM" format, accompanied by a pre release, standalone player. In November 1994, FastTracker 2 was released to the public, with support for the Gravis Ultrasound sound card.
Ұсынысты тоқтату
FastTracker 2-нің соңғы тұрақты нұсқасы 1997 жылдың тамызында шыққан 2.08 нұсқасы болды. Жаңа 2.09 нұсқасы жабық бета-тестілеуден өтті және 1999 жылы Андреас Виклундтың веб-сайты арқылы көпшілікке қолжетімді болды. Бұл нұсқада жаңа пайдалану мүмкіндіктері болды, мысалы, бұрын "істемей қалған" терезелерден тек тышқанды қолдану арқылы шығу мүмкіндігі, бірақ Gravis Ultrasound картасына қолдау тоқтатылды. Бұл ресми шығарылым болмаса да, кейіннен Starbreeze веб-сайтынан да қолжетімді болды.
The last stable release of FastTracker 2 was version 2.08, released in August 1997. A newer version 2.09 was under test as closed beta and became available to the public by Andreas Viklund's website in 1999. This version had a few new usability additions, such as the possibility to exit previously "stuck" windows by only using the mouse but broke support for the Gravis Ultrasound card. While not an official release it was made later available also from Starbreeze's website.
Мұра
FT2 қолдауы мен дамуы тоқтатылғаннан кейін, Рубен Рамос Сальвадор (BakTery) қазір Skale Tracker деп аталатын FastTracker 3 бағдарламасымен жұмыс істей бастады, ол Windows, Linux және онлайн режимінде қолжетімді. Amiga Protracker 2/3 үйлесімділігін жақсарту үшін арнайы ойнату режимдері бар. Төмендегі "Клондар" бөлімін де қараңыз. FT2 дамуы тоқтатылғаннан кейін, әзірлеуші Олав Соренсен басқарған жоба, SDL 2 пайдаланып, FT2 бағдарламасын заманауи платформалар үшін C тілінде дәл қайта іске асыруды бастады. Соренсен өзінің клонын бастапқы FT2 кодының бір бөлігіне сүйенгенін мәлімдеді. 2017 жылдың 22 сәуірінде FastTracker II клонының альфа нұсқасы Windows және macOS жүйелері үшін автордың веб-сайтында жарияланды.
After the announcement that support and development for FT2 would be stopped, Ruben Ramos Salvador (BakTery) started working on a FastTracker 3 that is now known as Skale Tracker, available for both Windows, Linux and online. with special playback modes available for improved Amiga Protracker 2/3 compatibility. See also the Clone section below. After development of FT2 was discontinued, a project led by developer Olav Sørensen to accurately re implement FT2 in C for modern platforms using SDL 2 was started. Sørensen stated that he based his clone partly on the original FT2 source code. On April 22, 2017, an alpha build of the FastTracker II clone was released on the author's homepage for Windows and macOS.
Архитектурасы мен ерекшеліктері
FT2 интерфейсі көбінесе Amiga-ның Protracker бағдарламасының сыртқы түрінен шабыттанды. Экранның төменгі жартысы үлгілерді өңдеуге арналған редактордан, ал жоғарғы жартысы оң жағында аспаптарды таңдау құралынан, жалпы модуль параметрлерінен және бірнеше осциллографтардан тұрады. Үлгілерді өңдеу редакторын үлгіні/аспапты өңдеу редакторына ауыстыруға болады. Бағдарламада сондай-ақ Nibbles ойынының көшірмесі және барлық мүмкіндіктерге арналған бағдарламалық құжаттама бар.
The FT2 interface is largely inspired by the looks of Amiga's Protracker. The screen consists of a pattern editor in the lower half, while the upper half features an instrument selector on the right, and the general module settings and some oscilloscopes. The pattern editor can be switched to sample/instrument editors. The program also features a little Nibbles clone and in software documentation for all the features.
Үлгілер
Үлгілер – әртүрлі жиіліктерде ойнатылатын шикі PCM дыбыс деректері, дәл қалай әдеттегі музыкалық семплерлер жұмыс істейтіні сияқты. Үлгілерде циклдің басталу және аяқталу нүктелері болуы мүмкін, олар үздіксіз қайталанады немесе "пинг-понг циклы" болады, яғни үлгі циклдің басталуына немесе аяқталуына жеткенде кері бағытта ойнатылады (бұл "екі бағытты цикл" деп те аталады). Музыканттар үлгілерді жаздырып немесе қолда барларын жүктей алады, оларды бөліктерді кесіп немесе қосып өңдей алады, немесе оларды қолмен сала алады. Сондай-ақ, үлгіні біртегіс өшіру мүмкіндігі бар, осылайша цикл нүктелері үздіксіз болып көрінеді.
Samples are raw PCM sound data to be played back at various frequencies, much the way normal musical samplers do. Samples can have a loop start and end point, either repeated continuously or a "ping pong loop", which essentially means the sample plays in reverse as soon as it hits the loop start or end (this is also called a "bidirectional loop"). The musicians are able to either record samples or load existing ones, manipulate them by cutting and/or pasting parts, or just draw them by hand. There's also a feature to crossfade the sample, thus allowing the loop points to appear seamless.
Құралдар
Құралдар – негізінен, қосымша мүмкіндіктері бар үлгілер жиынтығы. Музыкант әртүрлі үлгілерді әртүрлі дыбыс биіктігіне тағайындау арқылы, үлгінің тым жоғары немесе тым төмен ойналғанда нашар дыбысталуының алдын алады. Құралдар дыбыс көлемін немесе стерео панорамасын реттеу үшін түрлі циклдық конверттерді, сондай-ақ енгізілген вибратоны қолдайды. Мұнда құралдың жалпы параметрлерін де орнатуға болады: нақты реттеу, әдепкі дыбыс деңгейі, әдепкі панорама және C4 нотасына қатысты бастапқы нота. FT2 стандартты PS/2 пернетақтасынан сигнал алады және осы пернетақта арқылы тікелей жазу мүмкіндігін ұсынады (QWERTY пернетақта тізілімінде "q" – C, "2" – C#, "w" – D және т.б.). FT2 көптеген музыканттардың арасында танымал болды, себебі олар DOS жүйесінде жұмыс істейтін компьютерден басқа ешқандай жабдықсыз тікелей жазу мүмкіндігіне ие болды.
Instruments are essentially arrays of samples with additional convenience features. A musician can assign different samples to different pitches of the sound, thus eliminating the possibility of a sample sounding bad if played too high or too low. Instruments support various loopable envelopes to be set on either the sound volume or the stereo panning, as well as built in vibrato. It is also possible to set the generic settings of the instrument here: fine tuning, default volume, default panning and relative starting note to C 4. FT2 can get input from a normal PS/2 keyboard and make a live record with it (in the QWERTY keyboard layout, "q" would map to C, "2" would map to C#, "w" would map to D, etc.). FT2 was popular with many musicians who didn't have MIDI compatible keyboards as they could experience live recording without any equipment other than a PC running DOS.
Файлдар
FastTracker 2 әр түрлі файл пішімдерін қолдайды, бірақ музыканттар көбінесе екеуін ғана пайдаланған: XM (Extended Module) және XI (Extended Instrument). XM қазіргі күнге дейін ең танымал модульдік форматтардың бірі болып табылады, себебі оның құрылымы ықшам және жақсы сығымдалады. MOD форматы әнде максимум 4 арнаны, ал XM форматы максимум 32 арнаны қолдайды, бірақ бір арнада бірнеше аспап болуы мүмкін (0-шы арнадан 31-ші арнаға дейін).
FastTracker 2 supports a variety of file formats, though often only two were used by musicians: XM (Extended Module) and XI (Extended Instrument). XM was and still is one of the most popular module formats nowadays, because of its compact and well compressible file structure. MOD format supported 4 channels maximum in a song, XM format, 32 channels maximum in a song, though there could be multiple instrument on one channel. ( from Channel n°0 to channel n°31 )
Кейбір ойнатқыштар, мысалы ModPlug Player, zip-талшықталған XMZ және MDZ форматтарын қолдайды, олар XM немесе MOD файлынан тұратын қарапайым ZIP архивтері. ADPCM талшықталған XM – ModPlug трекері мен ойнатқышында пайда болған XM форматының бір түрі. Ол XM файл пішімінің құрылымын сақтайды, бірақ үлгілердің кем дегенде біреуі 4 биттік ADPCM форматында талшықталған. ADPCM талшықталған үлгі, талшықталмаған нұсқасынан шамамен екі есе кішкентай. Бірақ бұл дыбыс сапасын нашарлатады – ADPCM қолданғанда айқын бұрмаланулар пайда болуы мүмкін. Тағы бір танымал кеңейтім – OXM, ол Vorbis талшықталған XM форматы. Ол бастапқы XM файл пішімін сақтайды, тек үлгілер Vorbis кодегімен талшықталған. Қазіргі операциялық жүйелерде жұмыс істейтін болса да, ол түпнұсқаға ұқсас функционалдыққа, ысық түймелерге және графикалық элементтерге ие.
Some players — such as ModPlug Player — support the zip compressed XMZ and MDZ formats, which are simple ZIP archives that contain a XM or MOD file respectively. The ADPCM compressed XM extension is an XM subformat introduced in ModPlug tracker and player. It has the same XM file format structure, except that at least one of the samples is compressed in 4 bit ADPCM format. An ADPCM compressed sample is almost two times smaller than its uncompressed equivalent. The drawback is the sound quality – significant distortion may arise when using ADPCM. Another known extension is OXM – Vorbis compressed XM. It preserves the original XM file structure, except the samples, which are compressed using the Vorbis codec. Though it runs on modern operating systems, it is otherwise nearly identical in functionality, with hotkeys and visuals accurate to the original.
Кәсіби пайдалану
Видео ойын әзірлеушісі Никлас Найгрен өзінің алғашқы видео ойын музыкасын құрастыру үшін Fast Tracker 2 (мысалы, Knytt Stories) қолданды. Демосценер және бейне ойын саундтректерінің композиторы Маттиас Ле Бидан FT2-ні ашық кодты және тегін Frozen Bubble және Pathological бейне ойындарының музыкасы үшін пайдаланды. Frozen Bubble-дің FT2 негізіндегі саундтрегі 2003 жылы The Linux Game Tome жүйзесінің «Ең жақсы дыбыс/музыка» сыйлығын жеңіп алды. Ли Джексон Apogee Software-дің Stargunner ойынында қолданылған MOD файлдарын құрастыру үшін FT2-ні қолданды. Epic Games компаниясының Unreal және Unreal Tournament сияқты бірнеше коммерциялық компьютерлік ойындары FastTracker 2 XM форматын (басқа mod форматтарымен қатар) "UMX" контейнерінде пайдаланды, бұл форматты қолдаған Galaxy Sound Engine қолдады. Жарко Ротстен 3D Realms-тің Ion Fury саундтрегі үшін де XM форматын қолданады. FastTracker 2 1990-шы және 2000-шы жылдар басындағы «би» музыкалық ағынында да қолданылды: Габбер, спидкор және брейккор продюсерлері, соның ішінде Deadnoise, Noisekick, Neophyte оны пайдаланды.
Video game developer Nicklas Nygren used Fast Tracker 2 (e. g. Knytt Stories) to compose his early video game music. Demoscener and video game soundtrack composer Matthias Le Bidan used FT2 for the music of the free and open source video games Frozen Bubble and Pathological. The FT2 based soundtrack of Frozen Bubble won The Linux Game Tome's Best Sound/Music Award in 2003. Lee Jackson used FT2 to compose the MOD files used in the Apogee Software game, Stargunner. Several commercial computer games by Epic Games like Unreal and Unreal Tournament used the FastTracker 2 XM format (additionally to other mod formats) encapsulated in a "UMX" Container, supported by the used Galaxy Sound Engine. Jarkko Rotstén also uses the XM format for 3D Realms's Ion Fury soundtrack. FastTracker 2 has also been used in the "dance" music scene of the 1990s and early 2000s: Gabber, Speedcore and breakcore producers were using it, including Deadnoise, Noisekick, Neophyte.