Кіріспе

Intel компаниясымен жасалған нұсқаулар жиынтығы, Intel Pentium және Pentium II процессорларына арналған нұсқаулар жиынтығы.

MMX – Intel компаниясымен жасалған бір нұсқау, көп дерек (SIMD) нұсқаулар жиынтығы архитектурасы. Ол 1997 жылдың 8 қаңтарында Pentium P5 (микроархитектура) негізіндегі микропроцессорлар тізімімен бірге «Pentium with MMX Technology» деген атпен таныстырылды. Бұл технология Intel i860 және одан бұрын Intel i750 бейне пиксель процессорында қолданылған ұқсас құрылғының негізінде дамытылды. MMX – Intel және басқа өндірушілердің IA 32 процессорларында 1997 жылдан бері қолдау көрсетілетін процессордың қосымша мүмкіндігі. AMD компаниясы да K6 процессорына MMX нұсқаулар жиынтығын қосты. «Нью-Йорк Таймс» газеті алғашқы жарнамалық кампанияны, оның ішінде Супер Боулдағы жарнамаларды «жаңа буынның әсем мультимедиа өнімдеріне, соның ішінде бейне телефондар мен 3D видео ойындарына» бағытталған деп сипаттады. Кейіннен MMX Intel және басқа компаниялармен бірнеше бағдарламалар арқылы кеңейтілді: 3DNow!, Streaming SIMD Extensions (SSE) және Advanced Vector Extensions (AVX) нұсқалары.

Техникалық мәліметтер

MMX сегіз процессорлық регистрді, MM0-ден MM7-ге дейін, және оларда жұмыс істейтін операцияларды анықтайды. Әрбір регистр 64 бит енімен келеді және 64 биттік бүтін сандарды немесе "жинақталған" форматта бірнеше кіші бүтін сандарды сақтауға мүмкіндік береді: бір команданы екі 32 биттік бүтін санға, төрт 16 биттік бүтін санға немесе сегіз 8 биттік бүтін санға бірден қолдануға болады. MMX тек бүтін сандық операцияларды қолдайды. Бастапқыда Intel i860 үшін әзірленген кезде, бүтін сандық математиканы пайдалану орынды болды (өйткені 2D және 3D есептеулер оны қажет етті), бірақ графикалық карталар осы функциялардың көп бөлігін орындағаннан кейін, CPU-дағы бүтін сандық SIMD графикалық қолданбалар үшін азайды. MMX-тегі қанығу арифметикалық операциялары кейбір цифрлық сигналды өңдеу қолданбаларын айтарлықтай жылдамдатуы мүмкін. Қолданыстағы операциялық жүйелердегі контексттік ауысу механизмдерімен қақтығыстарды болдырмау үшін, MMX регистрлері бар x87 жылжымалы нүктелі процессор (FPU) регистрлерінің псевдонимдері болып табылады, оларды контексттік ауысулар сақтап, қалпына келтіреді. x87 регистрлері стек тәрізді жұмыс істейтін болса, MMX регистрлері әрқайсысы тікелей адрестеледі (көп тікелей қол жеткізуге ие). Жылжымалы нүктелі стекке қатысты кез келген операция MMX регистрлеріне де әсер етуі мүмкін, керісінше де орынды, сондықтан бұл псевдоним бір бағдарламада жылжымалы нүктелі және SIMD операцияларымен жұмыс істеуді қиындатады. Оңтайлы өнімділікке қол жеткізу үшін, бағдарламалық жасақтама процессорды көбінесе бір режимде ғана пайдаланады, олардың арасындағы салыстырмалы түрде баяу ауысуды мүмкіндігінше кешіктіреді. Әрбір 64 биттік MMX регистрі 80 биттік x87 регистрінің мантисса бөлігіне сәйкес келеді. x87 регистрлерінің жоғарғы 16 биті MMX-те пайдаланбайды, және осы биттердің барлығы біліктерге орнатылады, оларды сан емес (NaN) дерек түріне немесе жылжымалы нүктелі өрнектемедегі шексіздікке айналдырады. Бұл бағдарламалық жасақтамаға белгілі бір регистрдің мазмұны жылжымалы нүктелі немесе SIMD деректері ретінде қарастырылғанын анықтауға мүмкіндік береді.

Бағдарламалық қамтамасыз ету

MMX бағдарламалық қолдауы баяу дамыды, AMD-нің 3DNow! технологиясы енгізілгеннен шамамен бір жыл өткен соң, 1999 жылы. SSE, MMX-тың негізгі кемшіліктерін (бүтін санды SIMD операцияларын кез келген қозғалатын нүктелі операциялармен қоса алмауы) жаңа 128 биттік кең реестрлік файлды (XMM0–XMM7) және оған арналған жаңа SIMD нұсқауларын жасау арқылы шешті. 3DNow! сияқты, SSE де тек бірлік дәлдіктегі қозғалатын нүктелі операцияларға (32 бит) бағытталды; бүтін санды SIMD операциялары әлі де MMX регистрі мен нұсқаулар жиынтығы арқылы орындалды. Дегенмен, жаңа XMM регистрлік файлы SSE SIMD операцияларын MMX немесе x87 FPU операцияларымен еркін араластыруға мүмкіндік берді. Pentium 4 процессорымен бірге ұсынылған Streaming SIMD Extensions 2 (SSE2) x86 SIMD нұсқаулар жиынтығын бүтін санды (8/16/32 бит) және қос дәлдіктегі қозғалатын нүктелі деректерді XMM регистрлік файлы үшін қолдаумен одан әрі кеңейтті. SSE2 сонымен қатар MMX операциялық кодтарына (опкодтарға) XMM регистрлік аргументтерін пайдалануға мүмкіндік берді, кейінірек SSE жаңартуларында олар YMM және ZMM регистрлеріне дейін кеңейтілді.

Енгізілген қолданбалардағы MMX

Intel және Marvell Technology Group компанияларының PXA270 моделінен басталатын XScale микропроцессорлық ядросы, ARM архитектуралық ядросына Intel Wireless MMX Technology (iwMMXt) деп аталатын SIMD нұсқаулар жиынтығы архитектурасының кеңейтілген нұсқасын қосады, оның мүмкіндіктері IA-32 MMX кеңейтілген нұсқасына ұқсас. Ол 64 биттік бүтін сандармен арифметикалық және логикалық операцияларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді, сонда бағдарламалық жасақтама бір нұсқау арқылы екі 32 биттік, төрт 16 биттік немесе сегіз 8 биттік операцияны орындауды таңдай алады. Кеңейтімде 64 биттік 16 дерек тіркелгісі және 32 биттік 8 басқару тіркелгісі бар. Барлық тіркелгістерге стандартты ARM архитектурасының копроцессорлық бейнелеу механизмі арқылы қол жеткізіледі. iwMMXt 0 және 1 копроцессорлар кеңістігін пайдаланады, ал оның кейбір операциялық кодтары (опкодтары) бұрынғы жылжымалы нүктелік кеңейтімнің, FPA-ның операциялық кодтарымен келіспейді. Marvell ARM процессорларының кейінгі нұсқалары сымсыз MMX (WMMX) және сымсыз MMX2 (WMMX2) операциялық кодтарын қолдайды.