Кіріспе

Канадалық хоккейші және менеджер

Крейг МакТавиш (15 тамыз 1958 жылы туған) – канадалық кәсіби хоккейші және бұрынғы ойыншы, соңғы рет Сент-Луис Блюз командасының көмекші жаттықтырушысы болған. Ол Ұлттық хоккей лигасында 17 маусым бойы Бостон Бруинс, Эдмонтон Ойлерс, Нью-Йорк Рейнджерс, Филадельфия Флайерс және Сент-Луис Блюз командаларында орталық шабуылшы болып ойнады, төрт рет Стэнли кубогын жеңіп алды (1987, 1988, 1990, 1994). Ол ойын кезінде шлем кимеген соңғы НХЛ ойыншысы болды. МакТавиш кейіннен 2000 жылдан 2009 жылға дейін Ойлерс командасын жаттықтырды, сондай-ақ Рейнджерс және Ойлерс командаларында көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Ол соңғы рет 2019 жылы Шпенглер кубогында Канада құрамасын жаттықтырды, ал бұрын қысқа мерзімге КХЛ-дағы «Локомотив» (Ярославль) командасымен жұмыс істеген. 2022 жылдан 2023 жылға дейін Сент-Луис Блюз командасында көмекші жаттықтырушы қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

МакТэвис 1958 жылы 15 тамызда Канаданың Лондон қаласында дүниеге келген. 1997 жылы НХЛ ойыншысы ретінде карьерасын аяқтағаннан кейін МакТэвиш Альберта университетінде MBA бағдарламасына қабылданды. Бірақ ол бағдарламаны бастамай, Нью-Йорк Рейнджерс командасында жаттықтырушылық қызметке кірісті. 2011 жылы ол Квинс бизнес мектебінен EMBA дәрежесін алды.

Ерте мансап

МакТавиш 1977-1979 жылдар аралығында Лоуэлл университетінің (қазіргі Массачусетс университеті Лоуэлл Ривер Хокс) құрамында екі жыл NCAA хоккейімен айналысты. Ол 1978 жылғы НХЛ драфтында Бостон Бруинз командасының тоғызыншы нөмірімен, жалпы есеп бойынша 153-ші болып таңдалды және келесі бірнеше жылды Бруинз және әртүрлі Америка хоккей лигасы командалары арасында бөліп өткізді. 1982–83 маусымында ол Бруинз командасына толыққандай қосылып, екі толық маусым ойнады. МакТавиш 1984–85 маусымын қатыстыра алмады, себебі ол көлік құралын басқару кезінде мас күйде адам өлтіргені үшін сотталды, алкогольдің әсерінен жас әйелді қағып өлтірген. МакТавиш 1984 жылғы 25 қаңтарда Массачусетс штатының Пибоди қаласында көлік құралын басқару кезінде адам өлтіргені және мас күйде көлік жүргізгені үшін өзін кінәлі деп таныды. Мэйн штатының Батыс Ньюфилд қаласының 26 жасар тұрғыны Ким Радли апаттан алған жарақаттарынан төрт күннен кейін қайтыс болды. МакТавиш осы қылмысы үшін бір жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеде ол теледидардан көрсетілген көптеген ойындарды тамашалады.

Кейінгі мансап

Заманасында Эдмонтон бас менеджері Глен Сатердің ең жақсы досы, сол кездегі Брюинс бас менеджері Гарри Синденге жасаған жеке қызметі ретінде қарастырылған (Синден МакТавиштің Бостоннан жаңа бастама алуы керек деп ойлаған және оның шартынан босатуға ұсыныс жасаған, МакТавиш оған келіскен), «Майшылар» МакТавишке мүмкіндік беріп, оны 1985-86 маусымына қол қойды. Сатердің сезімі дұрыс болды, МакТавиш «Майшылар» сапында тоғыз маусым ойнады, 1987, 1988 және 1990 жылдары Стэнли кубогын жеңуге көмектесті, ал 1992 жылдан 1994 жылға дейін команда капитаны болды. 1994 жылы МакТавиш «Нью-Йорк Рейнджерс» клубына ауыстырылды, ол бұрынғы «Майшылар» ойыншыларының (Кевин Лоу, Гленн Андерсон, Адам Грейвс, Джефф Бьюкбум, Эса Тиканен және Марк Мессье) Стэнли кубогын жеңуіне көмектесті. Келесі маусымда МакТавиш еркін агент ретінде «Филадельфия Флайерс» клубымен келісімшартқа отырды, ал 1995-96 маусымында «Сент-Луис Блюз» клубына ауыстырылды. МакТавиш 1996-97 маусымынан кейін карьерасын аяқтады. Ол 1979 жылы міндетті талап күніне дейін «Брюинс» клубымен кәсіби келісімшартқа қол қойған соңғы шлем кимеген ойыншы болды (сол кездегі ойыншыларға «бабалық ереже» бойынша шлемсіз ойнауға рұқсат етілді); қызығы, МакТавиш карьерасының басында шлем киген, 1979 жылы «Рейнджерс» жанкүйерлерімен болған төбелес кезінде оның шлем кигені көрінеді.

Жаттықтырушылық мансап

МакТавиш ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін бірден жаттықтырушылыққа көшті, алғашқыда «Рейнджерс» командасымен көмекші жаттықтырушы ретінде келісім жасады. Нью-Йоркте екі маусым өткен соң, 1999–2000 маусымда бұрынғы командаласы Кевин Лоудың басшылығымен «Ойлерс» клубына көмекші жаттықтырушы болып оралды. Лоу, Сатердің бас менеджер болып тағайындалғаннан кейін, МакТавиштің жоғары лауазымға көтерілуіне себепкер болды. 2005–06 маусымда МакТавиш «Ойлерс» командасын Стэнли кубогының финалына дейін жеткізді. Плей-оффтың бірінші турында МакТавиш хоккей әлемін таң қалдырып, «Детройт Ред Уингс» командасының шабуылын тежеу үшін қорғаныс жүйесін қолданды. «Ойлерс» ойыншылар денелерімен допты тоқтату арқылы гол соғу мүмкіндігін жоққа шығарды – осы қабілетімен МакТавиш ойыншы кезінде танымал болған. Бұл тиімді болды: сегізінші орындағы «Ойлерс» бірінші раундта алты ойыннан соң жеңіске жетті, алғашқы орындағы «Детройт Ред Уингс» командасын 1998 жылдан бергі алғашқы рет жеңді. Содан кейін «Ойлерс» «Сан-Хосе Шаркс» командасын алты ойында, ал «Анахайм Майти Дакс» командасын бес ойында жеңіп, 1990 жылғы чемпиондық маусымнан бергі алғашқы Стэнли кубогына жолдама алды. Дегенмен, «Ойлерс» жеңіске жетпеді, 3–1 есебімен жеңіліске ұшырағаннан кейін «Каролина Харрикейнз» командасына қарсы өткен жеңіліс сериясының жетінші ойынында жеңіліп қалды. Бұл МакТавиштің басшылығымен «Ойлерс» командасының постсезондық серияда жеңіске жеткен жалғыз маусымы болды. 2006 жылдың 4 қарашасында «Ойлерс» «Даллас Старз» командасына жеңілгеннен кейін, үшінші кезеңнің соңғы бес секундта төреші Мик МакГионың қате соққандығына байланысты, МакТавиш ойыннан кейін ашуын білдіргені үшін 10 000 доллар айыппұл төледі, бұл шешімді «ақылсыздық» деп атады. Осы оқиғадан кейін «Ойлерс» жанкүйерлері 10 000 доллардан астам ақша жинап, оны МакТавишке берді, ол кейіннен ақшаны қайырымдылыққа аударды. 2009 жылдың 15 сәуірінде «Ойлерс» бас менеджері Стив Тамбеллини МакТавиштің клубтың бас жаттықтырушысы лауазымынан босатылғанын жариялады. «Ойлерс» үшінші жыл қатарынан плей-оффқа қатыса алмады. Ол «Ойлерс» командасындағы қызметін 301 жеңіспен НХЛ-дің барлық уақыт тізімінде 36-шы орында аяқтады және Сатерден кейін «Ойлерс» командасының барлық уақыт жеңімпаздары тізімінде екінші орында тұрды. 2011–12 маусымда МакТавиш «Ванкувер Кэнакс» командасының Америка хоккей лигасының филиалы «Чикаго Вулвс» командасын жаттықтырды. Маусымнан кейін МакТавиш «Кэнакс» ұйымынан кетіп, «Ойлерс» клубына Хоккей операцияларының аға вице-президенті болып оралды және 2013 жылдың 15 сәуірінде бас менеджер болып тағайындалды. 2014 жылдың 15 желтоқсанында МакТавиш бас жаттықтырушы Даллас Экинсті «Ойлерс» бас жаттықтырушысы лауазымынан босатты. МакТавиш өзін уақытша жаттықтырушы етіп тағайындады, ал жақын арада кіші лигалық жаттықтырушы Тодд Нельсонды уақытша бас жаттықтырушы ретінде ауыстыруды жоспарлады. 2019 жылдың 16 мамырында ол жаттықтырушылыққа оралып, Ресейдің КХЛ командасы «Локомотив Ярославль» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2019 жылдың 24 қыркүйегінде «Локомотив Ярославль» командасы МакТавишті сегіз ойыннан кейін жұмыстан шығарғанын хабарлады. 2019 жылдың желтоқсанында ол «Канада» құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және команданы Шпенглер кубогының жеңімпазы етіп шығарды. 2020 жылдың 27 ақпанында ол Швейцарияның «Лозанна» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2022 жылдың 1 шілдесінде МакТавиш «Сент-Луис Блюз» клубымен 2022–2023 маусымда көмекші жаттықтырушы ретінде жұмыс істеу үшін келісім жасады, ал «Бостон Брюинз» клубы Джим Монтгомериді бас жаттықтырушы етіп тағайындағаннан кейін бұл орын бос болды. 2023 жылдың сәуірінде «Блюз» клубы МакТавиш пен көмекші жаттықтырушы Майк Ван Райн келесі маусымда клубқа қайта оралмайтынын мәлімдеді.

TSN түсіндірмешісі

Басқа командалармен жұмысқа орналаса алмағаннан кейін, 2009 жылдың 21 қыркүйегінде МакТавиш TSN телеарнасында хоккей комментаторы ретінде студиядағы жиырма бесінші эфирінің біріншісін бастады.

Менеджерлік мансап

2012 жылдың 11 маусымында Эдмонтон Ойлерс клубының бас менеджері Стив Тамбеллини МакТавишті хоккей операциялары бөліміне аға вице-президент ретінде қосылғанын хабарлады. 2013 жылдың 15 сәуірінде бас менеджер Стив Тамбеллини қызметтен босатылып, ал Ойлерс МакТавишті жаңа бас менеджер етіп тағайындады. Бұрынғы Коламбус Блю Джекетс клубының бас менеджері Скотт Хоусон МакТавиштің орнына хоккей операцияларының вице-президенті болып келді. Екі маусымнан кейін МакТавиш бас менеджер лауазымынан босатылып, Ойлерс Питер Чиареллиді жаңа бас менеджер және хоккей операцияларының президенті етіп тағайындады. 2015 жылдың 24 сәуірінде Oilers Entertainment Group компаниясының бас директоры Боб Николсон Питер Чиареллидің жаңа бас менеджер және хоккей операцияларының президенті болып тағайындалғанын мәлімдеді. Николсон МакТавиштің Ойлерс ұйымындағы жаңа лауазымы туралы толыққанды мәлімет бермеді. 2015 жылдың 12 қыркүйегінде бас менеджер Питер Чиарелли TSN арнасының Боб Маккензиге берген сұхбатында МакТавишке хоккей операцияларының вице-президенті лауазымы берілгенін айтты; оның қызметінің басым бөлігі Ойлерс клубының жаңа филиалы – Бейкерсфилд Кондорс командасымен байланысты болады, сондай-ақ ол кәсіби скаутингке де баса назар аударады.

Жеке өмір

МакТавиш пен оның әйелі Деббидің бір қызы және екі ұлы бар. «Флайерс» командасында ойнағанда МакТавиш Нью-Джерси штатының Вурхис қаласында тұрған.

Негізгі маусым және плей-офф

Тұрақты маусымПлей-офф Маусым Команда Лигасы Ойын Гол Пас Ұпай Айып уақыты Ойын Гол Пас Ұпай Айып уақыты 1977–78 Массачусетс Университеті Лоуэлл ECAC II 24 26 19 45 — — — — — 1978–79 Массачусетс Университеті Лоуэлл ECAC II 31 36 52 88 — — — — — 1979–80 Бингемтон Дастерс AHL 34 17 15 32 20 — — — — — 1979–80 Бостон Брюинз NHL 46 11 17 28 8 10 2 3 5 7 1980–81 Спрингфилд Индианс AHL 53 19 24 43 89 7 5 4 9 8 1980–81 Бостон Брюинз NHL 24 3 5 8 13 — — — — — 1981–82 Эри Блейдс AHL 72 23 32 55 37 — — — — — 1981–82 Бостон Брюинз NHL 2 0 1 1 0 — — — — — 1982–83 Бостон Брюинз NHL 75 10 20 30 18 17 3 1 4 18 1983–84 Бостон Брюинз NHL 70 20 23 43 35 1 0 0 0 0 1985–86 Эдмонтон Ойлерс NHL 74 23 24 47 70 10 4 4 8 11 1986–87 Эдмонтон Ойлерс NHL 79 20 19 39 55 21 1 9 10 16 1987–88 Эдмонтон Ойлерс NHL 80 15 17 32 47 19 0 1 1 31 1988–89 Эдмонтон Ойлерс NHL 80 21 31 52 55 7 0 1 1 8 1989–90 Эдмонтон Ойлерс NHL 80 21 22 43 89 22 2 6 8 29 1990–91 Эдмонтон Ойлерс NHL 80 17 15 32 76 18 3 3 6 20 1991–92 Эдмонтон Ойлерс NHL 80 12 18 30 98 16 3 0 3 28 1992–93 Эдмонтон Ойлерс NHL 82 10 20 30 110 — — — — — 1993–94 Эдмонтон Ойлерс NHL 66 16 10 26 80 — — — — — 1993–94 Нью-Йорк Рейнджерс NHL 12 4 2 6 11 23 1 4 5 22 1994–95 Филадельфия Флайерс NHL 45 3 9 12 23 15 1 4 5 20 1995–96 Филадельфия Флайерс NHL 55 5 8 13 62 — — — — — 1995–96 Сент-Луис Блюз NHL 13 0 1 1 8 13 0 2 2 6 1996–97 Сент-Луис Блюз NHL 50 2 5 7 33 1 0 0 0 2 NHL барлығы 1,093 213 267 480 891 193 20 38 58 218

Солтүстік Америкадағы кәсіби жаттықтырушы рекорды

Команда Жыл Маусымдық ойындар Плей-офф G W L T OTL Ұпайлар Қорытынды W L Жеңіс % Нәтижесі EDM 2000–01 82 39 28 12 3 93 Солтүстік-батыста 2-орын 2 4 .333 1-шы раундта жеңілді EDM 2001–02 82 38 28 12 4 92 Солтүстік-батыста 3-орын – – – Плей-оффқа ілікпеді EDM 2002–03 82 36 26 11 9 92 Солтүстік-батыста 4-орын 2 4 .333 1-шы раундта жеңілді EDM 2003–04 82 36 29 12 5 89 Солтүстік-батыста 4-орын – – – Плей-оффқа ілікпеді EDM 2005–06 82 41 28 – 13 95 Солтүстік-батыста 3-орын 15 9 .625 Стэнли кубогы финалында жеңілді EDM 2006–07 82 32 43 – 7 71 Солтүстік-батыста 5-орын – – – Плей-оффқа ілікпеді EDM 2007–08 82 41 35 – 6 88 Солтүстік-батыста 4-орын – – – Плей-оффқа ілікпеді EDM 2008–09 82 38 35 – 9 85 Солтүстік-батыста 4-орын – – – Плей-оффқа ілікпеді Барлығы 656 301 252 47 56 694 – 19 17 .528