Кіріспе

Бірінші заманауи опера

Дафна – қазіргі заманғы стандарттар бойынша опера деп есептелетін ең ерте белгілі туынды. Оттавио Ринуччинидің либреттосы 1589 жылы жазылған «Аполлон мен Питон жыланының шайқасы» атты бұрынғы интермедияға негізделген, ал музыкасын Лука Маренцио жазған. Опера алғашқы «заманауи музыкалық драма» деп танылады. Көбінесе жоғалған музыканы Жакопо Пери аяқтады, бірақ сақталған алты фрагменттің кем дегенде екеуі Жакопо Корсиге тиесілі. Дафна алғаш рет 1598 жылғы карнавалда (ескі стиль бойынша 1597 жыл) Корси сарайында орындалды.

Тарих

Перидің музыкасының көп бөлігі, оның шығуы кезінде Еуропада танымал және әйгілі болғанына қарамастан, жоғалып кетті, бірақ 455 тал жолдан тұратын либреттосы жарық көрді және сақталды. Флоренцияның билеуші Медичи әулеті Дафне операсынан қатты әсер алып, Перидің келесі туындысы – Эвридика операсын 1600 жылы Мари де Медичи мен Генри IV-нің тойында орындауға рұқсат берді. Опера 1594 және 1597 жылдар аралығында Флоренциялық Камерата – Флоренциядағы гуманистердің элиталық тобы үшін, композитор және меценат Жакопо Корситің қолдауымен және, мүмкін, қатысуымен жазылды. Алайда, операның алғашқы расталған, жарияланбаған қойылымы 1597 жылы Марко да Гальяноның арқасында Дон Джованни де Медичи үшін өтті. Перидің өзінің айтуынша, опера үш карнавал мерекесінде (1595–1598) орындалған, ал опера бір жыл бұрын жазылған. Опера кейін 1599 жылы Палаццо Питтиде және Палаццо Гиччардини Корси Сальвиатиде сол жылдың қаңтар айынан кешіктірмей қойылды, бірақ қойылымдардың күндері ғылыми пікірталас тудырып отыр. Бұл ежелгі гректердің драма өнері деп түсінген нәрседен мүлдем өзгеше еді. Ринунчинидің либреттосына сәйкес, Аполлон Питонды өлтіріп, адамзатты құтқарады, содан кейін Купидонды кім жақсырақ атушы екенін анықтау үшін садақ тартысуға шақырады. Купидон оған жауап ретінде оқ жарып, Дафнеге ғашық етеді. Аполлоннан қашу үшін Дафна лавр ағашына айналады, ал Аполлон одан тәж жасайды, ол поэзияның, музыканың және бостандықтың символына айналады.

Музыка

Дафне Клаудио Монтевердидің біршама кейінірек жазған операларына қарағанда анағұрлым кішкентай құрамға арналған, атап айтқанда, клавесин, лютня, виола, архлютня және үш флейта. Сондықтан, операға жазылған музыка Каччинидің көмегімен бірлесіп жазылған болуы мүмкін, бірақ қазіргі зерттеулер бұл пікірді растамайды.