Элвин Ральф Берлекамп: Американ математигі және ғалымы
Elwyn Berlekamp
Элвин Берлекамп (1940-2019) – АҚШ математигі, компьютер ғылымы, кодтау теориясы және ойын теориясы бойынша жұмыстарымен танымал. Алгоритмдерді ойлап тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық математик (1940 жылы туған)
American mathematician (born 1940)
Элвин Ральф Берлекамп (6 қыркүйек 1940 – 9 сәуір 2019) – Берклидегі Калифорния университетінің математика және компьютерлік ғылымдар профессоры. Берлекамп компьютерлік ғылым, кодтау теориясы және комбинаторлық ойын теориясы саласындағы жұмыстарымен кеңінен танымал болды. Ол полиномдарды жіктеуге арналған алгоритмді және Берлекамптың ауыстыру ойынын ойлап тапты, сонымен қатар Рид-Соломон қатесін түзеу үшін қолданылатын Берлекамп-Уэлч және Берлекамп-Массей алгоритмдерін жасағандардың бірі болды. Ол сондай-ақ Берлекамп-Рабин алгоритмін, Берлекамп-Зассенхаус алгоритмін және Берлекамп-Ван Линт-Сейдель графигін ойлап тапты. Берлекамп инвестициялар саласында да белсенді болды және Axcom компаниясын басқарды, ол кейіннен Renaissance Technologies компаниясының Medallion қорына айналды.
Elwyn Ralph Berlekamp (September 6, 1940 – April 9, 2019) was a professor of mathematics and computer science at the University of California, Berkeley. Berlekamp was widely known for his work in computer science, coding theory and combinatorial game theory. Berlekamp invented an algorithm to factor polynomials and the Berlekamp switching game, and was one of the inventors of the Berlekamp–Welch algorithm and the Berlekamp–Massey algorithms, which are used to implement Reed–Solomon error correction. He also co invented the Berlekamp–Rabin algorithm, Berlekamp–Zassenhaus algorithm, and the Berlekamp–Van Lint–Seidel graph. Berlekamp had also been active in investing, and ran Axcom, which became the Renaissance Technologies' Medallion Fund.
Өмірі және білімі
Берлекамп Огайо штатының Довер қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Солтүстік Кентуккиге көшіп, онда Берлекамп Кентукки штатының Кемпбелл округіндегі Форт-Томас-Хайлендс орта мектебін бітірді. Массачусетс технология институтында (МИТ) оқып жүргенде, 1961 жылы Путнам стипендиаты атанды. 1962 жылы электр инженериясы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. MIT-де білімін жалғастырып, 1964 жылы электр инженериясы саласында докторлық диссертациясын қорғады; оның ғылыми жетекшілері Роберт Г. Галлагер, Питер Элиас, Клод Шеннон және Джон Возенкрафт болды. Берлекамп әйелі Дженнифермен бірге екі қыз бен бір ұл тәрбиеледі. Ол Калифорния штатының Пьемонт қаласында тұрды және 2019 жылдың сәуір айында 78 жасында өкпе фиброзының салдарынан қайтыс болды.
Berlekamp was born in Dover, Ohio. His family moved to Northern Kentucky, where Berlekamp graduated from Ft. Thomas Highlands high school in Ft. Thomas, Campbell county, Kentucky. While an undergraduate at the Massachusetts Institute of Technology (MIT), he was a Putnam Fellow in 1961. He completed his bachelor's and master's degrees in electrical engineering in 1962. Continuing his studies at MIT, he finished his Ph. D. in electrical engineering in 1964; his advisors were Robert G. Gallager, Peter Elias, Claude Shannon, and John Wozencraft. Berlekamp had two daughters and a son with his wife Jennifer. He lived in Piedmont, California and died in April 2019 at the age of 78 from complications of pulmonary fibrosis.
Мансап
Берлекамп 1964 жылдан 1966 жылға дейін Берклидегі Калифорния университетінде электр инженериясының профессоры болды, содан кейін ол Bell Labs-те математика зерттеушісі болып жұмыс істеді. 1971 жылы Берлекамп Берклиге математика және компьютерлік ғылымдар профессоры ретінде оралды, онда ол жиырмадан астам докторанттарға ғылыми жетекші болды. Ол 1977 жылы Ұлттық Инженерлік Академиясының, ал 1999 жылы Ұлттық Ғылым Академиясының мүшесі болып сайланды. 1996 жылы Америка Өнер және Ғылым Академиясының мүшесі, ал 2012 жылы Америка Математикалық Қоғамының мүшесі болды. 1991 жылы ол IEEE Ричард У. Хамминг медалін, ал 1993 жылы Клод Э. Шеннон сыйлығын алды. 1998 жылы IEEE Ақпараттық Теория Қоғамынан технологиялық инновациялар үшін Алтын мерейтой сыйлығын иеленді. Том М. Роджерспен бірге ол Gathering 4 Gardner іс-шарасын ұйымдастырушылардың бірі болды және көп жыл бойы оның басқармасында қызмет етті. 1980-ші жылдардың ортасында ол қателерді түзетуші кодтарды әзірлеген Cyclotomics, Inc. корпорациясының президенті болды. Берлекамп Гарднердің тағы екі жақын әріптесі – Джон Хортон Конвей және Ричард К. Гаймен бірлесіп «Математикалық ойындарыңызды жеңудің жолдары» кітабын жазды, бұл оның комбинаторлық ойын теориясының негізін қалаушылардың бірі ретінде танылуына себеп болды. Кітаптың арнауында: «Мартин Гарднерге, ол математиканы миллиондаған адамға басқа ешкімге қарағанда көбірек жеткізді» делінген. Берлекамп пен Гарднердің екеуі де математиканы жақсы көріп, оны ойын-сауық ретінде қолдаушылар болды.
Berlekamp was a professor of electrical engineering at the University of California, Berkeley from 1964 until 1966, when he became a mathematics researcher at Bell Labs. In 1971, Berlekamp returned to Berkeley as professor of mathematics and computer science, where he served as the advisor for over twenty doctoral students. He was a member of the National Academy of Engineering (1977) and the National Academy of Sciences (1999). He was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1996, and became a fellow of the American Mathematical Society in 2012. In 1991, he received the IEEE Richard W. Hamming Medal, and in 1993, the Claude E. Shannon Award. In 1998, he received a Golden Jubilee Award for Technological Innovation from the IEEE Information Theory Society. Along with Tom M. Rodgers he was one of the founders of Gathering 4 Gardner and was on its board for many years. In the mid 1980s, he was president of Cyclotomics, Inc., a corporation that developed error correcting code technology. Berlekamp teamed up with John Horton Conway and Richard K. Guy, two other close associates of Gardner, to co author the book Winning Ways for your Mathematical Plays, leading to his recognition as one of the founders of combinatorial game theory. The dedication of their book says, "To Martin Gardner, who has brought more mathematics to more millions than anyone else." Berlekamp and Gardner both had great love for and were strong advocates of recreational mathematics.
Таңдалған жарияланымдар
Үнсіз кері байланыспен блок кодтау. Массачусетс технология институтының диссертациясы, Электр инженерлігі кафедрасы, 1964 жыл. Алгебралық кодтау теориясы, Нью-Йорк: МакГроу Хилл, 1968. Түзетулі басылым, Эгей паркі баспасы, 1984 жыл, (Джон Хортон Конвей және Ричард К. Гаймен бірге) Сіздің математикалық ойындарыңыз үшін жеңіс жолдары. 1-басылым, Нью-Йорк: Академиялық баспасөз, 2 том, 1982; 1-том, қатты мұқабасы: , жұмсақ мұқабасы: ; 2-том, қатты мұқабасы: , жұмсақ мұқабасы: 2-басылым, Уэлсли, Массачусетс: А. К. Петерс Лтд., 4 том, 2001–2004; 1-том: ; 2-том: ; 3-том: ; 4-том: (Дэвид Вулфпен бірге) Математикалық Го. Уэлсли, Массачусетс: А. К. Петерс Лтд., 1994 жыл. Нүктелер мен қораптар ойыны. Натик, Массачусетс: А. К. Петерс Лтд., 2000 жыл.
Block coding with noiseless feedback. Thesis, Massachusetts Institute of Technology, Dept. of Electrical Engineering, 1964. Algebraic Coding Theory, New York: McGraw Hill, 1968. Revised ed., Aegean Park Press, 1984, (with John Horton Conway and Richard K. Guy) Winning Ways for your Mathematical Plays. 1st edition, New York: Academic Press, 2 vols., 1982; vol. 1, hardback: , paperback: ; vol. 2, hardback: , paperback: 2nd edition, Wellesley, Massachusetts: A. K. Peters Ltd., 4 vols., 2001–2004; vol. 1: ; vol. 2: ; vol. 3: ; vol. 4: (with David Wolfe) Mathematical Go. Wellesley, Massachusetts: A. K. Peters Ltd., 1994. The Dots and Boxes Game. Natick, Massachusetts: A. K. Peters Ltd., 2000. .