Кіріспе

Шотландиядағы Skye аралындағы тау – Skye аралындағы Куиллин тауларындағы тау. Оның үстінде ең ұзын шетімен өлшенетін тас тік қырлары бар. Тік қырдың ең жоғарғы нүктесі теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан, бұл Sgùrr Dearg тауын тек тауға көтерілу арқылы ғана шаңырауға жете алатын жалғыз Мунро етеді. Бұл көптеген Мунро жинаушылар үшін ең үлкен қиындық. 1880 жылы Чарльз және Лоуренс Пилкингтон алғаш көтерілген, бірақ Хью Манро мырза өзі ешқашан көтерілген емес. Мунроның ең қиын тауы ретінде танылғандықтан, ол қазір жергілікті нұсқаушылар үшін шағын кәсіп ашуға себеп болды, олар көбінесе жаңадан бастаған альпинистерді жетектеп жүреді. Куиллиннің көп бөлігінен айырмашылығы, тік қыр базальттан жасалған, габбро емес, сондықтан ылғал болғанда сырғалды.

География

Sgùrr Dearg негізгі Куиллин жотасында Коир Лаган, Коир на Банахдич және Коир'уисг шатқалдарының қиылысында орналасқан. Бұл Куиллиннің екінші ең биік шыңы, ал ең биік шыңы – Сгурр Аласдейр, Коир Лаганның арғы жағында орналасқан. Sgùrr Dearg атауы таудың барлық бөлігін білдіргенімен, Sgùrr Dearg шыңына сілтеме жасалғанда, егер басқаша көрсетілмесе, әдетте солтүстік-батыс жағындағы қол жетімсіз шыңның төменгі бөлігін меңзейді. Бұл шыңның Мунро тізіміне 1891 жылғы Мунро кестелерінің бірінші басылымында Мунро ретінде енгізілуінің себебі әлі анықталмаған, ал биік шыңы – қосалқы шың ретінде тізілген; бұл жағдай 1921 жылғы кестелердің бірінші түзетусінде өзгертілді.

Қадамдасу

Қолжетімсіз Шыңға жету Куиллин шыңдарының ең қиыны болғанымен, оның табанына жету Куиллин стандарттары бойынша салыстырмалы түрде оңай. Көптеген жаяу жүргіншілер мен альпинистер Глен Бриттлден бастайды, онда ең оңай маршрут сол аттас кори арқылы Белах Коир на Банахдичке апаратын анық емес жолмен жүруді қамтиды. Осы жерден Сгурр Диаргтың шыңына оңай қимыл-қозғалыспен араласқан қиыршық тау беткейі арқылы жетуге болады. Sròn Dearg тауларының жотасына көтерілу арқылы көбірек қызығушылық тудыратын көтеріліс жасауға болады, ол Sgùrr Dearg тасты, тар оңтүстік-батыс қырқасына апарады (1/2 деңгейде қиындық). Көптеген альпинистер тауды Коир-Лаган көкжиегінің бөлігі ретінде немесе негізгі Куиллин қырқасының бойымен өту кезінде, Sgùrr MhicChoinnich-тен оңтүстік-шығысқа қарай (2-сынып) жотамен жақындап келеді. Бұл жағдайда Sgùrr Dearg шыңына An Stac және Қолжетімсіз Шыңның сол жағындағы кең беткей арқылы тікелей жетуге болады.

Жетіспейтін шың

Таудың қол жетпес шыңы (Гейль тілінде An Stac), альпинистер арасында «Ин Пин» немесе «Ин Пинн» деп аталады, алғаш рет 1880 жылы Ланкаширден келген Чарльз және Лоуренс Пилкингтон ағайындары бағындырған. Оларды жергілікті малшы Джон Маккензи Слигаханнан Коруиск және Белах Коир на Банахдич арқылы шығудың басына жеткізді. Олар шығыс қырқасынан көтеріліп, көтеріліс барысында көптеген бос тастарды төмен лақтыруға мәжбүр болды. Қол жетпес шыңға көтерілудің әдеттегі жолы – оның ұзын шығыс қырқасы, екі арқанмен қамтылған тік учаскелерден тұратын көтерілу. Британдық жүйедегі ең төменгі санат – Орташа (Moderate) деп бағаланғанымен, жақсы тіреулерге ие болса да, қырқасы тар және өте қауіпті. Бұл маршрутты ерте замандағы альпинисттердің бірі «бір жағынан тік жар, шексіз құлайтын, ал екінші жағынан тіктеу әрі ұзын құлайтын» деп сипаттаған. Кейбір альпинистер өте қиын деп бағаланған батыс қырқасынан өтуді ұнатады. Шыңнан түсу әдетте батыс жағынан арқанмен түсу арқылы жасалады, осы мақсатқа арналған тұрақты тіреуіш шыңда орналасқан. 2014 жылы велошеруші Дэнни МакАскилл Sgùrr Dearg шыңына қауіпсіздік арқандарынсыз, арқасында тау велосипедімен көтерілді. Видео 2014 жылдың 2 қазанында жарияланғаннан кейін бір апта ішінде 14 миллионнан астам рет көруге ие болды және 79,5 миллионнан астам рет қаралыпты (2023 жылдың шілдесіне қарай).