Кіріспе

Sportklub Rapid, көбінесе Rapid Wien деп аталады, Австрияның кәсіби футбол клубы және елдің астанасы Вена қаласында ойнайды. Rapid Австрия чемпионатында ең көп титул (32) жеңіп алған, оның ішінде 1911–12 маусымдағы алғашқы титул, сондай-ақ 1941 жылы нацистік үкіммет кезінде Германия чемпионатында жеңіске жеткен. Rapid 1985 және 1996 жылдары Еуропа Кубогының иегерлері кубогының финалына екі рет шықты, бірақ екі жолы да жеңіліске ұшырады. Клубты команда түстеріне байланысты Die Grün Weißen ("Жасыл-ақтар") деп те атайды, ал Gerhard Hanappi стадионы орналасқан Hütteldorf аймағына сілтеме жасай отырып, Hütteldorfer деп те атайды, ол Вена қаласының 14-шы округі, Penzing-тің құрамында.

Тарих

Клуб 1897 жылы Erster Wiener Arbeiter Fußball Club (Бірінші Вена жұмысшыларының футбол клубы) ретінде құрылған. Команданың бастапқы түстері қызыл және көк болды, олар әлі күнге дейін сыртқы ойындарда жиі қолданылады. 1899 жылдың 8 қаңтарында клуб (Вильгельм Голдшмидттың арқасында) Rapide Berlin клубының үлгісімен қазіргі Sportklub Rapid атауын алды. Клубқа қатысты айтылғанда Вена немесе Вена жиі қосылады, бірақ бұл ресми атаудың бөлігі емес. 1904 жылы команданың түстері жасыл және ақ түске өзгертілді. Клуб 1911–12 жылдары Австрияның алғашқы ұлттық чемпионатында бір ұпай айырмасымен жеңіске жетіп, келесі маусымда да титулды сақтап қалды.

Дүниежүзілік соғыстар арасында

Рапид екі дүниежүзілік соғыс арасындағы жылдары үстем күшке айналды, сол кезде Австрия континенттегі жетекші футбол елдерінің бірі болды. Ол 1919-1921 жылдары алғашқы үш рет титул жеңіп алды. 1938 жылы Австрия Германияға қосылғаннан кейін, Рапид неміс футбол жүйесіне қосылып, Wacker Wien және Admira Vienna сияқты клубтармен бірге аймақтық бірінші лигада – Gauliga Ostmark-та өнер көрсетті. Рапид осы клубтардың ішінде ең табыстысы болды. 1938 жылы FSV Франкфуртты 3:1 есебімен жеңіп, қазіргі DFB Pokal-дың алдағысы – Цхаммерпокалды жеңіп алды. 1941 жылы Германия чемпионатында сол дәуірдегі ең күшті неміс клубы Шальке 04 командасын жеңіп, чемпион атанды. Команда 3:0 есебімен Шальке-нің артықшылығын жеңіп, матчты 4:3 есебімен аяқтады.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

1954–55 жылғы маусымның жеңімпазы ретінде «Рапид» келесі маусымда Аустрияның алғашқы Еуропа кубогына қатысушы болды. Олар бірінші раундта ПСВ-ге қарсы ойнап, өз алаңында 6:1 есебімен жеңіске жетті, Альфред Корнер хет-трик жасады. Қонақ алаңында 1:0 есебімен жеңілгеніне қарамастан, клуб ширек финалға өтті, онда «Миланға» қарсы өз алаңында 1:1 тең түсіп, Сан-Сиро стадионында 7:2 есебімен жеңілді. Нәтижесінде, жалпы есеп бойынша 8:3 есебімен ұтылды. «Рапидтың» Еуропа кубогындағы ең жақсы көрсеткіші 1960–61 жылғы маусымда болды, ол жартылай финалға дейін жетті, бірақ кейіннен жеңімпаз «Бенфикадан» 4:1 есебімен жеңілді. Бұрын, ширек финалда клуб 3:3 есебімен тең түскеннен кейін, Шығыс Германияның «Ауэ» клубын турнирден шығару үшін қайта матч өткізуге мәжбүр болды. Алыс голдар ережесі бойынша «Ауэ» бейтарап алаңдағы Базель қаласындағы «Сент-Якоб паркінде» қайта матч өткізбей-ақ ілгерілей бермек болған. Клуб 1984 жылы даулы оқиғаға қатысты, ол «Селтикті» Еуропа кубогының иегерлері кубогының 1/16 финалынан шығарды. «Селтик» матчтың соңғы 14 минутында 4:3 есебімен алда болғанда, «Рапид» пенальти соқты. «Рапид» ойыншылары матч төрешілеріне наразылық білдірген кезде, олардың қорғаушысы Рудольф Вайнхофер жерге құлап, трибунадан лақтырылған бөтелкеге шағылысқандап айтты. Алайда, теледидардан көрсетілген кадрларда бір бөтелкенің алаңға лақтырылғаны және Вайнхоферге тимегені анық көрінді. Матч 4:3 есебімен аяқталды, бірақ «Рапид» УЕФА-ға қайта матч өткізу туралы өтініш жасады, және екі команда да айыппұл төледі. Қайта матч өткізу туралы шағым бастапқыда қабылданбады, бірақ «Рапид» екінші рет шағымдануға мәжбүр болды. Бұл жолы «Рапидтың» айыппұл мөлшері екі есеге артты, бірақ УЕФА матчты «Селтик» стадионынан 161 км қашықтықта қайта өткізуді талап етті. Ойын 1984 жылдың 12 желтоқсанында Манчестердегі «Олд Траффордта» өтті, және «Рапид» Петер Пакульттің голымен 1:0 есебімен жеңіске жетті. «Рапид» 1985 жылы алғашқы Еуропа финалына өтті, бірақ Роттердамдағы Кубок иегерлері кубогының финалында «Эвертоннан» 3:1 есебімен жеңілді. Он бір жылдан кейін, Брюссельдегі сол турнирдің финалында «Рапид» «Пари Сен-Жерменге» 1:0 есебімен ұтылды. «Рапид» соңғы рет 2005–06 жылдары УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне шықты, Люксембургтің «F91 Dudelange» командасын жалпы есеп бойынша 9:3 есебімен жеңіп, содан кейін плей-оффта Ресейде 1:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін «Локомотив Москваны» жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңді. Олар «Бавария», «Ювентус» және «Брюгге» клубтарына қарсы барлық матчтарында жеңіліп, топтың соңғы орынында қалды. 2015 жылы «Рапид» жастар командасы «Достық үшін футбол» халықаралық балалар әлеуметтік бағдарламасының үшінші маусымына қатысты, оның соңғы іс-шаралары Берлинде өтті.

Жедел тоқсан сағаты

Клубтың құрылғаннан бері жақында, "Рапид" жанкүйерлері кез келген матчтың соңғы 15 минутында, есепке қарамастан, үйде де, сыртта да дәстүрлі "Рапид Виертельстунде" ырғақты қол шапалақтау арқылы белгілейді. Бұл әдет туралы алғашқы мәліметтер 1913 жылға дейін жетеді, ал 1918 жылдың 21 сәуірінде газет "Рапид Виертельстунде" басталғанда жанкүйерлердің қол шапалақтағанын жазды. Десямжылдықтар бойы команда көптеген жағдайларда жеңіліс жағдайынан бас тартып, жанкүйерлерінің қолдауымен, соңғы сигналдан бұрын жеңіске жетіп, жағдайды өзгерте алды.

Жүгірткілер

Ең ірі жанкүйерлер клубы – 1988 жылы құрылған Ultras Rapid. Басқа маңызды жанкүйерлер клубтары – Tornados Rapid және Spirits Rapid ультралар тобы, сондай-ақ Alte Garde Dritte Halbzeit хулигандық тобы. Белсенді жанкүйерлер 8500 көрерменге арналған Block West трибунасында орналасқан. Бұрынғы Герхард Ханаппи стадионындағы ескі Block West-те шамамен 2700 орын болған. Rapid жанкүйерлері неміс клубы Нюрнберг, хорват клубы Динамо Загреб, итальян клубы Венеция, венгр клубы Ференцварос және грек клубы Панатинаикос жанкүйерлерімен достық қарым-қатынаста. Rapid, Ференцварос және Панатинаикос та жасыл түспен ойнайтындықтан, бұл одақ "Жасыл бауырлар" деп аталады.

Стадион

Рапид 1977 жылғы 10 мамырда «Австрия Вена» клубына қарсы өткен Вена дербиімен ашылған Герхард Ханаппи стадионында 2013-14 маусымына дейін ойнады. Стадион атауын оның архитекторы Герхард Ханаппиден алған, ол 1950-1965 жылдары «Рапид» сапында доп тепкен. 1980 жылға дейін, оның құрметіне аталғанға дейін, қаладағы географиялық орналасуына байланысты «Вестштадион» (Батыс стадионы) деп аталды. 2014 жылғы маусымда ескі Герхард Ханаппи стадионының орнына жаңа «Альянц стадионы» салынатыны жарияланды. Салыныс кезеңінде «Рапид» өз үй ойындарын «Эрнст Хаппель» стадионында өткізді. Стадионды ресми түрде ашу рәсімі 2016 жылғы 16 шілдеде «Рапид Вена» клубының маусым алдындағы жолдастық матчында «Челси» клубын қабылдауымен және 2:0 есебімен жеңуімен болды.

Винер дербиі

Рапид Вьен өзінің жергілікті бәсекелесі ФК Австрия Вьенмен Вьен дербиіне таласады. Екі клубтың да бүкіл елдегі ең жақсы қолдауға ие және табысты футбол командалары ретінде танылған, сондай-ақ ешқашан лига жүйесінде төмендемеген жалғыз австриялық клубтар. Екі команда да бастапқыда қаланың батысындағы 13-ші аудан – Хиецингтен шыққан, бірақ кейін басқа аудандарға көшіп кеткен. Austria Wien орта таптың клубы саналады, ал Rapid дәстүрлі түрде астананың жұмысшы табының қолдауын ұстап келген. Екі клуб 1911 жылғы 8 қыркүйекте бірінші лига матчында кездесіп, Рапид 4:1 есебімен жеңіске жеткен. Бұл матч, Глазгодағы Рейнджерс пен Селтик арасындағы «Олд Фирм» дербиінен кейін, Еуропа футболындағы ең көп өткізілетін дерби болып табылады.

Белгілі бұрынғы ойыншылар

Ұлт Аты Жылдары Позициясы ALB Хамди Салихи 2009–2012 67 Шабуылшы 36 0.537 AUT Петер Шёттель 1986–2002 436 Қорғаушы 4 0.009 AUT Михаэль Консель 1985–1997 384 Қақпашы AUT Ханс Кранкл 1970–1978, 1981–1986 350 Шабуылшы 267 0.763 AUT Герхард Ханаппи 1950–1965 333 Жартылай қорғаушы 114 0.342 AUT Гериберт Вебер 1978–1989 315 Қорғаушы 39 0.124 AUT Хельге Пайер 2001–2012 298 Қақпашы AUT Франц Биндер 1938–1948 242 Шабуылшы 267 1.103 AUT Эрнст Хаппель 1942–1954, 1956–1959 240 Қорғаушы 25 0.104 AUT Вальтер Земан 1945–1961 235 Қақпашы AUT Роберт Кёрнер 1942–1958 212 Шабуылшы 80 0.377 AUT Луис Шауб 2011–2018 189 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 30 0.159 AUT Анди Херцог 1986–1992, 2002–2003 174 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 37 0.213 AUT Андреас Иваншиц 2000–2005 147 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 25 0.170 AUT Леопольд Граузам 1963–1970 142 Шабуылшы 58 0.408 AUT Роман Валлнер 1999–2004 134 Шабуылшы 42 0.313 AUT Флориан Кайнц 2014–2016 98 Жартылай қорғаушы 15 0.153 AUT Гюрги Гарич 2001–2006 99 Қанат қорғаушы 3 0.030 AUT Эрвин Хоффер 2006–2009 85 Шабуылшы 41 0.482 AUT Умит Коркмаз 2005–2008 81 Қанат шегіндегі ойыншы 15 0.185 BEL Боли Болинголи Мбомбо 2017–2019 56 Сол қанат қорғаушы 3 0.054 BLR Аляксандр Мятлицки 1991–1993 58 Қорғаушы 9 0.155 BRA Жоэлинтон 2016–2018 60 Жартылай қорғаушы 15 0.250 BUL Трифон Иванов 1995–1997 53 Қорғаушы 7 0.132 CAN Анте Язич 2001–2004 107 Сол қанат қорғаушы 1 0.009 CRO Златко Кранчар 1983–1990 210 Шабуылшы 106 0.505 CRO Марио Базина 2006–2008 72 Жартылай қорғаушы 18 0.250 CRO Никица Елавич 2008–2010 71 Шабуылшы 27 0.380 CZE Рене Вагнер 1996–2004 220 Шабуылшы 75 0.341 CZE Ладислав Майер 1998–2005 161 Қақпашы CZE Антонин Панека 1981–1985 127 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 63 0.496 CZE Марек Кинцл 2004–2007 92 Шабуылшы 27 0.278 CZE Радек Бейбл 2005–2007 59 Қорғаушы жартылай қорғаушы 3 0.051 DEN Джонни Бьеррегард 1966–1972 151 Шабуылшы 96 0.636 FIN Мако Хейкинен 2007–2013 173 Орталық қорғаушы 4 0.023 GEO Гиорги Квилитаиа 2016–2018 55 Шабуылшы 17 0.309 GER Штеффен Хофманн 2002–2005, 2006–2018 434 Жартылай қорғаушы 98 0.226 GER Оливер Фройнд 1997–2002 126 Жартылай қорғаушы 6 0.048 GER Йенс Дове 1999–2001 60 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 7 0.117 GRE Танос Петсос 2013–2016, 2017–2018 92 Қорғаушы жартылай қорғаушы 5 0.054 GRE Таксиархис Фунтас 2019–2022 68 Шабуылшы 35 0.515 KOS Атде Нухиу 2010–2013 59 Шабуылшы 13 0.220 MNE Бранко Бошкович 2007–2010 104 Шабуылдаушы жартылай қорғаушы 19 0.183 NED Гастон Таумент 2005–2008 61 Қанат шегіндегі ойыншы 4 0.066 NOR Ян Оге Фьортофт 1989–1993 129 Орталық шабуылшы 63 0.488 POL Кшиштоф Ратайчик 1996–2001 142 Қорғаушы 1 0.007 POL Мачей Шлиовски 1993–1996 71 Шабуылшы 21 0.296 SVK Марек Пенкса 1996–2000 110 Жартылай қорғаушы 18 0.164 SVK Ян Новота 2011–2017 96 Қақпашы SVK Петер Хлинка 2004–2007 93 Жартылай қорғаушы 11 0.118 SVK Йозеф Валахович 2004–2007 71 Қорғаушы 7 0.099 TJK Сергей Мандреко 1992–1997 107 Жартылай қорғаушы 16 0.150 USA Терренс Бойд 2012–2014 59 Шабуылшы 28 0.475 YUG Петар Бручич 1982–1987 118 Жартылай қорғаушы 6 0.051

Ең көп ойын өткізген ойыншылар: Петер Шёттель (436), Штеффен Хофманн (434) және Михаэль Консель (384). Ең көп гол соққан үш ойыншы: Франц Биндер (голының көрсеткіші 1.103), Ханс Кранкл (0.763) және Джонни Бьеррегард (0.636).