Кіріспе

Американдық комедиан (1949–2016)

Гарри Эммануэль Шэндлинг (29 қараша 1949 – 24 наурыз 2016) – американдық актер, комедиан, сценарист, режиссер және продюсер. Шэндлинг мансабын «Санфорд пен Ұлы» және «Қош келдіңіз, Коттер» сияқты ситкомдарға сценарий жазудан бастады. Ол Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасында сәтті өнер көрсетіп, оның жиі қонағы болды. Бір кезде Шэндлинг Джонни Карсонның орнын басуға басты үміткер саналды. 1986 жылы ол Showtime телеарнасында көрсетілген «It’s Garry Shandling’s Show» бағдарламасын жасады. Ол төрт «Эмми» сыйлығына (оның ішінде Шэндлинг үшін) ұсынылып, 1990 жылға дейін эфирде болды. Шэндлингтің екінші бағдарламасы, «Ларри Сандерс шоуы», 1992 жылы HBO телеарнасында көрсетіле бастады. Ол бұл бағдарлама үшін 18 «Эмми» сыйлығына ұсынылып, 1998 жылы Питер Толанмен бірге сериалдың финалын жазғаны үшін «Комедиялық сериал үшін үздік сценарий» номинациясында «Primetime Emmy» сыйлығын жеңіп алды. Кинода ол «Marvel Cinematic Universe» әлемінде қайта-қайта пайда болатын рөлде ойнады, «Iron Man 2» және «Captain America: The Winter Soldier» фильмдерінде көрінді. Сондай-ақ, ол «Over the Hedge» мультфильміндегі Верн тасбақасына дауыс берді. Шэндлингтің соңғы жұмысы – «Жуңғар кітабының» жаңаша түсіріліміндегі Иккиге дауыс беру болды, ал фильм оның естелігіне арналды. Төрт онжылдық мансабында Шэндлинг 19 «Primetime Emmy» сыйлығына және екі «Golden Globe» сыйлығына, сондай-ақ көптеген басқа да сыйлықтар мен номинацияларға ұсынылды. Ол төрт рет «Грэмми» сыйлығының және екі рет «Эмми» сыйлығының жүргізушісі болды.

Ерте өмір

Гарри Эммануэль Шендлинг 1949 жылғы 29 қарашада Чикаго қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Ол үй жануарлары дүкенінің иесі Мюриэль Эстель (қызметтес аты – Сингер) мен баспа дүкенінің иесі Ирвинг Шендлингтің ұлы болды. Ол Аризона штатының Тусон қаласындағы Каса-Лома-Эстейтс ауданында өсті, отбасы оның үлкен ағасы Барриге кістік фиброзбен емделу үшін сол жерге көшіп келді. Пало-Верде орта мектебін бітіргеннен кейін Шендлинг Аризона университетіне электр инженериясы мамандығы бойынша түсті, бірақ оның орнына маркетинг мамандығын тамамдап, шығармашылық жазу саласында бір жыл аспирантурада оқыды.

Алғашқы жұмыстар

19 жасында Шендлинг екі сағат жол жүріп Феникстегі клубқа барды және онда өнер көрсетіп жүрген Джордж Карлинге бірнеше әзілін көрсетті. Ертесі күні, қайта сапарлағанда, Карлин оған "әрбір бетте күлкілі нәрсе бар" екенін және оны жалғастыру керектігін айтты. 1973 жылы ол Лос-Анджелеске көшіп, біраз уақыт жарнама агенттігінде жұмыс істеді, содан кейін NBC-нің танымал "Санфорд пен ұлы" ситкомы үшін сценарий сатты. Ол сондай-ақ "Welcome Back, Kotter" ситкомына сценарийлер жазды және "Three's Company" сериалының сюжеттік отырысына қатысты.

Стенд-ап комедиясы

Шендлингтің айтуынша, ол «Три компаниясы» сериалының сценарийін талқылау кезінде болған бір оқиғадан кейін стендап-комедиямен айналыса бастады. Шоу продюсерлерінің бірі диалогтың бір бөлігіне наразылық білдіріп: «Крисси мұндай нәрсе айтпайтын еді», – деді. Ол былай деп еске алды: «Мен тоқтап қалдым. «Мен мұны істей алмаймын деп ойлаймын» дедім. Сол жерде тоқтап, өнер көрсетуге кірістім». 1978 жылы Шендлинг алғашқы стендап-шоуын Лос-Анджелестегі Comedy Store-да орындады. Бір жыл өткен соң, комедиялық дүкеннің иесі Митци Шордың комедиялық актерлерге еңбек ақы төлемеу саясатына қарсы бойкот ұйымдастырған кезде, ол пикет жолынан өткен санаулы орындаушылардың бірі болды. Уильям Кноэдельседердің сөзіне қарағанда, Шендлинг «көзге көрінбейтін синдикатқа қарсы көзқарасы бар отбасының мұрагері болды. Ол өмір күресін бастан өткерген комедиялық актердің тәжірибесін бөліспеді. Ол сәтті сценарийші болғандықтан, Митци Шор оны тұрақты құрамға қосудан бас тартты, себебі оны жеткілікті жақсы деп санамады. Бірақ ол пикет жолынан өткеннен кейін бәрі өзгерді». Шендлинг сахнада үрейленген, шаршаған, қысылған, консервативті және күйзеліске ұшырауға жақын адам бейнесінде көрінетін. Бірнеше жыл саяхаттап жүргеннен кейін, 1981 жылы оны Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасына қонақ ретінде шақырды. Шендлинг 1987 жылға дейін Карсонның орнын ауыстырып тұрды, содан кейін 1986 жылы тағы бір телеарнайы шоуы шықты – «The Garry Shandling Show: 25th Anniversary Special», ол да Showtime арнасы үшін дайындалды. 1991 жылы үшінші арнайы шоу, «Garry Shandling: Stand Up», HBO Comedy Hour бағдарламасының бір бөлігі болды.