Кіріспе

Гавайидегі Гавайи университеті (University of Hawaii at Mānoa, UH Mānoa, Hawaiʻi, немесе жай ғана UH) – Гавайи штатының Гонолулу қаласындағы Маноа ауданында орналасқан мемлекеттік жер гранты зерттеу университеті. Бұл Гавайи университеті жүйесінің бас кампусы және жүйедегі бас кеңселер осы кампуста орналасқан. Кампустың көп бөлігі Маноа аңғарының шығыс жартысын алып жатыр, ал Джон А. Бернс медицина мектебі Какаако су жағалауы паркіне жақын орналасқан. UH 17 колледж мен мектеп бойынша 200-ден астам білім беру бағдарламасын ұсынады. Университет WASC аға колледждер мен университеттер аккредиттеу комиссиясымен аккредиттелген және Гавайи штатының заң шығарушы органы мен жартылай тәуелсіз регенттер кеңесі басқарады. Сонымен қатар, ол Тынық мұхиты аймағының университеттері қауымдастығының мүшесі. Маноа «R1: Докторлық университеттер – өте жоғары зерттеу белсенділігі» санатында жіктеледі. Бұл жер гранты университеті, сонымен қатар теңіз гранты, ғарыш гранты және күн гранты зерттеу консорциумдарына қатысады; ол осы төрт консорциумның барлығына қатысатын елдегі төрт университеттің бірі (Орегон штаты университеті, Корнелл университеті және Пенсильвания штаты университеті басқалары). UH және оның еншілес ұйымы – Қолданбалы зерттеу зертханасы, АҚШ Қорғаныс министрлігінің 14 университетке қатысты зерттеу орталығының (UARC) бірі және АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін елдегі бес UARC-тің бірі. UH-нің белгілі түлектерінің арасында Пэтси Т. Минк, Роберт Баллард, Ричард Парсонс және Барак Обаманың ата-анасы – Барак Обама аға және Стэнли Энн Данхэм бар. Гавайи штатының сенаторларының 44 пайызы және штаттық өкілдердің 51 пайызы UH түлектері.

Негізін қалау

Гавайи университеті 1907 жылы «Гавайи аумағының ауыл шаруашылығы және механикалық өнер колледжі» және оны басқару мен қолдауды қамтамасыз ету мақсатында құрылған жердік грант колледжі ретінде іргеленді. Мауи сенаторы Уильям Дж. Хуелани Коэльоның бастамасымен, Гавайиде туған заң шығарушылардың, газет редакторының, азиялық америкалық банк кассирінің және Корнелл университетінің президентінің күш-жігері нәтижесінде заң жобасы 1907 жылдың 1 наурызында Аумақтық заң шығарушы жиналысына 24-заң ретінде ұсынылып, 1907 жылдың 25 наурызында губернатор Джордж Картер қол қойып бекітті, осылайша Гавайи аумағының ауыл шаруашылығы және механикалық өнер колледжі бес мүшелі регенттер кеңесімен ресми түрде құрылды.

Гавайи 1959 жылы штат мәртебесін алғанда, университет заң шығарушы органның емес, конституциялық органға айналды, ал регенттер кеңесі университеттің қызметін бақылауды жүзеге асырды. 1960 жылдарға қарай университеттегі студенттер саны 19 000-ға жетті, ал кампус ғылыми зерттеулер және аспирантура саласында ұлттық деңгейде танылды. Канцлер лауазымы 1974 жылы құрылып, 1984 жылы жойылды, ал Альберт Джей Симон 1984 жылдың 1 маусымында UH жүйесінің президенті Эван Добеллдің мүдделер қақтығысы туралы алаңдаушылығына байланысты президент міндетін атқарушы болды. Бұл лауазым 2019 жылдың сәуірінде қайтадан жойылды.

Академиктер

UH Mānoa, Гавайи Университеті жүйесінің жетекші кампусы, 17 мектеп және колледжден тұратын төрт жылдық зерттеу университеті. Архитектура мектебінде, Жер ғылымдары мен технология мектебінде, Өнер, тілдер мен әдебиет колледжінде, Шидлер бизнес мектебінде, Педагогика колледжінде және Инженерлік колледжінде бакалавр және магистратура бағдарламаларынан өзге, университет сондай-ақ заң және медицина салаларындағы кәсіби мектептерді де қамтиды. Университеттің колледждері мен мектептері барлығы 93 мамандық бойынша бакалавр, 84 мамандық бойынша магистр, 51 мамандық бойынша доктор, бес мамандық бойынша алғашқы кәсіби, үш мамандық бойынша бакалавриаттан кейінгі, 28 бакалаврлық сертификаттау бағдарламасы және 29 магистратуралық сертификаттау бағдарламасын ұсынады.

Тропикалық ауыл шаруашылығы және адам ресурстары колледжі

Бастапқыда Гавайи территориясының Ауыл шаруашылығы және Механика өнері колледжі деп, ал бұрын Қолданбалы ғылымдар колледжі деп аталған Тропикалық ауыл шаруашылығы және Адам ресурстары колледжі (CTAHR) – университеттің алғашқы құрылтайшы колледжі. Колледж бағдарламалары тропикалық ауыл шаруашылығы, азық-түлік ғылымдары мен адамдардың тамақтануы, тоқыма және киім өндірісі, сондай-ақ Адам ресурстарын қамтиды.

Білім беру колледжі

Колледж 1895 жылы оқытушыларды дайындау және оқыту мақсатымен Гонолулу оқу мектебі ретінде құрылды, ал 1905 жылы Гавайи аумағына айналғаннан кейін Аумақтық нормативтік және оқу мектебі болып қайта аталды. Мектеп Гонолулу қаласының Пунчбоул жағындағы орналасқан жерінен кеңейгендіктен, Университет даңғылы мен Меткалф көшесінің қиылысында жаңа кампус салу жоспарланды. Аумақтық Білім беру департаменті салған алғашқы екі ғимарат Вист залы және Вист 1-қосымшасы деп аталды. 1931 жылы нормативтік мектеп Гавайи университетімен біріктіріліп, Мұғалімдер колледжіне айналды. 1959 жылы колледж Білім колледжі болып атауын өзгертті.

Өнер, тілдер және әдебиет колледжі

Өнер, тіл және әдебиет колледжі (CALL) – университеттің ең жаңа және ең ірі колледжі. Ол өнер және ғылым колледжі таратылып, өнер және гуманитарлық ғылымдар, тілдер, лингвистика және әдебиет (LLL) колледждері мен Тынық мұхиты және Азия зерттеулері мектебі біріктірілгеннен кейін құрылды. Колледждің негізгі міндеті – өнер, гуманитарлық ғылымдар мен тілдерді зерттеу, оның ішінде Гавайи, Тынық мұхиты және Азия зерттеулеріне ерекше назар аудару.

Шидлер бизнес колледжі

Бизнес-әкімшілік колледжі 1949 жылы есеп айыру, қаржы, жылжымайтын мүлік, еңбек қатынастары және маркетинг салаларындағы бағдарламалармен құрылды. 2006 жылғы 6 қыркүйекте колледждің түлегі, жылжымайтын мүлік саласындағы басшы Джей Шидлердің 25 миллион доллар көмектегеніне орай, колледж Шидлер бизнес мектебі деп қайта аталды.

Нэнси Атмосфера-Уолч медбикелік мектебі

1951 жылы медбикелік мектебі құрылды, алайда 1932 жылдан бері Корольдік ауруханасының медбикелік мектебімен бірлесіп медбикелік курстары ұсынылып келді. Студенттер «Құрметті бағдарлама» аясында дипломдық білім алу үшін негізгі пәндерді орындайды, барлық пәндер бойынша кемінде 3,2 орташа баллды сақтайды және аға дипломдық жобаны аяқтайды.

Кітапхана

Гавайи университетінің Маноа кітапханасы, 3,4 миллион том, 50 000 журнал және мыңдаған цифрланған құжаттарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Бұл кітапхана АҚШ-тағы ең ірі академиялық зерттеу кітапханаларының бірі болып саналады және Зерттеу кітапханалары қауымдастығының Солтүстік Америкадағы 113 мүшесінің арасында аналық мекеме инвестициясы бойынша 86-шы орында тұр.

Қашықтан оқыту

Университет 50-ден астам қашықтықтан оқыту курстарын ұсынады, онда технология сыныптағы сабақтың толық немесе бір бөлігін алмастырады. Студенттер өз білімдерін кеңейту үшін түрлі жерлердегі оқытушылармен және құрбыларымен өзара әрекеттеседі.

Зерттеу

2012 жылы 436 миллион доллар көлеміндегі сыртқы гранттар мен келісімшарттар арқасында UH Mānoa-дағы зерттеулер Гавайидің физикалық ландшафтымен, оның халқымен және олардың мұрасымен байланысты. География теңіз биологиясы, океанография, су асты роботтық технологиялар, астрономия, геология және геофизика, ауыл шаруашылығы, аквакультура және тропикалық медицина салаларындағы прогреске ықпал етеді. Оның мұрасы, халқы және Азия мен Тынық мұхиты аймағымен тығыз байланысы өнер, генетика, мәдениаралық қатынастар, тіл білімі, дін және философия салаларындағы оқу және зерттеулерге қолайлы орта жасайды. Ұлттық ғылым қорының мәліметтері бойынша, UH Mānoa 2018 жылы зерттеу және әзірлемелерге 276 миллион доллар жұмсап, елде 84-орынды иеленді. Сыртқы қаржыландыру 2008 жылғы қаржы жылында 368 миллион доллардан 2012 жылғы қаржы жылында шамамен 436 миллион долларға дейін өсті. Зерттеу гранттары 2008 жылғы қаржы жылында 278 миллион доллардан 2012 жылғы қаржы жылында 317 миллион долларға дейін артты. Зерттеу емес сыйлықтардың жалпы сомасы 2012 жылғы қаржы жылында 119 миллион долларды құрады. Жалпы алғанда, сыртқы қаржыландыру 18%-ға өсті. 2012 жылдың 1 шілдесінен 2013 жылдың 20 маусымына дейінгі кезеңде Мұхит және Жер ғылымдары мен технология мектебі (SOEST) Маноа бөлімшелері арасында ең көп сыртқы қаржыландыруды – 92 миллион доллар алды. SOEST-ті медицина мектебі 57 миллион доллармен, Табиғи ғылымдар колледжі мен Гавайи университетінің Онкологиялық орталығы 24 миллион доллармен, Астрономия институты 22 миллион доллармен, CTARH 18 миллион доллармен, ал Әлеуметтік ғылымдар колледжі мен Білім беру колледжі 16 миллион доллармен қатарласты. UH жүйесіндегі зерттеулерді қаржыландырудың көп бөлігі Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінен, Қорғаныс департаментінен, Білім департаментінен, Ұлттық ғылым қорынан, Сауда департаментінен және Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасынан (NASA) келеді. Жергілікті қаржыландыру Гавайи мемлекеттік органдарынан, коммерциялық емес ұйымдардан, денсаулық сақтау ұйымдарынан, бизнес және басқа да мүдделерден түседі. 2013 жылы UH Mānoa Тынық мұхиты аймағындағы зерттеу университеттерінің жетекші консорциумы – Тынық мұхиты аймағы университеттері қауымдастығына қабылданды. APRU 16 экономикадан 2 миллион студенті мен 120 000 оқытушысы бар 45 жетекші зерттеу университетін біріктіреді.

Онкологиялық орталық

Гавайи университетінің Онкологиялық орталығы, Гавайи университетінің Маноа бөлігі, 2013 жылы Гонолулу қаласындағы Какаако ауданында салынды. Ол Ұлттық Онкология институтымен онкологиялық орталық ретінде аккредиттелген және Гавайи мен Тынық мұхитын ұсынумен келеді. Орталық 1971 жылы құрылған, ал 2011 жылға дейін Гавайи Онкологиялық зерттеу орталығы деп аталды.

Чарльз Х. Атертон жас жастар қауымы

Гавайи университеті мен Гонолулудағы YMCA университеттің негізі қаланғаннан бері тығыз және нәтижелі серіктестікке ие. 1908 жылы бейресми түрде басталып, YMCA Гавайи университетінде, ол Гавайи колледжі болған кезде, діни сабақтар мен пікірсайыстар өткізді. 1912 жылы Гонолулудағы YMCA колледжбен бірге Маноа алқабына көшіп, Гавайи ғимаратындағы қызметін жалғастырды. 1922 жылы қарым-қатынас ресми түрде бекітілді және ол университет кампусындағы ең ірі және белсенді ұйымдардың біріне айналды, оның ішінде орта мектеп түлектері мен жаңа студенттерге арналған шаралар ұйымдастырылды.

Гавайи университеті студенттері

Гавайи университетінің студенттік өкілдігі Маноадағы Гавайи университетінің 10 000-нан астам толық уақытты, тіркелген бакалавр студенттерін ұсынылатын студенттік үкімет болып табылады (ASUH). ASUH 1910 жылы Гавайи студенттерінің қауымдастығы ретінде құрылды. Гавайи университеті (UH) Тау-Тынық мұхиты спорт федерациясында ерлер мен әйелдердің жүзу және секіру спорты, сондай-ақ жабық ырғақты жеңіл атлетикадан бәсекелеседі, ал аралас және әйелдердің желкендесу командалары Тынық мұхиты жағалауының студенттік желкендесу конференциясының мүшелері. Ерлер командасы «Радужный воины» деп, ал әйелдер командасы «Радужный Вахине» деп аталады. «Вахине» гавай тілінде «әйел» дегенді білдіреді. Олар ерлер мен әйелдер баскетбол, волейбол, бейсбол және футбол бағдарламаларымен ең танымал. Университет 2004 жылы Колледждер аралық желкендесу қауымдастығының ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. Әйелдер волейболы 1982, 1983 және 1987 жылдары NCAA чемпионатында жеңімпаз атанды. Ерлер волейболы 2021 жылы NCAA чемпионатында жеңіске жетті. Ерлер волейболы командасы бұрын 2002 жылы NCAA чемпионатының финалында жеңіске жеткен, бірақ бұзушылықтарға байланысты кейіннен титулынан айырылды. Басты спорттық нысандар: Кларенс Т.С. Чинг жеңіл атлетика кешені, Стэн Шериф орталығы, Лес Мураками стадионы, Радужный Вахине софтбол стадионы және Дьюк Каханамоку су спорты кешені. Университеттің 2008-2009 қаржы жылындағы спорт бюджеті 29,6 миллион долларды құрады.