Кіріспе
Теннесси штатындағы көл, АҚШ.
Реелфут көлі – АҚШ-тың Теннесси штатының солтүстік-батыс бөлігінде, Лейк және Обион округтерінде орналасқан, жағалауы жазық табиғи көл. Көп бөлігі батпақты, байо сияқты арналармен (кейбіреуі табиғи, ал кейбіреуі адам жасаған) байланысқан, ашық су алаптарын – бассейнделерді қосады, олардың ең ірісі Көк бассейн деп аталады. Реелфут көлі аққабақ кипарис ағаштарымен және жұптасқан аққабақ бүркіттердің ұя салу орындарымен әйгілі. Көл және оның төңірегі 20-ғасырдың басында Теннесси штаты сатып алғаннан бері қоғамдық қолдану үшін сақталған, ал аймақ Реелфут көлі мемлекеттік паркі ретінде құрылған. Оңтүстікке қарай орналасқан, ұқсас, кішірек Исом көлі Ұлттық жабайы табиғат резерваты болып белгіленген. 1966 жылы Реелфут көлі Ұлттық саябақтар қызметімен ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланды.
Тарих
АҚШ Геологиялық қызметінің мәліметінше, Реелфут көлі Теннесси штатының солтүстік-батысында 1811–12 жылдарғы Нью-Мадрид жер сілкінісі кезінде пайда болған. Жер сілкінісі нәтижесінде кең аумақта жер бедері күрт өзгеріп, тітіркеністер Канаданың Квебекке дейін сезілді. 1785 жылы Генри Рутерфорд бастаған жер зерттеуі аталған су жолын Реелфут өзені деп анықтады. Қазір құрғап қалған өзен 1811 және 1812 жылдарғы жер сілкінісінен бұрын Миссисипи өзеніне құйып келген. 1797 жылы Джедиди Морз өзеннің ені 30 метр, сағасына дейінгі қашықтығы 7 миль деп сипаттаған. Жер сілкінісінің куәгері Элиза Брайан 1816 жылы Миссури территориясынан Миссисипи өзенінің ар жағында үлкен көл пайда болғанын жазды: «Жақында Миссисипи өзенінің қарсы бетінде, үндік жерінде, ұзындығы жүз мильден астам, ені бірден алты мильге дейін, тереңдігі оннан елу футқа дейін жететін көл пайда болғаны анықталды. Ол екі жағынан да өзенмен байланысып жатыр, және көп ұзамай Миссисипи өзенінің негізгі бөлігі, тіпті толығымен осы арнамен ағып кетеді деп болжануда». Ерте карталарда жаңа көл кейде Line Lake (штат шекарасына сілтеме) немесе Wood Lake деп аталып келген. 1834 жылы Реелфут өзені Обион өзенінің солтүстік саласы екені анықталды. Аймақтық су нысаны Вуд-Лейк ретінде Обион округінің солтүстік шекарасынан оңтүстікке қарай батпақты жер ретінде орналасқан. Байо де Шиеннің бұрынғы төменгі бөлігінің көп бөлігі көлге батып кеткен. Миссисипи өзені Кентукки штатының Хикман қаласының жанында Байо де Шиенді кесіп тастаған, ал қалған оңтүстік бөлігі Реелфут өзені мен Инджан өзенінен су алып Реелфут көлін толықтырады. Отто Шарп есімді жерде табылған артефактілердің радиокөміртекпен сынақтан өткізілуі 1650 жылға дейін Реелфут көлі алабында жергілікті американдықтардың болғанын көрсетеді. Бұл жерде еуропалық заттар да табылды. Уиллард Руз Джиллсон 1673 жылы Жак Маркетттің Миссисипи өзенін зерттеу кезінде Монсупелеа елді мекенінің орналасқан жері ретінде Реелфут өзені алабын ұсынды. 1987 жылы Армия инженерлік корпусы жүргізген археологиялық зерттеу Генри Рутерфордтың экспедициясы Байо де Шиенге жақын жерде шағын американдық елді мекенін тапқанын және өзенді ауылдың басшысының құрметіне Реелфут деп атағанын мәлімдеді.
text=Lately it has been discovered that a lake was formed on the opposite side of the Mississippi River, in the Indian country, upwards of one hundred miles in length, and from one to six miles in width, of the depth of from ten to fifty feet. It has communication with the river at both ends, and it is conjectured that it will not be many years before the principal part, if not the whole of the Mississippi, will pass that way.|author=Eliza Bryan|source=Letter from New Madrid, March 1816
Samuel Cole Williams argued Bryan's dimensions were a "fantastic exaggeration typical of that time of excitement." On early maps, the new lake sometimes took the names of Line Lake (a reference to the state boundary) or Wood Lake. By 1834, Reelfoot River was identified as a north fork of the Obion River. The regional body of water then identified as Wood Lake was located from the north line of Obion county extending south as a marshy swamp. Much of the old lower portion of the Bayou de Chien is submerged in the lake. The Mississippi River beheaded the Bayou de Chien near Hickman, Kentucky while the remaining southern portion feeds Reelfoot Lake along with contributions from Reelfoot Creek and Indian Creek. Radiocarbon dating of artifacts from the Otto Sharpe site indicate a Native American presence in the Reelfoot Lake Basin around 1650 AD. The site includes European artifacts. Willard Rouse Jillson suggested the Reelfoot River Basin as the location of the Monsoupelea settlement during Jacques Marquette's exploration of the Mississippi River in 1673. An archaeological investigation for the Army Corps of Engineers in 1987 stated that Henry Rutherford's survey party encountered a small Native American settlement near the Bayou de Chien, and named the river Reelfoot for the local leader of the village.
Аңыз
Аңыз бойынша, көлге өз атын берген Реелфут өзенінің аты 19-ғасырдың басында қоныс аударушылардың арасында, деформацияланған аяғы болғандықтан "Реелфут" деп атаған индейлік басшының есімінен шыққан. Чикасо тайпасы емес (Чикасо ұлтының тарихи қоғамы оны өзіне жатқызбайды) аңызда, бұл атау қазіргі Батыс Теннессиде мекендеген Чикасо тайпасының ханзадасынан бастау алады. Ол деформацияланған аяқпен дүниеге келген және дөңгелек қозғалыспен жүргендіктен, оған Колопин деген есім қойылған, яғни "Реелфут" деген мағынаны білдіреді. Ханзада басшы болғаннан кейін, Чоктау тайпасының ханшайымына үйленуді қалаған, бірақ оның әкесі рұқсат бермеген. Ұлы Рух Реелфутты егер ол ханшайымды ұрлап әкетсе, оның ауылы мен халқы құрылысқа ұшырайтыны туралы ескерткен. Реелфут Рухтың ескертуін елемей, ханшайымды күшпен алып, Чикасо жеріне жеткізіп, үйлену тойын ұйымдастырған. Тойдың ортасында Ұлы Рух ашудан аяғын жерге тигізіп, жер сілкіндірген, ал Сулардың Әкесі Миссисипи өзенін жағалауынан асырып, Реелфуттың отанына су кіргізген. Су Ұлы Рухтың аяғының іздеріне толып, әдемі көлге айналған. Оның түбінде Реелфут, оның әйелі және оның халқы жерленген. Аңыз Чикасо және Чоктау тайпалары туралы болғанымен, бұл тайпалар 14-ғасырдың басында осы аймақты аңшылыққа пайдаланатын жер ретінде тастап кеткен. Басқа да түсіндірулер бар, мысалы, 1911 жылы жарық көрген "Балық басы" атты әңгімесінде Ирвин С. Кобб көлдің пішіні жүгері егісіндегі африкалық американдық адамның деформацияланған аяғына ұқсайтынын айтқан.
ХХ ғасырдың түнгі салт аттылары
Жер иелері мен олардың ұрпақтары су астындағы жерге құқығын сақтап қалды, бірақ жергілікті халық оны ортақ ресурс ретінде қарауға үйренді. Шаруалар, балықшылар және жер иелерінің барлығы көл мен оның маңындағы жерлерден күнкөріс табатын. Алайда, 20 ғасырдың басында сырттан келгендер көл мен оның жерлерін бақылауға алуға тырыса бастады. Инвесторлар тобы жағалаудағы жердің көп бөлігін сатып алып, «Батыс Теннесси жер компаниясы» деп ұйымдастырды. Осы кезеңде Кентукки мен Теннесси штаттарының ірі плантаторлары, кейде қалаларда орналасқан, осы аймаққа ірі масштабты мақта өсіруді кеңейтті. 1908 жылдың көктемінен бастап Реелфут аймағында Кентукки мен Теннессидің батысында кең таралған тәртіпсіздіктер болды, себебі шаруалар мен тұрғындар «Night Riders» деп ұйымдасып, «Батыс Теннесси жер компаниясының» көл мен оның айналасындағы жерлерді иеленуіне қарсылық көрсетті. Олар сондай-ақ, бұл аймақтағы мақта өндірісінің кеңеюіне де наразылық білдірді, бұл аймақта шағын фермерлер басым болған. Оның немересі – жазушы Питер Тейлор. Теннесси штатының губернаторы Малкольм Райс Паттерсон Рэнкиннің өлімін тергеп, зорлық-зомбылықты тоқтату үшін штаттық милицияны кіргізді. Губернатор жақын арада көлді мемлекеттік меншік деп жариялады; заң шығарушы орган 1909 жылы сатып алуға рұқсат берді, бірақ су деңгейі төмендеген кездегі құқықтар бойынша соттардағы даулар толық сатып алуды бірнеше жылға кейінге шегерді. Мемлекет 1917 жылдан 1920 жылға дейін су деңгейін сақтау үшін бекітпелер салып, меншік құқығы мәселелерін шешкеннен кейін жер мен көлді сатып алды. Теннесси штатының парктері мен орман шаруашылығы комиссиясына нақты шекараларды анықтау тапсырылды және ақырында осы және басқа да мемлекеттік парктеріне жауапкершілік берілді, бұл халыққа қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін жасалды. Федералдық және штаттық ынтымақтастық арқылы парктері, жануарлар дүниесін қорғау аймақтары, демалыс орындары және қоғамдық қайық тұрақтары жүйесі құрылды.
Реелфут көлінің қазіргі түрі
Қазіргі уақытта Реелфут көлі 15 000 акр жерді алып жатыр, ең терең жері 18 фут (5 метр), ал орташа тереңдігі 5,5 фут (2 метр). Бұл Теннесси штатындағы жалғыз ірі табиғи көл. Ол орналасқан Теннесси штатының Лейк округі оның құрметіне аталған. 2003 жылға дейін Реелфут көлі күнбалықтардың бір түрі – крэппи балығын коммерциялық мақсатта аулауға рұқсат етілген жалғыз орын болатын. Одан дайындалған тағам жағалаудағы мейрамханаларда ұсынылатын. Аймақ демалыстық қайықпен жүзуге, балық аулауға және су құстарын аулауға танымал. 1930 жылдан бері көлдегі су деңгейі оңтүстік жағындағы су төгіш құрылысының (spillway) салынуы және жұмыс істеуі арқылы реттеледі, сол жерден Running Reelfoot Bayou ағып шығады. Бұл құрылыс алғаш салынғанда көп дау тудырған. 1939 жылы жергілікті тұрғындар оны жарылтуға тырысты, бірақ әрекеттері сәтсіз аяқталды. 21-ші ғасырдың басында 80 жылдық spillway АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен АҚШ Әскери инженерлік корпусы тарапынан ескірген деп танылды. Оны ауыстыру жоспарланды. 2013 жылы жаңа су төгіш құрылысы салынып, пайдалануға берілді. Бұл су деңгейін реттеуге көмектесіп, көлдің және оның түрлерінің жалпы денсаулығын жақсартты. Теннесси штатының Самбург қаласы – көл жағалауындағы жалғыз ресми муниципалитет. Реелфут көлінің қалай пайда болғаны туралы әңгіме Американың Дискавери паркіндегі жер сілкінісін симуляциялайтын бағдарлама арқылы айтылады, бұл мұражай Теннесси штатының Юнион-Сити қаласында көлден 14 миль қашықтықта орналасқан.
Басқа БАҚ-та бейнелеу
Рильфут көлі үш фильмнің түсірілім алаңы болды: 1957 жылғы "Рейнтри округі", 1967 жылғы "Оскар" жүлдесіне ие болған "Түннің ыстық шағында" және 1998 жылғы "АҚШ маршалдары".