Кіріспе

Британдық компьютерлік ғалым (1930–2009)

Питер Джон Лэндин (5 маусым 1930 – 3 маусым 2009) – британдық компьютерлік ғалым. Ол lambda-есептеуін бағдарламалау тілін модельдеу үшін пайдалануға болатынын бірінші болып түсінгендердің бірі болды, бұл функционалдық бағдарламалау және денотациялық семантиканың дамуы үшін өте маңызды.

Академиялық

Лэндин Шеффилд қаласында дүниеге келді, ол Король Эдуард VII мектебінде оқыды; Клэр колледжін бітірді, Кембридж. Оның көптеген еңбектері осы кезеңде жарық көрді және ол Лондонның Королева Мэри университетінде қызмет атқарудан бұрын, Univac және АҚШ-тағы Массачусетс технология институтында қысқа уақыт жұмыс істеді. 1970 және 1980 жылдары оның күш-жігері Куин-Мэри колледжінде компьютерлік ғылымдар кафедрасын құруға, курстарды әзірлеуге және студенттерге оқытуға жұмсалды, бұл «Бастапқы қағидалардан бағдарламалау» оқулығына қосымшада баяндалған. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Лондонның Королева Мэри университетінде теориялық есептеулер бойынша құрметті профессор болып тағайындалды. 2012 жылы оның құрметіне компьютерлік ғылым ғимараты Питер Лэндин ғимараты деп аталды. 2001 жылы Лондонның Ғылым мұражайында өткен бағдарламалау семантикасы тарихына арналған семинарда ол компьютерлік ғылымдағы ғылыми мансабының 1950 жылдардың соңында қалай басталғанын және Джон Маккартидің Lisp тілін зерттеудің оған қаншалықты әсер еткенін айтты, осы кезде ең көп қолданылатын тіл Fortran болған. Ол ALGOL бағдарламалау тілін анықтауда белсенді қатысты. Ол 1959 жылғы қарашада Парижде өткен конференцияға және 1962 жылғы конференцияға қатысқандардың қатарында болды, ал Тони Хоар оны ALGOL 60-ты үйреткен адамдардың бірі ретінде атап, осылайша күшті рекурсивті алгоритмдерді білдіруге көмектескенін айтты: «1961 жылғы Пасха маңында Англияның Брайтон қаласында Пётр Наур, Эдсгер В. Дейкстра және Пётр Лэндин оқытушылар ретінде ALGOL 60 курсын ұсынды. Мен сол жерде алғаш рет рекурсивті процедуралар туралы білдім және бұрын түсіндіруге қиындық тудырған сұрыптау әдісін қалай бағдарламалау керектігін көрдім. Сол жерде мен QUICKSORT деп аталатын процедураны жаздым, ол менің компьютерлік ғылымдағы мансабымның негізі болды. ALGOL 60 тілін жасаған ғалымдардың рекурсияны тілге енгізгені және менің өнертабысымды әлемге сәнді түрде жеткізуге мүмкіндік бергені үшін оларға алғыс айтуым керек. Мен бағдарламалау тілінің ең жоғары мақсаты жақсы идеяларды сәнді түрде білдіруге мүмкіндік беру деп санаймын». Лэндин бағдарламалау және информатикадағы халықаралық стандарттармен айналысты, ол Халықаралық ақпаратты өңдеу федерациясының (IFIP) алгоритмдік тілдер және есептеулер жөніндегі IFIP жұмыс тобының 2.1 мүшесі болды, ол ALGOL 60 және ALGOL 68 бағдарламалау тілдерін нақтылады, ұстайды және қолдайды. Лэндин функционалдық бағдарламалау тілі үшін алғашқы абстрактілі машина – SECD машинасын ойлап табуға, ортаны басқаруға, құюға және ISWIM бағдарламалау тілін жасауға, Landin off side ережесін анықтауға және «синтаксистік қант» терминін енгізуге жауапты. Off side ережесі Miranda, Haskell, Python және F# (жеңіл синтаксисті пайдалану) сияқты тілдерде көрінгендей, бос орындарды пайдалану арқылы ауқымды шектеуді жариялауға мүмкіндік береді. Лэндиннің тағы бір сөз тіркесі – оның ықпалды «Келесі 700 бағдарламалау тілі» мақаласынан шыққан «The next 700». «700» саны таңдалды, өйткені Лэндин ACM журналында 700 бағдарламалау тілінің бар екенін оқыған. Мақала «Бүгінгі таңда 700-ден астам саланың «байланыс» үшін 1700 арнайы бағдарламалау тілін қолданатынымен» басталады. Сондай-ақ, зерттеу бағдарламасының алғашқы қадамы «x пен Чёрчтың λ белгісі арасындағы сәйкестік» деп аталатын 1700 докторлық диссертация болады, бұл оның бұрынғы жұмысына сілтеме. Оның көптеген еңбектерінде осы құрғақ юмор сезімі көрінеді.

Мұра

Оксфордтағы Бодлей кітапханасында Питер Лэндинге қатысты материалдар сақталады. 2010 жылдан бері, Питер Лэндиннің естелігіне арналған және BCS FACS Компьютерлік ғылымның формальды аспектілері жөніндегі мамандар тобы ұйымдастырған «Питер Лэндин Семантикасы» семинары әр жылдың желтоқсан айында жыл сайын өткізіліп келеді. Алғашқы семинарды американдық компьютер ғалымы Джон К. Рейнольдс (1935–2013) жүргізді. Лондон Королева Мэри университетінде компьютерлік ғылымды оқыту және зерттеу үшін жабдықталған Питер Лэндин ғимараты бар.